Zo doorstaan wilde dieren extreme hitte

Vos, haas & co. trotseren de zomerhitte met slimme trucjes: verkoelende bosbaden, siësta of het opzoeken van koele holen of aardpijpen zijn slechts enkele daarvan.

Na een korte afkoeling keert de komende dagen de hoogzomer terug. Terwijl wij mensen de zomerhitte kunnen trotseren met airconditioning en een bezoekje aan het zwembad, vraagt menigeen zich af hoe de wilde dieren in het bos dit eigenlijk overleven. Lijden de dieren in bos en veld onder de hoogzomerse temperaturen? “Jein”, zeggen de bosbouwexperts van ThüringenForst. Terwijl paarden, net als de mens, flink zweten bij inspanning in de hitte, hebben hert, haas & co. koele strategieën om de hoogste zomertemperaturen het hoofd te bieden.

Wilde dieren “zweten” niet of nauwelijks

In tegenstelling tot mensen of paarden zweten bosdieren bij inspanning niet of nauwelijks – veel wilde soorten hebben weinig of geen zweetklieren. Net als de huishond of de huiskat hijgen ze en verdampen daarbij speeksel om het lichaam te koelen. Veldhazen gebruiken hun lange, weinig behaarde oren als airconditioning: bij grote hitte worden deze intensief doorbloed en geven zo overtollige lichaamswarmte af.

Op zoek naar verkoelend nat, aangename wind en koele holen in de grond

“In principe verminderen alle wilde dieren in de zomer hun bewegingsdrang en houden ze vooral tijdens de hete middaguren een siësta”, legt Volker Gebhardt van ThüringenForst uit. Pas in de koelere avonduren worden de dieren weer actiever. Wild zwijn en edelhert nemen graag een verkoelend bad in moerassige poelen, en edelherten nemen zelfs graag een bad in de rivier. Eekhoorns klimmen in de hoogste bomen en genieten van de wind op de “luchtigste” verdieping van het bos. Dassen, vossen en konijnen verschuilen zich in hun ondergrondse, koele holen. Ook de vogels vinden in schaduwrijke bomen tijd voor een verfrissende vliegpauze.

Reeën met slechte timing: bronsttijd midden in de grootste zomerhitte

Alleen de reeën nemen geen hittevrij: uitgerekend in juli en augustus hebben ze bronsttijd, wat vooral voor de reebok enkele zware weken betekent. Geen wonder dat hij flink aan gewicht verliest. Boswandelaars en natuurliefhebbers met een viervoeter moeten tijdens hun wandeling door het koele bos hun hond absoluut aan de lijn houden, om wilde dieren niet onnodig uit hun siësta te halen. En bosvijvers en -meren dienen niet alleen de jongsten van het wandelgezelschap als verfrissend koel water, maar ook dieren als welkome drinkplaats. Luid geschreeuw is hier, net als in het hele bos, misplaatst. Anders slaagt de antistressstrategie van sommige wilde dieren niet.