Graubünden: recreatieve jagers in het moeras van het bouwkartel

In het Unterengadin manipuleerden bouwbedrijven jarenlang aanbestedingen in de woning- en utiliteitsbouw en de grond-, weg- en waterbouw.

De Wettbewerbscommissie heeft zeven bedrijven een boete opgelegd van circa 7,5 miljoen Zwitserse frank. De bedrijven maakten prijsafspraken en bepaalden onderling wie de opdracht zou krijgen.

Het is niet de eerste keer dat bouwbedrijven in het kanton Graubünden een boete krijgen van de Wettbewerbscommissie (Weko). Al in juli 2017 bracht de commissie illegale afspraken in het Münstertal aan het licht. Toen kwam de Weko erachter dat bedrijven in de woning- en utiliteitsbouw en de grond-, weg- en waterbouw tussen 2004 en 2012 bij meer dan 100 aanbestedingen de prijzen afspraken en bepaalden wie de gunning zou krijgen.

De Weko heeft nu een nieuw kartelrechtelijk onderzoek in het kanton Graubünden afgerond, zo maakte zij donderdag bekend. Zij stelde vast dat bouwbedrijven in verschillende kartels honderden aanbestedingen in de woning- en utiliteitsbouw en de grond-, weg- en waterbouw hadden afgesproken.

Het geheel lijkt opvallend veel op de misstanden rond de jacht binnen hetzelfde departement voor Bouw, Verkeer en Bosbouw. Dictatoriale, illegale, willekeurige en ondemocratische praktijken. Zeg maar Graubündense specialiteiten. Er zijn ongetwijfeld parallellen met de jachtplanning en de uitvoering daarvan. Zo worden jaar na jaar ook meer dan 1.000 plaatselijke recreatieve jagers in Graubünden aangegeven en/of beboet. Traditie en cultuur, oftewel corruptie, kartels, geweld, leugens en maffiose structuren, worden in Graubünden nog echt beleefd.

Quadroni was lange tijd onderdeel van een kartel in de Graubündense bouwsector. In 2009 wijst hij de autoriteiten op de prijsafspraken. Het kartel omvat zo goed als alle bouwbedrijven van het kanton, functioneert al vele jaren en kost zijn klanten samen honderden miljoenen franken. De schade is voor het kanton en de gemeenten, de Rhätische Bahn en iedereen die een huis of vakantiewoning laat bouwen.

Maar de autoriteiten willen er niets van weten dat ze al jaren worden opgelicht. Ze wimpelen hem af. Hij is perplex. Vanaf dat moment is hem duidelijk dat ze «het vuile spel dekken».

Drie jaar later belanden zijn documenten bij de Wettbewerbskommission (Weko) in Bern. Die handelt onmiddellijk: eind oktober 2012 laat ze woningen en kantoren in het Unterengadin doorzoeken, kort daarna breidt de Weko haar onderzoek uit tot het hele kanton – en stuit ze op de tot nu toe grootste zaak van prijsafspraken in de Zwitserse bouwsector. Vorig jaar volgden de eerste beslissingen. Vooral die in de zaak Münstertal laat indrukwekkend zien hoe het kartel functioneerde. In de komende maanden, tot de zomer van 2018, zal de Weko ook de grote onderzoeken afronden. Nu al is duidelijk: alle grote bedrijven in Graubünden hebben meegedaan.

Georganiseerd door de bouwondernemersvereniging

De bouwbedrijven stemden onderling af welk van hen de opdracht zou krijgen. Meestal werden tegelijkertijd ook de offerteprijzen vastgesteld. Een deel van de kartels voerden de Graubündense bouwbedrijven systematisch en over meerdere jaren uit, zoals het online magazine «Republik» aan het licht bracht (Het kartel, De klokkenluider,  De politiek, Liegt Quadroni? Reacties).

De reportage van het online magazine «Republik» werpt niet alleen op de twee BDP-kandidaten voor de regeringsraad en recreatieve jagers Jon Domenic Parolini en Andreas Felix een dubieus licht. Felix zou betrokken zijn geweest bij de afspraken, Parolini – als voormalig gemeentepresident van Scuol – zou in elk geval van de illegale prijsafspraken hebben geweten, evenals het bevoegde departement voor bouw, verkeer en bosbouw in Chur.

Eerst werd vanuit het kantonale Tiefbauamt in Chur gezegd dat de bewuste documenten «niet overhandigd» waren. Dan weer luidde het: de beschuldigingen waren «te zwak gedocumenteerd». Beide is terug te lezen in eerdere publicaties van de «Südostschweiz».

Graubünden is een van de laatste drie bolwerken van de BDP. Dat nu een kandidaat voor de regeringsraad en een zittend regeringsraadslid betrokken zouden kunnen zijn bij een ernstige kartelzaak, zal ook partijleider en recreatieve jager Martin Landolt zorgen baren.

Update: 27.4.2018

De 53-jarige recreatieve jager Andreas Felix gaat ten onder in het Bündner bouwmaffia-schandaal. Hij treedt af als partijvoorzitter van de BDP in Graubünden en als kandidaat voor de regeringsraad.

Als directeur van de Bündner Baumeisterverband kreeg hij het verwijt dat hij van illegale prijsafspraken op de hoogte was.

De afspraken werden deels gemaakt tijdens de voorbijeenkomsten die door de Bündner bouwondernemersvereniging werden georganiseerd.

Andreas Felix zei op 25 april 2018 in het Regionaljournal Graubünden: «De voorstelling van zaken zoals die nu over mijn persoon wordt rondverteld, klopt niet, het is een leugenverhaal. De beeldende omschrijving van activiteiten en uitspraken die ik tijdens zulke vermeende bijeenkomsten gedaan zou hebben, mist elke grond.»

Hij blijft erbij: noch hij, noch de bouwondernemersvereniging zou van de prijsafspraken hebben geweten.

Graubünden is het «Athene van de huidige oplichters», schreef Schiller ooit. Wie altijd al vond dat daar iets van waar is, zal zich bevestigd zien.