Drie doden op drie zondagen: Brambilla eist controles

Het nieuwe jachtseizoen in Italië is net begonnen – en opnieuw eisen tragische ongevallen mensenlevens.

Binnen slechts vier weekenden zijn drie recreatieve jagers door schoten van hun metgezellen gedood. Een nieuw bewijs van hoe gevaarlijk en oncontroleerbaar de recreatieve jacht is geworden.

Afgelopen weekend eindigde opnieuw een jachttocht dodelijk: in de bossen van Faedis (provincie Udine) werd een 70-jarige recreatieve jager per ongeluk doodgeschoten door een medejager. Eerder kwamen een 46-jarige op 21 september in Carrù (Cuneo) en een 82-jarige op 5 oktober in Locana (Turijn) bij soortgelijke voorvallen om het leven. Tientallen andere personen raakten in deze periode gewond – door afketsende kogels, valpartijen of het roekeloze omgaan met wapens.

De Italiaanse parlementariër Michela Vittoria Brambilla, voormalig minister van Toerisme en bekend dierenrechtenactiviste, reageerde met duidelijke woorden:

De jacht is anachronistisch, wreed en gevaarlijk. De gemiddelde leeftijd van de jagers ligt boven de 60 jaar. Er zijn meer controles nodig om iedereen te beschermen.

Brambilla bekritiseert dat er ondanks het overduidelijke risico nauwelijks veiligheidscontroles plaatsvinden. Veel van de ongeveer 500’000 Italiaanse recreatieve jagers, die sinds de jaren 1980 actief zijn, zijn inmiddels ruim boven de zestig – met afnemende reflexen en een beperkt reactievermogen. Toch mogen zij nog steeds met moderne, krachtige wapens op pad gaan.

Naast de menselijke tragedies wijst Brambilla ook op de ecologische schade die door de recreatieve jacht ontstaat:

Afgezien van de schade voor de biodiversiteit en het milieu, die naar mijn mening al voldoende zou zijn om de jacht te verbieden, moet men zich afvragen of degenen die met deze wapens omgaan daar überhaupt toe in staat zijn.

De politica ziet in de toegeeflijkheid jegens de jagers een structureel probleem: een kleine, vergrijzende en toch invloedrijke lobby houdt vast aan privileges die allang niet meer van deze tijd zijn.

Terwijl het Italiaanse publiek zich verontwaardigt over stijgende aantallen jachtongevallen, blijven concrete hervormingen tot dusver uit. Maar de reeks dodelijke incidenten in slechts drie weekenden toont aan: het hobby-jagen is niet uitsluitend levensgevaarlijk voor dieren, maar ook voor mensen.

Volgens IG Wild beim Wild zijn er voor hobby-jagers jaarlijkse medisch-psychologische geschiktheidsbeoordelingen nodig naar Nederlands voorbeeld, evenals een bindende leeftijdsgrens. De grootste leeftijdsgroep onder de recreatieve jagers is tegenwoordig 65+. In deze groep nemen leeftijdsgebonden beperkingen zoals afnemend gezichtsvermogen, vertraagde reactietijden, concentratiezwakte en cognitieve tekorten statistisch duidelijk toe. Tegelijkertijd tonen ongevalsanalyses aan dat het aantal ernstige jachtongevallen met gewonden en dodelijke slachtoffers vanaf de middelbare leeftijd significant stijgt.

De regelmatige meldingen over jachtongevallen, dodelijke misslagen en het misbruik van jachtwapens maken een structureel probleem duidelijk. Het particuliere bezit en gebruik van dodelijke vuurwapens voor vrijetijdsdoeleinden onttrekt zich grotendeels aan een continue controle. Volgens IG Wild beim Wild is dit niet langer verantwoord. Een praktijk die berust op vrijwillig doden en tegelijkertijd aanzienlijke risico's voor mens en dier veroorzaakt, verliest haar maatschappelijke legitimiteit.

Hobby-jagen berust bovendien op speciesisme. Speciesisme beschrijft de systematische devaluatie van niet-menselijke dieren louter op grond van hun soortbehoren. Het is vergelijkbaar met racisme of seksisme en noch cultureel noch ethisch te rechtvaardigen. Traditie vervangt geen morele toetsing.

Juist op het gebied van de recreatieve jacht is kritische toetsing onmisbaar. Nauwelijks een ander veld is zozeer doordrenkt van verbloemende verhalen, halve waarheden en doelgerichte desinformatie. Waar geweld wordt genormaliseerd, dienen narratieven vaak als rechtvaardiging. Transparantie, verifieerbare feiten en een open maatschappelijk debat zijn daarom onmisbaar.