Corsica: vakantietip voor dierenvrienden

Waar reist een dierenbeschermer heen als hij vakantie wil nemen van de dierenellende en de pandemiestress? De stranden aan de Atlantische Oceaan en de Middellandse Zee zijn nog verboden terrein. Binnenkort zouden vakanties in Frankrijk, en dus ook op Corsica, weer mogelijk moeten zijn.

Sinds de mensen grotendeels tot hun eigen vier muren beperkt zijn, herovert de natuur stap voor stap terrein: Het water in de lagunestad Venetië ziet er nu helderder uit, omdat er minder verkeer op de kanalen is – en de vissen keren terug. In de havens van Sardinië spelen dolfijnen.

Dit voorjaar hoeven de koeien de stranden van Corsica nog met niemand te delen. Want op het Middellandse-Zeeëiland Corsica geldt, net als overal in Frankrijk, nog een lockdown om de verspreiding van het coronavirus af te remmen. Vanaf 15 juni zouden de grenzen echter naar verwachting weer geopend moeten worden.

Corsica: minicontinent met wilde natuur

Corsica lijkt qua omtrek op een gebalde vuist met opgestoken duim. Het Franse eiland, dat althans in het binnenland met 5 inwoners per km² zeer dun bevolkt is, bestaat grotendeels uit hooggebergte. Een imposant berglandschap met in totaal 50 tweeduizenders doorsnijdt dit minicontinent van noordwest naar zuidoost en gaat richting zee over in heuvelland. De kust van Corsica bestaat uit talloze baaien met zandstrand of hoge, deels steil in zee aflopende granietformaties.

Het Moeflon is het symbooldier van Corsica en is door de bejaging nog maar zelden te vinden. De dieren werden tot 1953 bejaagd en daardoor bijna volledig uitgeroeid. De recreatieve jacht op de moeflon is tegenwoordig verboden. Het gaat hier om een oerschaap dat noch door fokkerij noch door kruising is veranderd.

Naast de flora is ook de wilde dierenwereld van Corsica zeer indrukwekkend. Op het eiland leven weliswaar vrij weinig zoogdiersoorten, maar daaronder bevinden zich wel zo'n 800 van de strikt beschermde moeflons, wilde schapen. De oplettende wandelaar kan zich verheugen op talrijke hagedissen, vuursalamanders, gekko's, bidsprinkhanen, hoefijzerslangen en ringslangen. En wie bijzonder veel geluk heeft, komt in de kuststreek zelfs een Griekse landschildpad tegen. Naar sprinkhanen, luid tjirpende cicaden, hommels en vlinders hoef je niet lang te zoeken. Ze vergezellen je op elke stap. In de soortenrijke maquis vinden ook de talrijke bijenvolken van de Corsicanen het hele jaar door voedsel. Deze wilde bloemenhoning smaakt ongelooflijk lekker. Ook de vogelwereld van het eiland biedt naast gangbare Midden-Europese soorten enkele bijzonderheden, zoals de visarend en de lammergier. Wie met de veerboot naar Corsica oversteekt, kan dolfijnen of zelfs een vinvis in het water zien. De Biodiversiteit van Corsica is indrukwekkend.

Naast de geschetste charmes biedt Corsica echter vooral één ding: geen mishandelde dieren, schrijft Ursula Bauer van aktion Tier. Zo is er op het eiland bijvoorbeeld geen bio-industrie. De veehouderij is meestal kleinschalig. Rond verspreid liggende boerderijen lopen varkens, ezels, paarden, eenden, kippen en ganzen door elkaar. Erfhonden liggen niet aan de ketting, maar waar ze maar willen. En het liefst op de oprit, beschenen door de zon.

Vroeger moest elke grondbezitter per jaar 4 bomen planten

Kenmerkend voor Corsica zijn de vrij rondlopende, vaak half verwilderde huisvarkens, die zich vooral voeden met de talrijke eikels, beukennootjes en vooral kastanjes die op het eiland te vinden zijn. Vroeger was de tamme kastanje een belangrijke voedselbron voor de Corsicanen. De kastanjes werden tot meel verwerkt en aan het vee gevoerd. Als maatregel tegen de dreigende ontbossing van Corsica bepaalden de Genuezen in de 16e eeuw dat elke grondbezitter per jaar minstens 4 bomen moest planten. Hoewel er meerdere boomsoorten beschikbaar waren, plantten de Corsicanen vooral tamme kastanjes. Naast kleinere bossen en verspreide bestanden bestaat er nog altijd een enorm kastanjebos in het heuvelachtige gebied tussen Aleria en Bastia in het oosten van Corsica – de zogenaamde Castagniccia (kastanjehof). Het loont de moeite om de verschillende producten van tamme kastanjes te proeven, zoals jam, bakkerijproducten of bier, die op het eiland te koop zijn.

Er zouden ongeveer 30.000 halfwilde huisvarkens op het eiland leven, die zich vaak vermengen met de eveneens voorkomende wilde zwijnen. Hele zwijnenrotten kunnen je op het strand of midden op straat tegemoetkomen. Volkomen ontspannen komen de nieuwsgierige dieren dichterbij en blijken soms zelfs echt opdringerige bedelaars te zijn. Hier is in elk geval voorzichtigheid geboden. De dieren, die belangstelling hebben voor het proviand van toeristen, kunnen pijnlijk bijten en mogen daarom nooit worden gevoerd of geaaid.

Vooral in het heuvelachtige binnenland van Corsica vind je tuinachtige boomgaarden met sinaasappel-, citroen-, amandel- en olijfbomen, afgewisseld met kleine wijngaarden. Hier worden schapen en geiten meestal volgens oude traditie door herders geleid. Vaak trekken de kudden in de zomer naar de hoger gelegen berggebieden, waar de herders kleine stenen hutten (zogenaamde bergeries) hebben gebouwd, waarin ze niet alleen wonen, maar ook de schapen- en geitenmelk tot kaas verwerken. Om de voorraden en persoonlijke spullen te dragen nemen de herders meestal ezels mee. Ook die mogen dan naar believen rondzwerven en van de zomer in de bergen genieten.

Ook op Corsica komt men vaak vrij rondlopend rundvee tegen. Op het strand delen de toeristenhorde en de runderkudde in goede harmonie de mooiste plekjes in de zon. En in de bergachtige gebieden moet je erop rekenen dat achter de volgende bocht een koe met haar kalf langs de kant van de weg graast. De dieren zijn gewend aan het slechts matige autoverkeer en laten zich niet storen. Zeer zelden komt het tot ongelukken, omdat automobilisten doorgaans rekening houden met de dieren en omheen rijden wanneer die soms midden op de weg liggen. Zelfs bij het klimmen in de alpiene berggebieden kom je regelmatig runderen tegen die op duizelingwekkende hoogte rotskruiden afgrazen. De belangstelling voor mensen is over het geheel genomen echter eerder gering; men houdt liever afstand en iedereen gaat zijn eigen weg.