Botswana is geen voorbeeldland voor duurzame olifantenjacht

Maar een onafhankelijke wetenschappelijke studie van het gerenommeerde onderzoeksproject Elephants Without Borders (EWB) komt actueel tot een alarmerend resultaat: de in Botswana toegestane jachtquota zijn ecologisch onverantwoord en contraproductief voor de bescherming van olifanten.

Het rapport ontkracht duidelijk de mythe van de zogenaamd duurzame trofeejacht op olifanten in Botswana. Als deze quota gehandhaafd blijven, dreigen op lange termijn drastische gevolgen voor de grootste olifantenpopulatie ter wereld, benadrukt dr. Mona Schweizer van Pro Wildlife.

Verouderde modellen – foutieve quotaberekening

Het recent gepubliceerde EWB-rapport “Scientific Review of Botswana’s Elephant Hunting Programme” analyseert voor het eerst uitgebreid de wetenschappelijke basis van het jachtprogramma. De conclusie: het voor het jachtseizoen 2025 vastgestelde afschotquotum van 431 olifanten (ongeveer 0,3% van de totale populatie) is duidelijk te hoog. De jacht concentreert zich immers op bepaalde gebieden en richt zich voornamelijk op oude bullen met grote slagtanden. Deze vormen echter maar een klein deel van de totale populatie en zijn tegelijkertijd ook bijzonder in trek bij stropers.

Het model dat de Botswaanse autoriteiten gebruiken voor de quotaberekening negeert bovendien belangrijke risicofactoren zoals droogtes, ziekten en conflicten tussen mens en olifant. Ook de basisaanname van een constant hoge reproductiesnelheid is biologisch niet houdbaar. In vergelijking met het verouderde en foutieve model van de autoriteiten laat de actuele modellering van EWB zien: bij handhaving van het huidige quotum zou het aandeel bullen ouder dan 30 jaar met 24% dalen, en bij bullen ouder dan 50 jaar zelfs met 50%, vergeleken met niet-bejaagde populaties.

Afschot van oude bullen destabiliseert de hele populatie

Oude bullen zijn essentieel voor de voortplanting en dienen als oriëntatiepunt voor jonge bullen in vrijgezellengroepen, omdat ze migratieroutes, water- en voedselbronnen kennen en met hun aanwezigheid het agressieniveau verlagen. Het afschieten van deze dieren destabiliseert daarom niet alleen de sociale structuur, maar verhoogt volgens deskundigen ook het conflictpotentieel tussen olifanten en mensen.

Problematisch belangenconflict: jachtlobby schrijft mee aan beheerplannen

Naast de ontoereikende gegevens, het gebrek aan transparantie en het ontbreken van onafhankelijke controle, ondermijnt een ernstig belangenconflict de bescherming van wilde dieren in Botswana: pas onlangs ondertekende de Botswaanse regering een memorandum van overeenstemming met Conservation Force – een invloedrijke jachtlobbyorganisatie – en maakte daarmee een jarenlange samenwerking publiek en officieel. Conservation Force was ook in het verleden al in belangrijke mate betrokken bij het opstellen van nationale beheerplannen voor olifanten en luipaarden.

Pro Wildlife eist: Duitsland moet import stopzetten

De nieuwste wetenschappelijke inzichten laten zien: trofeejacht op olifanten in Botswana is niet duurzaam en staat haaks op de doelstellingen van effectieve soortenbescherming. Ook naar Duitsland worden olifantentrofeeën geïmporteerd. Het Bundesamt für Naturschutz (BfN) registreerde tussen 2016 en 2024 maar liefst 28 invoerzendingen. «Duitsland mag niet ten prooi vallen aan de duurzaamheidsmythe die door de jachtlobby wordt verspreid. We moeten onze verantwoordelijkheid voor consequente soortenbescherming waarmaken en de invoer van olifantentrofeeën uit Botswana een halt toeroepen», aldus Schweizer tot besluit.