Utylizacja zwierząt zabitych podczas polowań: ujawnić koszty i zbadać finansowanie zgodne z zasadą odpowiedzialności sprawcy

Znaczna część lisów i borsuków zabitych podczas polowań jest utylizowana bez wykorzystania mięsa ani futra. Wniosek żąda przejrzystości w zakresie ilości, kosztów i finansowania ze środków publicznych oraz zbadania możliwości pokrycia kosztów przez osoby wykonujące polowania, zgodnie z zasadą odpowiedzialności sprawcy.

Postulat

Rząd kantonalny zostaje zobowiązany do zbadania i przedstawienia w sprawozdaniu,

1. jakie dane są dostępne na temat liczby i wagi zwierząt zabitych w ramach polowań, które bez uprzedniego wykorzystania jako żywność lub skóra są usuwane w punktach zbiórki padliny lub innymi drogami utylizacji, oraz w jaki sposób dane te mogłyby być w przyszłości corocznie gromadzone i publikowane według gatunków zwierząt;
2. jakie koszty powstają w związku ze zbiórką, tymczasowym magazynowaniem, transportem i utylizacją, kto je ponosi i w jakim zakresie są już pokrywane opłatami lub innymi wpłatami osób wykonujących polowania;
3. w jaki sposób dotychczasowe koszty ponoszone ze środków publicznych mogłyby zostać przypisane zgodnie z zasadą „zanieczyszczający płaci” osobom wykonującym polowania lub kołom łowieckim, jakie zmiany prawne byłyby do tego konieczne oraz jakie zalety i wady mają indywidualne opłaty lub dopłaty celowe;
4. w jaki sposób przy gromadzeniu danych i podziale kosztów można odróżnić regularne odstrzały łowieckie od zwierzyny potrąconej w wypadkach drogowych, innej padłej zwierzyny oraz odstrzałów zarządzonych przez organy.

Sprawozdanie ma wskazać konkretne opcje działania oraz niezbędne w tym celu zmiany prawne.

Uzasadnienie

Według ekstrapolacji opublikowanej w sprawozdaniu Rady Federalnej „Obowiązek deklarowania futer” z 23 maja 2018 r. (rozdział 3.3) spośród około 27’000 zwierząt futerkowych odstrzelonych w Szwajcarii w 2015 roku (około 22’000 lisów rudych, 3’500 borsuków, 1’050 kun domowych, 140 kun leśnych) tylko około 9’500 skór trafiło do produkcji futrzarskiej, w przypadku lisa rudego było to 38 procent. Dane o odstrzałach pochodzą z Federalnej Statystyki Łowieckiej, informacje o wykorzystaniu skór od branżowego związku futrzarskiego SwissFur. Rada Federalna doszła wówczas do wniosku, że rocznie około 17’500 zwierząt futerkowych zabitych w ramach polowań jest utylizowanych bez wykorzystania. Surowa skóra przynosiła wtedy około ośmiu franków.

Z tych informacji nie wynika, ile z tych zwierząt jest dziś utylizowanych przez publiczne punkty zbiórki ani jakie koszty się z tym wiążą. Budowę i eksploatację punktów zbiórki zwłok zwierzęcych z reguły ponoszą gminy; koszty utylizacji pokrywają – zależnie od kantonu – gminy, kanton albo kantonalna kasa chorób zwierzęcych. Dla osób dostarczających zwierzęta oddanie ich jest w wielu miejscach bezpłatne. Interwencja ma wyjaśnić, czy i w jakiej formie część kosztów przypadająca na zwierzęta zabite w ramach łowiectwa jest już ewidencjonowana oraz jakich danych brakuje do odrębnego, publicznego wykazania tych kosztów.

Higieniczne i bezpieczne usuwanie zwłok zwierzęcych leży w interesie publicznym. Nie wynika z tego jednak automatycznie, że ogół społeczeństwa powinien pokrywać koszty zwierząt zabitych w ramach łowiectwa rekreacyjnego i utylizowanych bez wcześniejszego wykorzystania jako żywność lub skóra. Tym bardziej że nawet JagdSchweiz przyznaje w swoim stanowisko z 20 listopada 2025, że obecne polowanie na lisy ma niemal żaden odczuwalny wpływ ograniczający na ogólną liczebność populacji. Przewodnią myślą jest zasada „zanieczyszczający płaci”, zakotwiczona w art. 74 ust. 2 Konstytucji Federalnej dla ochrony środowiska. Rząd kantonalny ma uzasadnić obecny podział kosztów i wskazać możliwości finansowania zgodnego z zasadą odpowiedzialności sprawcy.

Wariant: interpelacja

1. Ile zwierząt zabitych w ramach łowiectwa zutylizowano w kantonie w ciągu ostatnich pięciu lat za pośrednictwem punktów zbiórki zwłok zwierzęcych, w podziale na gatunki?
2. Jakie koszty z tego tytułu powstały i kto je poniósł (kanton, gminy, kasa chorób zwierzęcych)?
3. Czy osoby uprawiające łowiectwo płacą opłatę za oddanie upolowanych zwierząt? Jeśli nie, dlaczego?
4. Ile z upolowanych lisów, borsuków i kun wykorzystano jako żywność lub skórę, a ile zutylizowano bez takiego wykorzystania?
5. Na jakich podstawach prawnych i interesach publicznych opiera się ewentualne finansowanie ze środków publicznych i dlaczego kosztami nie obciąża się wcale lub tylko częściowo osób uprawiających łowiectwo?
6. Jeśli żądane dane nie są dostępne: jakie dane są już gromadzone, jakich brakuje i jakim nakładem pracy można by tę lukę wypełnić?

Wskazówki dotyczące dostosowania na poziomie kantonalnym

• Decydujące jest odpowiednie kantonalne prawo parlamentarne. Postulat wymaga zbadania sprawy i sprawozdania; wiążąca opłata wymaga następnie zlecenia wdrożeniowego (motion).
• Sprawdzić, kto w swoim kantonie ponosi koszty utylizacji (gminy, kanton, fundusz zwalczania epizootii), i odpowiednio dostosować uzasadnienie.
• W Łowiectwo patentowe kantonach nadaje się dopłata do opłaty za patent łowiecki, w Łowiectwo rewirowe kantonach dopłata do czynszu dzierżawnego lub opłata za obwód łowiecki.
• Uzupełniająco: Wzór tekstu „Zakaz polowania na lisy” oraz Wzór tekstu „Przejrzysta statystyka łowiecka”.
• Tło i źródła: Dossier «Co łowiectwo rekreacyjne naprawdę kosztuje Szwajcarię», sekcja „Góra padliny”.