Szwecja żegna się z jajami z klatek – dobrowolnie i całkowicie

Już w 2021 roku wszystkie duże sieci supermarketów zaprzestały sprzedaży jaj z chowu klatkowego.

Przyłączyły się do tego również branża gastronomiczna i przemysł spożywczy. Według organizacji zajmującej się ochroną zwierząt Project 1882, w 2024 roku mniej niż jeden procent kur niosek żył jeszcze w klatkach. Obecnie wszystkie instalacje klatkowe stoją puste.

„To historyczny sukces na rzecz dobrostanu zwierząt, który pokazuje, że zmiana jest możliwa również bez przymusu ze strony państwa" – mówi rzecznik Project 1882. Zamiast ustawowego zakazu Szwecja postawiła na presję ze strony konsumentów, firm i organizacji pozarządowych. Kampanie, inicjatywy na rzecz przejrzystości oraz popyt na produkty bardziej przyjazne zwierzętom sprawiły, że rynek jaj z klatek praktycznie zniknął.

Mimo to do tej pory nie ma wiążącej ustawy. Obrońcy praw zwierząt nadal domagają się zabezpieczenia prawnego, aby zapobiec cofnięciu zmian. Doświadczenia innych krajów pokazują bowiem, że kryzysy gospodarcze lub wzrost cen mogłyby teoretycznie sprzyjać powrotowi do tańszych form chowu.

Dobrowolna rezygnacja Szwecji wysłała jednak silny sygnał do Unii Europejskiej i poza jej granice. Wiele krajów – w tym Niemcy – dyskutuje obecnie nad zaostrzeniem przepisów dotyczących dobrostanu zwierząt. Szwecja służy teraz jako wzór pokazujący, jak presja społeczna i odpowiedzialność biznesu mogą przynieść głębokie zmiany.

Czy i kiedy nastąpi ustawowy zakaz, pozostaje kwestią otwartą. Jasne jest jednak jedno: jaja z chowu klatkowego są w Szwecji przeszłością – wzorem, który przyciąga międzynarodową uwagę.