Czy polowanie hobbystyczne jest etycznie dopuszczalne? ARTE pyta

Stacja telewizyjna ARTE poświęca dokładnie temu pytaniu nowy odcinek serii popularnonaukowej «Agree to Disagree!», dostępny od 9 marca 2026 roku. 27-minutową dyskusję prowadzi psycholog prof. dr Bertolt Meyer, który zestawia dwoje naukowców o przeciwstawnych poglądach.Agree to Disagree!», dostępny od 9 marca 2026 roku. 27-minutową dyskusję prowadzi psycholog prof. dr Bertolt Meyer, który zestawia dwoje naukowców o przeciwstawnych poglądach.

Dokument ARTE w skrócie

Program naświetla polowanie hobbystyczne jako kontrowersyjny temat społeczny z trzech perspektyw: tradycji (polowanie jako dziedzictwo kulturowe), dobrostanu zwierząt (zastrzeżenia etyczne) oraz nauki (poszukiwanie alternatyw). Kluczowe pytanie brzmi: czy można w naturalny sposób zagwarantować zachowanie równowagi ekologicznej bez broni palnej? Hobbystyczny myśliwy dr Florian Asche po raz kolejny przekręcił fakty, posługując się zagmatwanymi ideologiami.

Odstrzały sanitarne i terapeutyczne dokonywane przez około 12 strażniczek i strażników łowieckich w kantonie Genewa to nie to samo, co regulacyjne polowanie oparte na myśliwskiej gadce lub źle pojmowanym doświadczeniu obcowania z przyrodą hobbystycznych myśliwych.

Przed zakazem polowań dla hobbystycznych myśliwych w Genewie sprzedawano rocznie ponad 400 patentów łowieckich. Dziś do regulacji zwierzyny i prewencji potrzeba trzech etatów, co oznacza ogromną korzyść dla bioróżnorodności, która jest również naukowo udokumentowana i widoczna. Typowe szwajcarskie wartości, takie jak bezpieczeństwo, ochrona zwierząt i etyka, są dewizą w Genewie. Łącznie kanton Genewa musi przeznaczać rocznie około miliona franków, wliczając szkody łowieckie, na zarządzanie dziką zwierzyną. Dla porównania rybołówstwo pochłaniałoby znacznie wyższe koszty, choć sprzedaje się tam licencje.

Te strażniczki i strażnicy łowieccy posiadają państwowo uznane wykształcenie fachowe, które wykracza daleko poza to, czego wymaga hobbystyczny patent łowiecki. Odstrzały regulacyjne odbywają się wyłącznie nocą, przy użyciu wzmacniacza światła, po indywidualnej identyfikacji zwierzęcia. 99% odstrzałów to natychmiastowe uśmiercenie, bez gonitwy, bez wypadku łowieckiego. Bywają lata, w których w kantonie Genewa nie zostaje zastrzelona ani jedna sarna, ani jeden lis, ani jeden zając itd.

Plaga dzików jest również po części domowej roboty, spowodowaną błędnym polowaniem hobbystycznych myśliwych w Niemczech. To samo można zaobserwować w przypadku szopa pracza, lisa i innych gatunków.

Hobbystyczni myśliwi nie mogą zabijać własnych psów myśliwskich, byłoby to przestępstwo w myśl § 17 ustawy o ochronie zwierząt (TierSchG), ponieważ nie istniałby „rozsądny powód”. Psy myśliwskie są własnością i prawnie zwierzętami domowymi.

Co Szwajcaria od dawna udowadnia

Na to pytanie Szwajcaria odpowiada od ponad 50 lat jasnym przykładem z praktyki: w kantonie Genewa polowanie rekreacyjne jest od 1974 roku zakazane na mocy decyzji ludu. Od tego czasu populację dzikich zwierząt regulują państwowe strażniczki i strażnicy łowieccy, a wynik obala podstawowy dogmat lobby łowieckiego: Bioróżnorodność się poprawiła, populacje dzikich zwierząt się ustabilizowały, a świat ptaków nad Jeziorem Genewskim wzrósł z kilkuset do 30’000 zimowych gości. Genewa ma dziś ponadto największą gęstość populacji zająca polnego oraz ostatnią populację kuropatwy w całej Szwajcarii.

Szwajcarski Park Narodowy jest od 1914 roku wolny od polowań i intensywnie monitorowany naukowo. Również tutaj dziesięciolecia badań pokazują: ani w nietkniętych parkach przyrody, ani w gęsto zaludnionym krajobrazie kulturowym kontrola populacji poprzez polowanie hobbystyczne nie jest konieczna.

Strażniczki i strażnicy łowieccy zamiast hobbystycznych myśliwych: model przyszłości

To, co Genewa praktykuje od 50 lat, da się przenieść na inne kantony. Profesjonalne struktury straży łowieckiej na wzór genewski zastępują uzbrojoną milicję państwowo zatrudnionym personelem fachowym, który działa według jasnych kryteriów ekologicznych, w sposób przejrzysty, zgodny z ochroną zwierząt i bez logiki trofeów.

Miasto Berno również podkreśla: ważne jest, by oceniać i wdrażać bezprzemocowe drogi w zarządzaniu dziką zwierzyną, w tym obszary zakazu polowań, wspieranie predatorów takich jak ryś oraz wzmocnioną współpracę z instytucjami naukowymi.

Dokument ARTE stawia właściwe pytania. Odpowiedzi w przypadku Szwajcarii leżą już od dawna na stole. Kto chce pogłębić dyskusję, znajdzie na wildbeimwild.com dossier Alternatywy dla polowań hobbystycznych oraz dossier Zakończyć przemoc rekreacyjną wobec zwierząt, z konkretnymi politycznymi opcjami działania dla kantonów oraz wzorcowymi tekstami do pracy politycznej.

Dlaczego radość z zabijania nie jest niewinnym motywem rekreacyjnym

Ludzie, którzy czerpią radość z zabijania istot żywych i płacą za to, z psychologicznego punktu widzenia nie wykazują normalnego zachowania rekreacyjnego. Takie zachowanie jest sprzeczne z podstawowymi mechanizmami empatii, współczucia i moralnego hamowania, jakie występują u większości zdrowych psychicznie ludzi. Z psychologicznego punktu widzenia jest to odbiegające od normy zachowanie przemocowe, nawet jeśli jest tolerowane politycznie lub kulturowo.

Radość z zabijania to klasyczna cecha przemocy opartej na rozkoszy. Sam akt przemocy działa jako nagroda. Nie wynik, nie konieczność, lecz samo zabijanie. To nie jest zjawisko marginalne, lecz jasno opisane w psychologii przemocy.

Kto przeżywa polowanie hobbystyczne jako radość, wykazuje problematyczną z psychologicznego punktu widzenia motywację przemocową, która historycznie i strukturalnie jest spokrewniona z ideologiami autorytarnymi i deprecjonującymi.