Nowe badanie: odstrzały wilków nie zapobiegają skutecznie stratom zwierząt gospodarskich

Nowa analiza porównawcza opublikowana w czasopiśmie naukowym Conservation Science and Practice stawia pod znakiem zapytania założenie, że odstrzały wilków skutecznie chronią zwierzęta gospodarskie.

Grupa autorów pod kierownictwem Adriana Trevesa porównała pięć badań terenowych ze Słowenii, Michigan, Słowacji, Łotwy i Wzgórz Golan. W każdym przypadku badano to samo pytanie: czy zabijanie wilków ogranicza późniejsze straty w zwierzętach gospodarskich?

Ogólny obraz jest jasny, choć poszczególne wyniki różniły się między sobą: odstrzały wilków nie zapobiegały skutecznie późniejszym szkodom w zwierzętach gospodarskich. Często nie odnotowano żadnego wyraźnego efektu. Tam, gdzie straty się zmieniały, efekty nie były jednolite: w niektórych przypadkach spadały, w innych rosły.

Jako możliwe wyjaśnienie autorzy wskazują praktykę przeprowadzania interwencji. Władze często reagują dopiero po wystąpieniu ataku, a wilki nie są zawsze usuwane w miejscu pierwotnego konfliktu ani w krótkim czasie po nim. W takich warunkach trudno strukturalnie oczekiwać ukierunkowanego efektu zapobiegawczego.

Dochodzą do tego możliwe efekty przemieszczenia przestrzennego. Badanie z Michigan nie wykazało wiarygodnego zmniejszenia przyszłych szkód w wyniku śmiercionośnych interwencji. Poza bezpośrednim miejscem interwencji wykazano wręcz przesłankę wskazującą na zwiększone ryzyko ponownych ataków, choć bez jednoznacznego potwierdzenia statystycznego.

Grupa autorów rekomenduje więc, aby śmiercionośnych interwencji nie traktować jako środka zapobiegawczego, dopóki ich skuteczność w zapobieganiu przyszłym szkodom w zwierzętach gospodarskich nie zostanie wiarygodnie udowodniona.

Tym samym badanie to dołącza do rosnącej liczby prac dochodzących do tego samego wniosku. Także ze Szwajcarii dostępne są obecnie dane pokazujące, że straty w zwierzętach gospodarskich spowodowane atakami spadają przede wszystkim tam, gdzie konsekwentnie stosuje się ochronę stad, niezależnie od liczby odstrzałów. Jak mocno mimo to trzyma się logiki odstrzałów, pokazuje przykładowo przypadek kantonu Gryzonia, gdzie mimo malejącej liczby szkód nadal prowadzi się regulację. IG Wild beim Wild wielokrotnie już dokumentowała te sprzeczności między logiką szkód a polityczną logiką kontroli, na przykład w analizie dotyczącej szwajcarskiej polityki wobec wilków.

Badanie nie odpowiada tym samym na polityczne pytanie, dlaczego trzyma się odstrzałów. Z perspektywy Wild beim Wild pokazuje ono jednak, jak trudno pogodzić politykę wobec wilków skoncentrowaną na odstrzałach z wymogiem skutecznej, weryfikowalnej ochrony stad. Dopóki drapieżniki postrzegane są przede wszystkim jako konkurencja dla interesów łowiectwa rekreacyjnego, a nie jako część funkcjonującego ekosystemu, niewiele się w tej kwestii zmieni.

Badanie: Adrian Treves i in. (2026), «Removing wolves did not reliably prevent domestic animal losses», Conservation Science and Practice, doi.org/10.1111/csp2.70388