Komary: manipulacja zachowaniem godowym

Komary są nie tylko utrapieniem dla ludzi w ciepłe letnie wieczory, lecz także przenoszą śmiertelne choroby, na które co roku umierają tysiące ludzi, w tym malarię, dengę czy wirusa Zika.

Choć redukcja populacji komarów na całym świecie ma kluczowe znaczenie, powszechnie stosowane insektycydy z czasem tracą skuteczność, ponieważ komary rozwijają odporność. Ponadto tego typu środki chemiczne mają również negatywny wpływ na środowisko.

Brzęczenie jako klucz do godów

Zespół badawczy pod kierownictwem Uniwersytetu w Nagoi w Japonii odkrył obecnie nową, obiecującą metodę ograniczania populacji komarów, wykorzystując ich być może najbardziej irytującą cechę: wysoki dźwięk brzęczenia, który samice komarów wydają, latając w poszukiwaniu źródeł krwi. Samce komarów są silnie przyciągane przez te dźwięki i wykorzystują swoje przypominające anteny uszy, aby wykryć je za pomocą wibracji o podobnej częstotliwości. Gdy samice przelatują w pobliżu, uszy samców rozpoznają ich częstotliwość i zaczynają drgać w rytm, wysyłając jednocześnie sygnał do mózgu, który pomaga im rozpoznać potencjalnych partnerów.

Naukowcy sprawdzili, czy mogą sterować zachowaniami godowymi, zmieniając częstotliwość, na którą nasłuchują samce. «Wiele laboratoriów na całym świecie próbuje powstrzymać komary przed kąsaniem ludzi», wyjaśnia współautor badania Matthew Su, biolog z Uniwersytetu w Nagoi. «W naszym laboratorium podchodzimy do tego nieco inaczej. Co by było, gdyby samice, które kąsają ludzi, w ogóle się nie rodziły? Zamiast powstrzymywać samice przed kąsaniem ludzi, powinniśmy sprawić, żeby od samego początku było mniej komarów».

Serotonina jako «kontrola urodzeń»

Naukowcy początkowo ustalili, że neuroprzekaźnik serotonina – który w układzie nerwowym różnych zwierząt odgrywa zasadniczą rolę i strukturyzuje ich zachowanie – odgrywa rolę w układzie słuchowym samców komarów. Następnie zmanipulowali poziom tego ważnego neuroprzekaźnika, karmiąc komary substancją hamującą serotoninę, i odkryli, że częstotliwość wibracji uszu samców zmniejszyła się.

Kolejnym krokiem w rozwoju potencjalnej «kontroli urodzeń» opartej na słuchu będzie zidentyfikowanie dokładnych receptorów odpowiedzialnych za dostrajanie uszu komarów. Mogłoby to umożliwić naukowcom celowe podawanie substancji chemicznych zakłócających zachowania godowe, co mogłoby zredukować populacje komarów.

«Moim marzeniem jest znalezienie bardzo konkretnego celu, może nawet celu specyficznego dla komarów. Wtedy moglibyśmy zostawić inne gatunki niezmienione» – zakończył dr Su.

badania został opublikowany w czasopiśmie Frontiers in Physiology.