Irlandia: stara rasa kóz pomaga strażakom w Dublinie

Te zwierzęta stanowią bardziej ekonomiczne i zrównoważone rozwiązanie w zarządzaniu krajobrazem.

Po tym, jak w zeszłym roku półwysep Howth Head stanął w płomieniach, a czarne kłęby dymu przesunęły się nad dystrykt finansowy irlandzkiej stolicy, planiści miejscy zrozumieli, że muszą ostrzej zająć się chwastami, które wymknęły się spod kontroli.

Do lat 40. XX wieku Howth Head był tradycyjnie wypasany przez zwierzęta gospodarskie, a w szczególności przez kozy. Jednak wraz ze spadkiem tradycyjnego wypasu pożary lasów zdarzały się częściej, kolcolist i paprocie rozrastały się niekontrolowanie, a różnorodność i jakość wrzosowisk uległy pogorszeniu.

Co zdumiewające, Stara Irlandzka Koza nie jest nazwą pubu, lecz zagrożonym wyginięciem gatunkiem, który od ponad wieku nie występował w tych wzgórzach Irlandii i który przystosował się do przyrody.

Ponieważ nieustannie zjadają rodzime rośliny, są idealne do usuwania chwastów, a w ciągu najbliższych trzech lat ich apetyt w nowym domu stanie się ostatecznym narzędziem w walce z pożarami.

Ponieważ koza była chowana w niewoli i wędruje tylko w niewielkiej liczbie po odległych zboczach, organizacja o nazwie Old Irish Goat Society zaangażowała się, by zachować jej DNA wolne od genetyki kozy domowej, i udostępniła niewielkie stado 25 zwierząt, które jako nowi «strażacy» przejmą kontrolę w Howth.

Stara Irlandzka Koza ma krótkie nogi, duże rogi, gęstą sierść i małe uszy, noszone wyprostowane. Są idealnie przystosowane do życia na irlandzkich wzgórzach.

12 faktów o Starej Irlandzkiej Kozie:

1. W Anglii ta rasa została po raz pierwszy nazwana «kozą irlandzką».
2. Stara Irlandzka Koza była do około 1900 roku jedyną rasą kóz w Irlandii.
3. Gęsty kaszmirowy podszerstek pod długą sierścią wierzchnią chroni kozę przed zimnem.
4. Wiek Starej Irlandzkiej Kozy można ustalić, licząc pierścienie na jej rogach.
5. W przeciwieństwie do współczesnych ras kóz mlecznych, Stara Irlandzka Koza występuje w wielu kolorach i wzorach umaszczenia.
6. W warunkach domowych rasa mogła dawać do 200 galonów mleka rocznie.
7. Wcześniej sprowadzano je co roku w dużej liczbie do Anglii i Szkocji i nazywano «posłańcami wiosny», kiedy pędzący stada handlarze przybywali do poszczególnych miast i wsi.
8. Jest ona blisko spokrewniona z rodzimymi rasami kóz z Anglii, Szkocji i Walii.
9. Dzikie stada starej irlandzkiej kozy prowadzi samica, podczas gdy samce przez większą część roku tworzą stada kawalerskie.
10. Kozy, które dziś występują już tylko w formie «dzikiej», po schwytaniu łatwo ponownie ulegają domestykacji.
11. Ma małe uszy, noszone spiczasto ku górze.
12. Na szyi nie ma kutasów (dzwonków skórnych).

«Nasze kozy pochodzą z gór i zjadają tam wszystko, co się znajduje: zarośla, wrzos, janowiec. Są najlepiej przystosowane do tego zadania« – wyjaśnił przewodniczący Old Irish Goat Society, Pádraic Browne, w rozmowie z The Guardian.

Dajemy naszym cudownym małym zwierzętom zadanie, które one też wypełniają. Nie są jedynie atrakcją turystyczną, mogą zarabiać na własne utrzymanie.

Obecnie stado kóz liczy 25 koźlątek, które mają zostać uzupełnione o dorosłe kozy, aż stado wzrośnie do około 100 zwierząt – niezbędne wzmocnienie, ponieważ irlandzkie pożary lasów na Howth i w innych miejscach w ostatnich latach stały się coraz silniejsze. Ponadto po raz pierwszy w Irlandii testowany jest norweski system «No-fence«, w którym kozy są śledzone za pomocą GPS.

Choć posiadanie kilku jednostek straży pożarnej w jednym mieście może wydawać się dziwne w tak z pozoru mokrym i pochmurnym kraju jak Irlandia, to to unikalne rozwiązanie daje szansę w dużej mierze zapomnianemu fragmentowi dzikiego dziedzictwa naturalnego, aby samodzielnie zwiększyć świadomość na temat tej fascynującej rasy.

Ta kóz będą odgrywać ważną rolę w zarządzaniu roślinnością, aby zmniejszyć ryzyko pożaru dla domów mieszkalnych, jednocześnie zwiększając bioróżnorodność priorytetowych krajobrazów wrzosowiskowych.