Ierland: Oud geitenras helpt Dublinse brandweer

Deze dieren bieden een economischer en duurzamer oplossing voor het beheer van het landschap.

Nadat het schiereiland Howth Head vorig jaar in vlammen opging en zwarte rookwolken over de financiële wijk van de Ierse hoofdstad trokken, wisten de stadsplanners dat ze strenger moesten optreden tegen het onkruid dat uit de hand was gelopen.

Tot in de jaren 1940 werd Howth Head traditioneel begraasd door vee en met name door geiten. Met de afname van de traditionele beweiding kwamen bosbranden echter vaker voor, woekerden gaspeldoorn en varens, en nam de diversiteit en kwaliteit van het heideland af.

Verbazingwekkend genoeg is de oude Ierse geit niet de naam van een pub, maar een bedreigde diersoort die al meer dan een eeuw niet meer in deze heuvels van Ierland voorkomt en zich aan de natuur heeft aangepast.

Omdat ze onophoudelijk inheemse planten opeten, zijn ze ideaal voor het verwijderen van onkruid, en de komende drie jaar zal hun eetlust in hun nieuwe thuis de ultieme brandweer worden.

Omdat de geit in gevangenschap is gefokt en slechts in kleine aantallen op afgelegen hellingen rondzwerft, heeft een organisatie genaamd de Old Irish Goat Society zich ingezet om hun DNA vrij te houden van de genetica van de huisgeit, en een kleine kudde van 25 dieren beschikbaar gesteld die als nieuwe «brandweermannen» de leiding op zich nemen in Howth.

De oude Ierse geit heeft korte poten, grote hoorns, een dichte vacht en kleine oren die rechtop worden gedragen. Ze zijn perfect aangepast aan het leven in de Ierse heuvels.

12 feiten over de oude Ierse geit:

1. In Engeland werd het ras voor het eerst «Ierse geit» genoemd.
2. De oude Ierse geit was tot ongeveer 1900 het enige geitenras in Ierland.
3. Een dikke kasjmiervacht onder hun lange dekhaar houdt de geit warm bij koud weer.
4. Men kan de leeftijd van een oude Ierse geit bepalen door de ringen van hun hoorns te tellen.
5. In tegenstelling tot moderne melkgeitenrassen komt de oude Ierse geit voor in een grote verscheidenheid aan kleuren en kleurpatronen.
6. In gedomesticeerde vorm kon dit ras tot 200 gallon melk per jaar geven.
7. Vroeger werden ze jaarlijks in grote aantallen naar Engeland en Schotland uitgevoerd en werden ze aangeduid als «Boodschappers van de lente», wanneer de veedrijvers in de verschillende steden en dorpen aankwamen.
8. Het ras is nauw verwant aan de inheemse geitenrassen van Engeland, Schotland en Wales.
9. De wilde kudden van de oude Ierse geiten worden geleid door een vrouwelijk dier, terwijl de mannelijke dieren het grootste deel van het jaar vrijgezellenkudden vormen.
10. De geiten die vandaag alleen nog in ‘wilde’ vorm voorkomen, laten zich, eenmaal gevangen, weer gemakkelijk domesticeren.
11. Ze heeft kleine oren die rechtop worden gedragen.
12. Aan de hals bevinden zich geen kwastjes (kelblappen).

«Onze geiten komen uit de bergen en eten alles wat daar te vinden is: struikgewas, heide, brem. Ze zijn het best geschikt voor deze taak«, verklaarde de voorzitter van de Old Irish Goat Society, Pádraic Browne, tegenover The Guardian.

We geven onze prachtige kleine dieren een taak, die ze ook daadwerkelijk vervullen. Ze zijn niet alleen een toeristische attractie, ze kunnen ook in hun eigen levensonderhoud voorzien.

Momenteel bestaat de geitenkudde uit 25 bokjes, die worden aangevuld met volwassen geiten totdat de kudde is aangegroeid tot ongeveer 100 geiten – een noodzakelijke versterking, aangezien de Ierse natuurbranden op Howth en elsewhere de afgelopen jaren steeds heftiger zijn geworden. Daarnaast wordt voor het eerst in Ierland het Noorse «No-fence«-systeem getest, waarbij de geiten via gps worden gevolgd.

Hoe vreemd het ook mag klinken om in een land als Ierland, dat toch bekend staat als nat en bewolkt, meerdere brandweereenheden voor één enkele stad te hebben, zo biedt deze unieke oplossing een grotendeels vergeten stukje wild natuurlijk erfgoed de kans om de aandacht op deze fascinerende soort zelf te vestigen.

Deze geiten zullen een belangrijke rol spelen bij het beheren van de begroeiing om het brandgevaar voor woningen te verminderen en tegelijkertijd de biodiversiteit van de prioritaire heidelandschappen te vergroten.