Dania całkowicie zakazuje amunicji ołowianej

Powierzchnia Danii może być niewielka, ale z około 170’000 myśliwi rekreacyjni ma ona dużą społeczność łowiecką.

Tradycje łowieckie Danii ukształtowały się pod wpływem Skandynawii, Niemiec, Francji i Wielkiej Brytanii, a metody polowania i zarządzania dziką zwierzyną są podobne do tych stosowanych w większości innych krajów europejskich.

Negatywne skutki stosowania amunicji zawierającej ołów podczas Łowiectwo oraz możliwość zastąpienia jej amunicją bezołowiową są szczegółowo opisane. Przez wiele lat obawy dotyczyły przede wszystkim śrutu ołowianego, jednak w ostatnich latach na pierwszy plan wysunęły się skutki dla środowiska, zdrowia oraz zwierząt, a także ludzi i zwierząt, wynikające z rozprzestrzeniania się ołowiu pochodzącego z amunicji karabinowej. Cząsteczki ołowiu odkładają się w tkankach upolowanych zwierząt i niosą ze sobą ryzyko zatrucia drapieżników oraz padlinożerców, które żywią się wyrzuconymi wnętrznościami lub częściami niepodniesionych zwłok upolowanej zwierzyny, a także ludzi spożywających dziczyznę.

Droga Danii do bezołowiowej amunicji myśliwskiej charakteryzuje się proaktywną polityką środowiskową, połączoną z rosnącymi możliwościami rynkowymi oraz świadomym, dobrowolnym zachowaniem wielu hobby myśliwych – i kulminuje w kompleksowej regulacji prawnej od wiosny 2024 roku.

Kilka badań dokumentuje wysokie stężenia ołowiu w amunicji, na przykład u bielików ( Haliaeetus albicilla ) i orłów przednich ( Aquila chrysaetos ) oraz wynikającą z tego wyższą śmiertelność i skutki subletalne, w tym zmiany zachowania.

Produkowanych i sprzedawanych jest kilka rodzajów bezołowiowych i nietoksycznych pocisków do karabinów, przy czym najczęściej stosowane są stopy miedzi oraz miedzi i cynku. Handel detaliczny oferuje obecnie szeroki wybór bezołowiowej amunicji karabinowej do szerokiego spektrum zastosowań. Do praktycznego użytku myśliwskiego popularne typy bezołowiowe spełniają te same normy skuteczności i bezpieczeństwa co amunicja zawierająca ołów.

Przejście na amunicję bezołowiową w Danii przyniosło szereg korzyści, w tym uniknięcie cierpienia i śmierci milionów dziką zwierzyną oraz wyeliminowanie zagrożeń, jakie ołów z amunicji stwarza dla zdrowia osób spożywających dziczyznę.

Na całym świecie tylko nieliczne kraje wprowadziły przepisy dotyczące amunicji karabinowej zawierającej ołów. Kalifornia wprowadziła w 2019 roku zakaz jakiejkolwiek myśliwskiej amunicji zawierającej ołów, a także niektóre niemieckie kraje związkowe (np. Szlezwik-Holsztyn, Badenia-Wirtembergia i Saara) uregulowały stosowanie amunicji karabinowej zawierającej ołów. W innych krajach europejskich istnieją jedynie sporadyczne przepisy dotyczące określonych obszarów, takich jak parki narodowe i rezerwaty przyrody. Istnieje znaczny opór wobec zmian, wywodzący się głównie z międzynarodowego przemysłu amunicyjnego oraz środowiska myśliwskiego.

Anglia

W historycznym kroku, w kluczowym dla przyrody momencie, Anglia, Szkocja i Walia ogłosiły zakaz stosowania toksycznej amunicji ołowianej podczas strzelectwa na wolnym powietrzu, co stanowi punkt zwrotny w walce o ochronę Świat zwierząt przed zatruciem ołowiem.

Co roku do brytyjskiego krajobrazu trafia szacunkowo 7’000 ton ołowiu, co prowadzi do śmierci nawet 100’000 ptaków wodnych, w tym łabędzi, kaczek i ptaków siewkowatych. Nowe ograniczenia, ogłoszone 10 lipca 2025 roku i mające wejść w życie od 2026 roku, zakazują śrutu o zawartości ołowiu przekraczającej 1% oraz kul o zawartości ołowiu przekraczającej 3%. Przewidziano trzyletni okres przejściowy, aby dać sektorowi strzeleckiemu i łowieckiemu czas na przejście na bardziej przyjazne środowisku alternatywy.

UE

W lutym 2025 roku Komisja Europejska opublikowała długo oczekiwaną propozycję ograniczenia stosowania ołowiu w polowaniach, strzelectwie sportowym i rybołówstwie. Cel jest jasny: naukowo udowodnione ryzyko dla środowiska i zdrowia związane z tą wysoce toksyczną substancją ma zostać ograniczone poprzez zastąpienie jej bezpieczniejszymi, łatwo dostępnymi alternatywami.

Nie ma bezpiecznego poziomu narażenia na ołów, dlatego wyeliminowaliśmy ołów z benzyny, farb i rur. Mimo to każdego roku ponad 44’000 ton ołowiu przedostaje się do środowiska UE w wyniku polowań, strzelectwa sportowego i rybołówstwa.

Propozycja wywołała debatę wśród krajów UE. Podczas ostatniego posiedzenia ministrów UE ds. rolnictwa i rybołówstwa (Rada AGRIFISH) kilka krajów poparło inicjatywę pod przewodnictwem Czech i Słowacji, w której wezwano Komisję Europejską do wycofania propozycji. Ci ministrowie argumentują, że ograniczenie może wpłynąć negatywnie na gotowość obronną, że nie ma wystarczających dowodów na wpływ na bioróżnorodność, że budzi obawy dotyczące bezpieczeństwa oraz że zagraża branżom takim jak rybołówstwo. Twierdzenia te jednak nie wytrzymują dokładnej analizy.