COP31: 25 państw stawia na dzikie zwierzęta w ochronie klimatu, Szwajcarii brak
Andora i Monako popierają deklarację na konferencji klimatycznej ONZ, a Szwajcaria nadal pozwala strzelać do wilków.
Zdjęcie: Howard Walsh / Unsplash
Co on buduje
Podczas 31. konferencji klimatycznej ONZ (COP31) w tureckiej Antalyi 25 państw zainicjowało „Wildlife for Climate Declaration". Zobowiązują się one chronić, zachowywać i odtwarzać populacje dzikich zwierząt oraz ich siedliska jako część polityki klimatycznej. Szwajcaria nie popiera tej deklaracji.
Czego wymaga deklaracja
Deklarację oficjalnie przedstawiono 16 listopada. Według komunikatu organizacji na rzecz ochrony zwierząt IFAW wzywa ona państwa strony Ramowej konwencji ONZ w sprawie zmian klimatu do uznania roli dzikich zwierząt dla naturalnych magazynów węgla, do zwalczania nadmiernej eksploatacji zwierząt, do ochrony i łączenia siedlisk oraz do uwzględnienia tych działań w krajowych planach klimatycznych i na rzecz różnorodności biologicznej. Inicjatorami tekstu były rządy afrykańskie, przede wszystkim Zimbabwe.
Deklarację poparły między innymi Brazylia, Kenia, Zimbabwe, Zambia, Madagaskar, Panama i Fidżi. Z Europy są to Andora i Monako, a w zależności od przyjętej granicy także Armenia. Na liście nie ma żadnego państwa UE ani żadnego sąsiada Szwajcarii. Według Eurogroup for Animals po raz pierwszy kilka rządów wspólnie domaga się na konferencji klimatycznej uznania ochrony dzikich zwierząt za ochronę klimatu.
Jak dzikie zwierzęta pomagają magazynować węgiel
Podstawowa idea: dzikie zwierzęta nie są tylko ofiarami kryzysu klimatycznego, współtworzą też ekosystemy, które wiążą węgiel. Rozsiewają nasiona, rozprowadzają składniki odżywcze i poprzez żerowanie oraz drapieżniki wpływają na to, jak rosną lasy, łąki i tereny podmokłe. Przykład z komunikatu o deklaracji: słonie leśne podeptują małe drzewa i w ten sposób robią miejsce dla dużych, wolno rosnących drzew, które magazynują szczególnie dużo węgla. Lasy w Kotlinie Konga ze słoniami magazynują dlatego około 7 procent więcej węgla niż lasy bez nich. W Europie bóbr pokazuje, jak dzikie zwierzęta kształtują krajobrazy: jego tamy zatrzymują wodę i pozwalają powstawać terenom podmokłym.
Za deklaracją stoi konsensus naukowy, przedstawiony w czerwcu w Bonn, który według IFAW popiera już ponad 350 badaczy z 47 krajów. Domaga się on wyraźnego uwzględnienia dzikich zwierząt w polityce klimatycznej. Parlament Europejski uznał rolę dzikich zwierząt w ochronie klimatu 22 października w swojej rezolucji w sprawie COP31. O tym, jak samo ocieplenie klimatu zagraża dzikim zwierzętom w Szwajcarii, piszemy w naszych artykułach „Zmiany klimatu a dzikie zwierzęta w Alpach” oraz „Co zmiany klimatu oznaczają dla dzikich zwierząt?”.
Szwajcaria w Antalyi
Szwajcaria jest w Antalyi reprezentowana na wysokim szczeblu. Szef UVEK Albert Rösti reprezentuje ją według Federalny Urząd ds. Środowiska (BAFU) w drugim tygodniu negocjacji na szczeblu ministerialnym, a delegacją kieruje ambasador ds. środowiska Felix Wertli. Dla Szwajcarii w centrum uwagi stoją realizacja celów klimatycznych porozumienia paryskiego oraz emisje gazów cieplarnianych. Na liście krajów, które uznają dzikie zwierzęta za część ochrony klimatu, jej nie ma.
W kraju polityka zmierza w przeciwnym kierunku. Od 1 września 2026 roku w Szwajcarii prewencyjnie zabito co najmniej 57 wilków, do tego dochodzi jeden reaktywny odstrzał w Valais (stan na 19 listopada). BAFU, które podlega departamentowi Röstiego, wydało 43 zgody na prewencyjną regulację dla 39 watah. Liczby według kantonów i watah podaje nasz licznik „Odstrzały wilków w Szwajcarii 2026/27”. Ponadto Rösti skreślił z planu finansowego środki federalne na las odporny na zmiany klimatu, a od 2027 roku mają one zniknąć całkowicie. Za zgryzanie odpowiedzialnością obarcza się tymczasem jelenie i sarny („Konfederacja skreśla środki klimatyczne dla lasu”).
Komentarz: Potraktować dzikie zwierzęta poważnie jako część rozwiązania
Deklaracja z Antalyi nie jest prawnie wiążąca, a nawet jej inicjatorzy nie wdrażają jej w pełni we własnych krajach. Pokazuje jednak, w którą stronę zmierza debata: od dzikiego zwierzęcia jako szkodnika, konkurenta czy łowu, ku dzikiemu zwierzęciu jako części rozwiązania. Drapieżniki takie jak wilk mogą lokalnie ograniczać zgryzanie, co pokazuje rola drapieżników dla szwajcarskiego lasu. Szwajcaria, która wyraźnie odczuwa skutki ocieplenia klimatu w Alpach, miałaby wszelkie powody, by wzmacniać to podejście.
Zamiast tego Konfederacja jedzie dwutorowo: w Antalyi zabiega o cele klimatyczne, a we własnym kraju zatwierdza odstrzał za odstrzałem i traktuje dzikie zwierzęta jak problem, który należy rozwiązać strzelbą. To, że brakuje również państw UE, nie zwalnia Szwajcarii z odpowiedzialności. Kto popiera deklarację, powinien dać się rozliczyć z jej treści. Mierząc to polityką Konfederacji wobec wilków i łowiectwa rekreacyjnego, tej deklaracji trudno byłoby dotrzymać.
Masz wskazówkę, źródło lub poprawkę do tego artykułu? Napisz do nas.
Więcej na temat łowiectwa rekreacyjnego: Co na ten temat mówią badania, pokazuje Łowiectwo w faktach: stan badań.
Stanowisko IG Wild beim Wild: IG Wild beim Wild odrzuca łowiectwo rekreacyjne. Naszym wzorem jest kanton Genewa, który od 1974 roku obywa się bez łowiectwa rekreacyjnego: bez sezonów polowań, bez psów myśliwskich, bez polowań nagonkowych, bez ambon myśliwskich, bez okrucieństwa wobec zwierząt i przestępczości, które gdzie indziej towarzyszą sezonowi polowań. To, co działa tam od ponad pięćdziesięciu lat, obala każdy stanowisko JagdSchweiz. Związek, który opiera swoją politykę na twierdzeniach obalanych we własnych dokumentach, nie jest organizacją branżową, lecz fabryką dezinformacji.
Dzikie zwierzęta potrzebują głosu
Dochodzenia, petycje i informacje szczegółowe na temat łowiectwa rekreacyjnego. W podziękowaniu od razu otrzymasz nasz bezpłatny poradnik «Łowiectwo rekreacyjne tuż za Twoimi drzwiami: co możesz zrobić».
Wesprzyj naszą pracę
Dzięki Twojej darowiźnie pomagasz chronić zwierzęta i sprawić, by ich głos został usłyszany.
Przekaż darowiznę teraz →