Zwitsers wolfsmodel: Italiaanse krant twijfelt aan het effect van de afschoten

De Trentijnse online krant «il Dolomiti» heeft op 14 november 2026 het Zwitserse wolvenbeleid onder de loep genomen. De vraag: werkt het Zwitserse model werkelijk? De krant betwijfelt of de afschoten hun doelen bereiken: het aantal roedels blijft stijgen, en bij de afnemende aanvallen op landbouwhuisdieren valt het aandeel van kuddebescherming en afschoten vooralsnog niet van elkaar te scheiden. De blik van buitenaf weegt zwaar, omdat de Zwitserse aanpak in Trentino sinds de verlaging van de beschermingsstatus van de wolf in de EU wordt genoemd als mogelijk voorbeeld.

De cijfers die in Italië opvallen

Auteur Marcello Oberosler baseert zich in zijn Bijdrage op gegevens van het Bundesamt für Umwelt (BAFU) en van het kanton Wallis. Ze zijn te controleren aan de hand van de officiële bronnen:

• In de drie tot nu toe uitgevoerde regulatieperioden werden 55, 92 en 77 wolven gedood, samen 224.
• Na de eerste regulatieperiode 2023/24 telde het BAFU 35 roedels, na de tweede 36 en na de derde periode 2025/26 waren het er 40, waaronder tien grensoverschrijdende. In het monitoringjaar 2025/26 werden 350 wolven aangetoond.
• In Wallis, waar meer dan een derde van alle afschoten plaatsvindt, steeg het aantal genetisch geïdentificeerde wolven volgens kanton binnen een jaar van 61 naar 75. Het aantal bleef steken op elf roedels.
• Van de acht goedgekeurde volledige roedelverwijderingen in de winter van 2025/26 leidde volgens de toenmalige stand van kennis van het BAFU er slechts één tot de volledige opheffing van een roedel.

Aanleiding voor de Italiaanse bijdrage is het Walliser roedel Arolla-Ferpècle. Het BAFU heeft de volledige verwijdering ervan goedgekeurd; het besluit is sinds 10 november 2026 van kracht. Na Augstbord en Nanz is het het derde Walliser roedel dat dit seizoen volledig moet verdwijnen. Hoeveel wolven tot het roedel behoren en welke schade het wordt aangerekend, blijkt uit de mededeling van het kanton niet duidelijk uit. De actuele stand staat in de teller van de wolvenafschotten 2026/27 en in de Walliser Ticker.

Minder roofincidenten, maar wie mag zich dat toeschrijven?

Bij landbouwhuisdieren is het beeld volgens «il Dolomiti» onduidelijk. Het aantal gedode dieren daalt: in Wallis werden in 2023 nog 401 landbouwhuisdieren door wolven gedood, in 2024 waren het er 341 en in 2025 nog 318. In heel Zwitserland naderen de schadecijfers volgens het BAFU de waarden van 2020/21, toen er pas 10 tot 15 roedels waren. De daling zette echter in voordat er preventief werd geschoten, zoals Pro Natura benadrukt. Het BAFU zelf schrijft de daling toe aan de uitgebreide kuddebescherming en aan de regulering. Wild beim Wild heeft de tijdreeks in de bijdrage Vrijgesproken: de wolf was het niet.

De Italiaanse krant laat ook de tegenpartij aan het woord. Voorstanders lezen dezelfde cijfers anders: de groei van de populatie is sterk afgeremd, en de daling van het aantal gedode dieren heeft de bergbouw concreet geholpen. Het BAFU stelt in zijn balans van mei 2026 vast dat de snelle groei is afgeremd, maar dat het aantal roedels blijft stijgen. Om deze trend met zekerheid te bevestigen, acht de dienst nog meerdere reguleringsperioden nodig. Een wetenschappelijk onderzoek met de universiteiten van Zürich en Lausanne zal volgens «il Dolomiti» pas over enkele jaren resultaten opleveren.

De politiek wacht het antwoord niet af

Er wordt desondanks gewoon doorgeschoten, en het parlement gaat nog een stap verder. Op 23 september 2026 nam de Nationalrat de motie van de Tessijnse Ständerat Fabio Regazzi met 116 tegen 73 stemmen aan. Die eist afschot zodra de populatie een vastgestelde drempelwaarde overschrijdt. De details staan in de bijdrage Wolven-drempelwaarde: Nationale Raad stemt in met afschot op voorraad. Hoever de praktijk afwijkt van de toezeggingen van de Bondsregering aan de Raad van Europa, laat de praktijkcheck van 15 toezeggingen.

Commentaar

Wanneer een krant uit een regio die zelf over wolvenafschot twist de Zwitserse cijfers kritisch analyseert, legt zij een centrale zwakte van het Zwitserse wolvenbeleid bloot: het afschot gaat door, hoewel de extra meerwaarde ten opzichte van kuddebescherming niet is aangetoond. Zwitserland doodt welpen en complete wolvenfamilies op voorraad, in Wallis met hulp van recreatieve jagers met een regulatievergunning, en het BAFU zelf acht nog meer regulatieperiodes nodig om de trend met zekerheid te bevestigen. Wie zo ingrijpt, moet meer kunnen overleggen dan dalende schadecijfers, die even goed te verklaren zijn door de uitgebreide kuddebescherming. Een beleid dat eerst schiet en pas daarna nagaat of het iets heeft opgeleverd, is een veldexperiment op een beschermde diersoort. Dat kuddebescherming werkt, is aangetoond. Daaraan voorafgaand is er de vraag welke alpweide in leefgebieden van wilde dieren überhaupt verantwoord is.