Zuid-Tirol: 50’000 euro voor één wolfafschot

De afschotvergunning werd in werking gesteld na 31 gemelde aanvallen op weidedieren binnen twee maanden in de Vinschgau, nabij de Zwitserse en Oostenrijkse grens.

De landshoofdman van Zuid-Tirol, Arno Kompatscher, gaf opdracht twee wolven te doden. In augustus werd vervolgens een mannelijke wolf (ongeveer 45 kg) geschoten, nadat hij bij een groep kalveren op 2.800 meter was gelokaliseerd. Een rechtbank legde daarna het tweede geplande afschot stil.

De prangende vraag blijft: was juist dit dier de veroorzaker van de doodgebeten dieren? Dierenbeschermingsorganisaties bekritiseren dat dit zonder gerichte bewijsvergaring nauwelijks serieus te beweren valt. Het afschot werkt daarmee minder als een nauwkeurige maatregel, maar veeleer als een signaal: wij handelen.

27 helikoptervluchten voor één dier: het kostenprobleem is politiek

Het schandaal laaide op omdat een verzoek om informatie aan het licht bracht hoe duur de actie was. Alleen al de helikopterinzetten sloegen met 25.511 euro te boek, samen met overige kosten lagen de totale uitgaven rond de 50.000 euro voor de hobbyjacht.

50.000 euro is niet zomaar een getal. Het is een politieke beslissing waarvoor publieke middelen worden ingezet: voor een spectaculaire doding met luchtsteun in plaats van voor grootschalige preventie, advisering en infrastructuur in de Alpen.

Populisme-verwijt: als jachtpolitiek stemmen moet binnenhalen

Kritiek kwam niet alleen van de zijde van dierenbescherming. Ook vanuit de politiek werd het afschot als ideologisch en populistisch bestempeld, als een toegeving aan een ruraal kiezerssegment. In de kern staat een welbekend patroon: wanneer conflicten rond predatoren escaleren, wordt het afschot het eenvoudigste verhaal. Complex coëxistentiewerk verkoopt slechter dan een «probleemwolf» die wordt opgeruimd.

De effectievere weg wordt gebagatelliseerd: kuddebescherming in plaats van helikopters

Zelfs wanneer men de bescherming van de alpenlandbouw als doel serieus neemt, blijft de logica achter de maatregelen twijfelachtig. Critici wijzen erop dat elektrische omheiningen, kuddebeschermingshonden, herders en een betere organisatie op de weiden vaak doeltreffender en goedkoper zijn dan afschot, dat nieuwe roedelbewegingen en daarmee nieuwe conflicten kan veroorzaken.

Daar komt bij: helikopters zijn niet alleen duur. Veelvuldige luchtbewegingen kunnen wilde dieren enorm verstoren, juist in kwetsbare berggebieden.

Europa's koerswijziging: meer flexibiliteit bij afschot, minder bescherming

Het geval in Zuid-Tirol valt in een tijd waarin de beschermingsregels in heel Europa worden versoepeld. Onder de Conventie van Bern trad de afwaardering van de wolf van «strikt beschermd» naar «beschermd» op 7 maart 2025 in werking. Tegelijkertijd werd ook in het EU-recht gewerkt aan de Habitatrichtlijn om meer ruimte voor afschot te creëren.

Wie deze ontwikkeling toejuicht, verkoopt haar vaak als «praktijkgericht». Wie haar bekritiseert, ziet er een politieke afsnijweg in: afschot als kalmeringsmiddel, terwijl het moeizame werk aan echte coëxistentie ondergefinancierd blijft. De helikopterwolf van Zuid-Tirol is een symbool van deze verschuiving.

Wat overblijft: één wolf minder, één conflict meer

Zuid-Tirol telde in 2024 35 wolven en betaalde in het voorgaande jaar bijna 98.000 euro aan schadevergoeding uit. Dat zijn reële lasten voor afzonderlijke bedrijven. Maar juist daarom is een beleid nodig dat niet inzet op spectaculaire individuele afschoten, maar op doeltreffende, duurzame oplossingen.

Wanneer 50.000 euro in één enkele doding met de hobbyjagers vloeit, terwijl preventie als «te ingewikkeld» geldt, dan is dat geen wildbeheer. Dat is symboolpolitiek op de rug van een roofdier.