Europese chimpansees lijden aan vitamine D-tekort

Vitamine D-tekort wordt momenteel door velen beschouwd als een pandemie, waarvan wereldwijd meer dan een miljard mensen zijn getroffen.

Deze vitamine staat bekend om zijn belangrijke rol bij het handhaven van het calciumgehalte in het lichaam en draagt bij aan het goed functioneren van botten en spieren. Het spectrum van zijn biologische functies is echter veel breder, en een aanhoudend vitamine D-tekort wordt in verband gebracht met een reeks gezondheidsproblemen, zoals hart- en auto-immuunziekten, kanker en luchtweginfecties.

Terwijl de functie van vitamine D bij de mens uitgebreid is onderzocht, is er vergelijkenderwijs weinig bekend over de rol ervan bij niet-menselijke primaten. Nu heeft een internationaal team van wetenschappers en dierentuinartsen een Europees onderzoeksproject opgezet om de aanwezigheid en de rol van deze vitamine bij chimpansees te onderzoeken.Hun analyse toonde aan dat een ontoereikend vitamine D-niveau bij in Europa levende chimpansees wijdverbreid is, wat een aanzienlijke risicofactor zou kunnen blijken voor het ontstaan van idiopathische myocardfibrose (IMF), een raadselachtige hartaandoening waar zij vaak door worden getroffen.

Dit is belangrijk onderzoekswerk om beter inzicht te krijgen in de factoren die bijdragen aan het behoud van een gezonde chimpanseepopulatie in menselijke zorg, met het oog op de toekomst van de soort. Een zo breed scala aan individuen en locaties is nog niet eerder onderzocht, en dit toont mogelijke nieuwe wegen voor de verzorging van deze dieren.

Melissa Grant, Universiteit van Birmingham

De onderzoekers analyseerden monsters van ongeveer 20% van de chimpansees die in Europa in 32 dierentuinen en opvangcentra leven, en stelden bij veel van deze monsters een aanzienlijk vitamine D-tekort vast. De resultaten toonden echter aan dat onbeperkte toegang tot buitenverblijven leidde tot hogere vitamine D-spiegels, zelfs bij dieren die in Noord-Europa leven, waar zonnige dagen relatief zeldzaam zijn. Bovendien waren er ook verschillen in het vitamine D-gehalte tussen de seizoenen – net zoals dat bij mensen het geval is. Bij veel chimpansees is het vitamine D-gehalte aan het einde van de zomer echter meestal niet hoog genoeg om een tekort in de winter te voorkomen.

«Vitamine D speelt een belangrijke rol bij de transcriptiecontrole van pro-fibrogene en pro-inflammatoire factoren in het lichaam, waardoor een voldoende vitamine D-gehalte van vitaal belang is voor de gezondheid van de chimpansees onder onze zorg«, zei hoofdauteur van de studie Kerstin Baiker, patholoog aan de City University of Hong Kong.

Deze resultaten kunnen inzicht geven in hoe chimpansees in dierentuinen en opvangcentra worden verzorgd en hopelijk bijdragen aan een verbetering van de dierenwelzijnsnormen. «Dit is een echt goed voorbeeld van klinisch onderzoek dat invloed heeft op de beste praktijken: onbeperkte toegang tot buitenverblijven voor deze dieren in gevangenschap is waarschijnlijk belangrijker dan we tot nu toe dachten«, concludeerde medeauteur Kate White, expert in diergeneeskunde aan de Universiteit van Nottingham.