VS: federale rechter gelast meer bescherming voor grijze wolven

Natuurbeschermingsorganisaties zeggen dat de beslissing hoop biedt op herstel, ondanks agressieve overheidsmaatregelen om grijze wolven te doden.

Een federale rechter in Montana oordeelde dat de Amerikaanse dienst voor visserij en wilde dieren vorig jaar de wet heeft overtreden toen zij een verzoek om bescherming van grijze wolven in de noordelijke Rocky Mountains onder de wet ter bescherming van bedreigde diersoorten afwees. De dienst moet nu opnieuw beoordelen of zij bescherming toekent aan de wolven die leven in Idaho, Montana en Wyoming, alsook in delen van Washington, Oregon en Utah.

Het vonnis is het antwoord op een aanklacht die vorig jaar werd ingediend door vier natuur- en dierenbeschermingsorganisaties, die het verzoek in 2021 hadden opgesteld en ingediend.

Wolven zijn zeer intelligente, sociale dieren die een onvervangbare rol spelen in de ecosystemen waarin zij leven, aldus Kitty Block, president en CEO van Humane World for Animals. Het vonnis van vandaag geeft hoop dat wij de bescherming van de wolven in de noordelijke Rocky Mountains kunnen herstellen, maar alleen als de federale overheid haar plicht onder de wet ter bescherming van bedreigde diersoorten nakomt. Deze dieren verdienen bescherming en mogen niet in de steek worden gelaten terwijl zij vechten om terug te keren naar de landschappen waar zij ooit vrij konden rondzwerven.

«Het herstel van de grijzewolfpopulatie in het westen van de Verenigde Staten bevindt zich op een kruispunt, en daarom zou zij niet opnieuw in het vizier moeten komen van de afschotcampagnes die haar aan de rand van uitsterven hebben gebracht», aldus Sara Amundson, voorzitter van het Humane World Action Fund. «De pogingen van de Amerikaanse Fish and Wildlife Service om deze dieren de dringend benodigde federale bescherming te ontzeggen, verraden niet alleen de letter van de wet, maar ook talloze Amerikanen die zich inzetten voor de bescherming van wolven.»

Uitspraak veroordeelt federale overheid

De uitspraak van vandaag van Senior District Judge Donald Molloy veroordeelde de overheid ervoor dat zij het potentieel voor de herintroductie van wolven in Colorado en de rest van de zuidelijke Rocky Mountains, waaronder het grootste deel van Utah, Noord-New Mexico en Noord-Arizona, heeft genegeerd.

Molloy stelde vast dat de Fish and Wildlife Service krachtens de wet ter bescherming van bedreigde diersoorten (Endangered Species Act) verplicht is de zuidelijke Rocky Mountains en andere delen van het historische verspreidingsgebied van de wolf in aanmerking te nemen. Hij concludeerde bovendien dat de instantie bij de afwijzing van het verzoek het potentiële belang van de beginnende terugkeer van de wolf naar Colorado via natuurlijke verspreiding en historische herintroducties onrechtmatig buiten beschouwing heeft gelaten.

«Met deze rechterlijke uitspraak ontkiemt de hoop op een echt herstel van de wolvenpopulatie in het hele westen», aldus Collette Adkins, directeur voor de bescherming van vleeseters bij het Center for Biological Diversity. «De rechter oordeelde dat de weinig ambitieuze zienswijze van de Fish and Wildlife Service ten aanzien van herstel in strijd is met de wet ter bescherming van bedreigde diersoorten. Herstel vereist een terugkeer naar plaatsen als de uitgestrekte zuidelijke Rocky Mountains, waar wolven ooit leefden en waar zij kunnen terugkeren zolang zij door de wet ter bescherming van bedreigde diersoorten beschermd worden.»

Toenemende bedreigingen van staten voor wolven

De petitie van de natuurbeschermingsorganisaties op basis van de wet ter bescherming van bedreigde diersoorten werd ingediend te midden van toenemende vijandigheid jegens wolven in meerdere noordelijke Rocky-Mountain-staten:

In Idaho geven recente wijzigingen in de staatswetgeving de staat de bevoegdheid om particuliere aannemers in te huren voor het doden van wolven, jagers toe te staan een onbeperkt aantal wolvenjachtvergunningen te kopen en jagers toe te staan wolven te doden door ze op te jagen met honden en terreinvoertuigen. Samen met Montana kent de staat premies toe als “vergoeding” voor gedode wolven.

Recente wijzigingen in de wetgeving van de staat Montana staan toe wolven te doden met aas en wurgstrikken, en onlangs voorgestelde regelingen zouden een individuele jager toestaan 15 wolven te doden en nog eens 15 te vangen, mochten deze definitief worden aangenomen.

In vrijwel heel Wyoming worden wolven als “roofdieren” beschouwd en mogen ze zonder vergunning op vrijwel elke manier en op elk moment worden gedood. Jagers in Wyoming hebben meerdere wolven gedood op slechts enkele kilometers van de grens met Colorado, waar wolven door verspreiding en herintroductie-inspanningen eindelijk naar de staat terugkeren.

“Het herstel van de wolvenpopulatie hangt af van een verantwoord beheer door de staten, en Idaho, Montana en Wyoming hebben aangetoond dat ze volstrekt ongeschikt zijn voor het beheer van deze diersoort”, zei Nick Gevock, campagnestrateeg van de Sierra Club Northern Rockies. “Het vonnis van rechter Molloy betekent dat de Amerikaanse dienst voor visserij en wilde dieren nu opnieuw van voren af aan moet beginnen om te beslissen of beheer op federaal niveau nodig is om het voortbestaan van de wolven en hun belangrijke rol in het ecosysteem te waarborgen.”

Het vonnis van vandaag verwerpt de afwijzing van het verzoek door de Fish and Wildlife Service, en de dienst moet nu zijn antwoord heroverwegen. De dienst heeft 60 dagen de tijd om beroep aan te tekenen tegen de beslissing.

De eisers in het geding worden vertegenwoordigd door advocaten van het Center for Biological Diversity en de afdeling dierenwelzijnsrecht van Humane World for Animals.

Naschrift augustus 2026: De recreatieve jachtlobby tekent beroep aan

De termijn van 60 dagen werd niet door de autoriteiten benut, maar door de tegenpartij. Nog in augustus 2025 gingen de Sportsmen’s Alliance Foundation, het Safari Club International en de Rocky Mountain Elk Foundation in beroep tegen het vonnis van rechter Molloy bij het 9e Federale Hof van Beroep. Het gevolg: het jacht- en valseizoen op grijze wolven in Idaho, Montana en Wyoming loopt voorlopig ongewijzigd door. Een vertegenwoordiger van de recreatieve jachtverenigingen rekende er openlijk op het vonnis op deze manier een jaar of langer te kunnen blokkeren.

In december 2025 verwierp een rechtbank een verzoek om het lopende wolvenseizoen in Montana stop te zetten. De staat had het afschotquotum verhoogd van 334 naar 500 dieren en stond individuele recreatieve jagers toe tot 30 wolven per seizoen te doden.

In plaats van de geëiste bescherming door te voeren, hield de Amerikaanse Vis- en Wilddienst vast aan zijn afwijzende houding: eind 2025 verklaarde de dienst een landelijke beschermingsstatus van de grijze wolven «niet langer passend» en kondigde aan geen geactualiseerd herstelplan op te stellen. Het Center for Biological Diversity spande daarop begin 2026 opnieuw een rechtszaak aan. In april 2026 legden de recreatieve jachtverenigingen hun openingspleidooi voor bij het 9e Federale Hof van Beroep. Een jaar na het gevierde vonnis blijft de bescherming van de grijze wolven daarmee nog steeds geblokkeerd, en is de predator in het westen van de VS verder blootgesteld aan de recreatieve jacht.

Hoe politiek en recreatieve jacht de bescherming van de wolf ook elders uithollen en waar rechtbanken moesten ingrijpen, laat ons dossier zien «De wolf in Europa: hoe politiek en recreatieve jacht de soortenbescherming uithollen».