Hoe Spaanse aanbieders Zwitserse hobbyjagers werven

In onze inbox belandde onlangs weer een reclamemail die zelden zo openlijk laat zien waar de hobbyjacht-branche werkelijk naar streeft.

Een Spaanse aanbieder, die zichzelf «Hunting in Spain» noemt, werft gericht bij hobbyjacht-verenigingen voor groepsreizen naar meer dan 30 privéjachtgronden in Spanje. De boodschap is ondubbelzinnig: «Give your members the best hunting experience in Spain.»

Wat in deze mail ontbreekt, is minstens zo veelzeggend als wat erin staat.

Een productcatalogus voor dode dieren

De mail leest als de brochure van een reisorganisator, alleen bestaat de koopwaar uit niet-menselijke dieren. Aangeboden worden manenschaap, edelhert, steenbok, moeflon, damhert, wild zwijn, reebok, gems, patrijs en konijn, plus «premium driven hunts», waarmee drijfjachten bedoeld worden waarbij in korte tijd zo veel mogelijk dieren gedood moeten worden. De aanbieder belooft «Trophy documentation», dus de officiële documentatie van de gedode dieren als trofeeën, evenals geweerverhuur en munitie voor wie zonder eigen uitrusting afreist.

Alles is doorgeorganiseerd: luchthaventransfer, geselecteerde hotels en «premium hunting lodges», traditionele Spaanse keuken, tweetalige beroepsjager-gidsen, jachtlicenties en vergunningen. Het enige wat de verenigingsleden volgens de aanbieder zelf moeten regelen, is de vlucht. De rest is een strak geregisseerde consumptie-ervaring, waarbij het doden van wilde dieren als hoogtepunt van een vakantiepakket wordt verkocht.

Geen woord over populaties, geen woord over ecologie

Veelzeggend is wat in de hele mail niet voorkomt: geen verwijzing naar populatiecijfers, geen sprake van ecologische noodzaak, geen enkele verwijzing naar soortenbescherming of wildbeheer. In plaats daarvan domineert de taal van de verkoop: «Best price guarantee», «exclusive access», «flexible dates», «tailor-made programs». De aanbieder positioneert zich expliciet als alternatief voor klassieke jachtorganisatoren, omdat hij zelf eigenaar is van de jachtgronden en daardoor gunstigere voorwaarden zonder tussenhandelaar kan bieden.

Deze zelfpresentatie past bij wat ook andere commerciële aanbieders van hobbyjachtreizen naar Spanje openlijk aanprijzen: het land wordt in de betreffende branche omschreven als een plek met bijzonder goede «trofeekwaliteit», met calculeerbare kosten en comfortabele infrastructuur voor buitenlandse hobbyjagers. Er wordt gesproken over «kapitale» reebokken, over vier steenbok-ondersoorten die exclusief in Spanje voorkomen, en over trofeepuntentotalen volgens het CIC-systeem. Het gaat om massa, keuze en trofeegrootte, niet om het behoud van populaties.

De scheefstand die opvalt

Hier ligt het eigenlijke punt dat deze mail exemplarisch blootlegt: reclame van deze aard bereikt onze redactie regelmatig, gericht aan hobbyjachtverenigingen, met de belofte van beleving, exclusiviteit en gunstige prijzen voor het doden van wilde dieren. Wat in al die jaren nooit in onze mailbox is beland, is een vergelijkbare reclamemail voor herbebossingsprojecten, hervernatting van veengebieden, herstel van rivierlopen of soortenbeschermingsprogramma's, gericht aan dezelfde doelgroep.

Deze asymmetrie is geen toeval. Ze laat zien waar in de hobbyjachtscene daadwerkelijk vraag naar is en waar niet. Als «natuurbescherming» of «wildbeheer» werkelijk de centrale aandachtspunten zouden zijn die hobbyjagersverbanden in hun openbare communicatie graag benadrukken, zou er een markt moeten zijn voor verenigingsreizen ter actieve opwaardering van leefgebieden. Die markt bestaat niet. Er bestaat een markt voor het doden van dieren met zo groot mogelijke trofeeën tegen zo aantrekkelijk mogelijke voorwaarden.

Wat de mail over de branche verraadt

De zelfbeschrijving van de aanbieder als eigenaar van meer dan 30 particuliere jachtgebieden wijst bovendien op een bedrijfsmodel dat op schaalvergroting is gericht. Wilde dieren worden op deze terreinen zo beheerd dat aan een constante vraag kan worden voldaan, met «gegarandeerde» trofeekansen en terugkerende boekingen van verenigingen als klanten. Dat is een logica van warenproductie, niet van natuurbescherming.

Ook de nadruk erop dat de hobbyjacht «eenvoudig» te boeken is en dat men «om absoluut alles» zorg draagt, past in dit beeld. De drempel voor verenigingsleden wordt zo laag mogelijk gehouden. Wie wil jagen, hoeft niet langer te plannen, te organiseren of zich met de juridische en logistieke hindernissen bezig te houden, maar boekt een kant-en-klaar pakket, vergelijkbaar met een pakketreis.

De officiële prijscatalogus

In de reclamemail bereikte ons de officiële prijscatalogus «Range of Services 2026–2027» van dezelfde aanbieder. Hij bevestigt punt voor punt wat in de reclamemail slechts werd aangeduid: wilde dieren worden op basis van lichaamsafmetingen en CIC-punten in medailleklassen ingedeeld en dienovereenkomstig afgerekend. Er worden zelfs medailles uitgereikt, brons, zilver, goud, afhankelijk van de trofeegrootte van het dode dier.

Ook de contractvoorwaarden in de catalogus volgen een puur commerciële logica. Vindt de gids «duidelijke bloedsporen», dan geldt de opdracht volgens de catalogus als vervuld, onafhankelijk van de vraag of het dier daadwerkelijk wordt gevonden. De aanbetaling van 40 tot 80 procent wordt in dat geval niet terugbetaald. Alle trofeeën worden bovendien «ter plaatse opgemeten» om de definitieve prijs vast te stellen, die contant moet worden betaald of gecompenseerd. Een vrouwelijke steenbok kost daarbij met 500 € slechts een fractie van een mannelijk dier met gouden medaille, omdat het de verkoopbare trofee ontbeert.

Kenmerkend is ook de claim waarmee de aanbieder zijn logo voorziet: «Passion for Genuine Hunting». Op dezelfde pagina's staat daarnaast een puur prijsraster naar lichaamsdelen en centimetermaten van horens en geweien. Van «Passion» of «Genuine Hunting» in de zin van een respectvolle omgang met wilde dieren is in het hele document niets te vinden, enkel één regel onder «Prohibited Actions» verlangt om «respectvol gedrag» tegenover reeën en kalveren te bevorderen, terwijl er voor vrijwel elke andere soort een prijs per punt bestaat.

Vergunning en wapen: alles inbegrepen

Wie zich afvraagt hoe buitenlandse hobbyjagers überhaupt zo eenvoudig in Spanje kunnen jagen: de aanbieder neemt ook dit deel volledig over. Spanje verlangt formeel een geldige jachtakte plus een jachtaansprakelijkheidsverzekering; een inhoudelijke geschiktheidstoets van de gasten vindt daarbij niet plaats, doorslaggevend is de reeds in het thuisland verworven jachtakte. De nodige tijdelijke toelating en verzekering geeft de aanbieder ter plaatse af of organiseert deze via de regionale administratie; voor de verenigingsleden reduceert zich dit tot een pure formaliteit. Al de oorspronkelijke reclamemail beloofde precies dat: «Hunting licences, permits & trophy documentation».

Ook bij het wapen is er geen drempel die niet commercieel wordt opgevangen. Wie een eigen wapen wil meenemen, heeft de Europese vuurwapenpas nodig alsook een vooraf bij het Spaanse consulaat aangevraagde invoervergunning, waarvoor op zijn beurt een uitnodigingsbrief van de aanbieder nodig is. Wie dat niet wil of geen eigen wapen bezit, krijgt er simpelweg een ter beschikking gesteld: zowel de reclamemail («Gun rental, ammunition & hunting equipment if required») als de prijscatalogus, die «Firearm rental» expliciet in het Monteria-pakket vermeldt, bieden het huurwapen als standaarddienst aan. Alle drempels die eigenlijk een zekere controlefunctie zouden moeten hebben, geschiktheid, wapenrecht, licentiëring, worden zo door de aanbieder uit de weg geruimd. Voor de verenigingsleden blijft daadwerkelijk alleen de vlucht over.

Hetzelfde mechanisme in Zwitserland

Hetzelfde principe laat zich aan de Zwitserse jachtadministratie zelf tonen, alleen met andere etiketten. Zwitserland kent twee kantonnale systemen, beide berusten op betaling voor het dodingsrecht.

• Patentjacht (16 kantons, vooral Alpen- en West-Zwitserland: Bern, Graubünden, Wallis, Vaud, Ticino enz.): hobbyjagers kopen bij de kanton tegen betaling een vergunning, die het recht geeft om een vastgesteld aantal dieren per soort te schieten.
• Revierjacht (9 kantons, vooral het Mittelland: Zürich, Aargau, Luzern, Solothurn enz.): de kanton of de gemeenten verpachten het jachtrecht voor een gebied over meerdere jaren aan jachtgezelschappen tegen een pachtprijs die zich richt naar het aantal geschoten dieren; hoe meer er wordt geschoten, des te meer rechtvaardigt de pacht zichzelf.

In beide systemen is de betaling rechtstreeks gekoppeld aan het doden van dieren: bij de vergunning per dier of contingent, bij de pacht via de schootafhankelijke prijs. Dat is structureel dezelfde logica als bij de Spaanse aanbieder: de staat respectievelijk de gemeente profiteert van een vergoeding die des te lucratiever wordt naarmate er meer wordt gedood, officieel gerechtvaardigd met «beheer van de populatie», niet met «trofee», maar aan het betalingsmechanisme verandert dat niets.

Het Walliser voorbeeld: steenbokjacht voor buitenlanders

Deze logica komt het duidelijkst tot uiting in de kanton Wallis. Sinds 1991 staat hij, met een onderbreking van 2021 tot eind 2024 na publieke druk, buitenlandse en buiten-kantonnale hobbyjagers toe om tegen betaling op steenbokken te jagen: 25’000 frank voor buitenlanders, 12’500 frank voor buiten-kantonnale Zwitsers, 5’000 frank voor Wallisers. Niet-Wallisers mogen daarbij alleen mannelijke dieren ouder dan 11 jaar schieten, dus juist die met de grootste hoorns, feitelijk een trofeegarantie tegen meerprijs. Voor 2025 rekent de kanton hieruit op ongeveer 460’000 frank aan inkomsten, waarvan 60 procent van buitenlandse klanten. Tot 2019 werkte de overheid zelfs samen met particuliere jachtbureaus, die de «beleving» inclusief helikoptervlucht over de Alpen op de markt brachten, totdat een televisiereportage en een petitie met 70’000 handtekeningen tot het tijdelijke verbod leidden. Meer over de geschiedenis van deze «steenbok-safari's» en over de wereldwijde handel in trofeeënjacht in onze dossiers «De steenbok in Zwitserland: gesmokkeld, gered en opnieuw tot trofee gedegradeerd» en «Hobby-jachttoerisme: trofeeënjachten, jachtreizen en beurzen».

Conclusie

Reclamemail en prijscatalogus vormen samen een duidelijk document van hoe de commerciële kant van de hobbyjacht werkelijk functioneert. Ze tonen een industrie die is geoptimaliseerd op beschikbaarheid, prijs per CIC-punt en trofeegrootte, niet op ecologische noodzaak. Wie deze documenten leest zonder de zelfpresentatie van de hobbyjacht-verenigingen in gedachten te houden, ziet simpelweg een vakantieaanbod met prijslijst voor het doden van wilde dieren. En precies dat is het ook.