Pesticiden en zware metalen schaden wilde dieren

Terwijl lucht- en waterverontreiniging als oorzaken van hart- en vaatziekten uitgebreid zijn onderzocht, kreeg het effect van bodemverontreiniging op het hart minder wetenschappelijke aandacht.

Lucht-, water- en bodemverontreiniging zijn jaarlijks verantwoordelijk voor meer dan negen miljoen sterfgevallen. Meer dan 60% van de door verontreiniging veroorzaakte ziekten en sterfgevallen is te wijten aan hart- en vaatproblemen, waaronder ischemische hartziekte, hartritmestoornissen, hartaanvallen en beroertes. Terwijl lucht- en waterverontreiniging echter uitgebreid zijn onderzocht als de belangrijkste oorzaken van hart- en vaatziekten, kreeg het effect van bodemverontreiniging op het hart minder wetenschappelijke aandacht.

Nu heeft een onderzoeksteam onder leiding van de Universiteitskliniek Mainz ontdekt dat pesticiden en zware metalen in de bodem schadelijke effecten hebben op het hart-en-vaatstelsel.

«Bodemverontreiniging is een minder zichtbaar gevaar voor de menselijke gezondheid dan vervuilde lucht», zegt de hoofdauteur van de studie, Thomas Münzel, hoofd van de afdeling Cardiologie aan de Universiteitskliniek Mainz. «Maar er zijn steeds meer aanwijzingen dat schadelijke stoffen in de bodem de cardiovasculaire gezondheid kunnen schaden via verschillende mechanismen, waaronder ontstekingen en verstoring van de natuurlijke klok van het lichaam.»

Volgens professor Münzel en zijn collega's kan bodem die vervuild is met zware metalen, pesticiden en kunststoffen leiden tot hart- en vaatziekten door de oxidatieve stress in de bloedvaten te verhogen, ontstekingen te veroorzaken en ons circadiane ritme te verstoren.

Verontreinigde bodems kunnen via inademing van stof, kunstmestkristallen en kunststofdeeltjes het lichaam binnendringen, terwijl zware metalen zoals lood of cadmium, kunststoffen of organische giftige stoffen uit bestrijdingsmiddelen ook oraal kunnen worden opgenomen. Bovendien worden deze bodemverontreinigende stoffen vaak in rivieren gespoeld, waardoor er vervuild water ontstaat dat geconsumeerd kan worden. Van de meeste van deze in bodems voorkomende stoffen is bekend dat ze een breed scala aan hart- en vaatproblemen veroorzaken.

Een belangrijke bron van vergiftiging is jachtmunitie. In de Zwitserse Alpen is wetenschappelijk aangetoond dat steenarenden en lammergieren zijn omgekomen door loodvergiftiging nadat ze resten van wilde dieren hadden gegeten die met loodhoudende munitie waren geschoten. Ook wildbraad bestemd voor menselijke consumptie kan met lood besmet zijn. Het BLV (Zwitsers Federaal Bureau voor Voedselveiligheid en Diergezondheid) raadt daarom kinderen tot 7 jaar, vrouwen die borstvoeding geven, zwangere vrouwen en vrouwen met een kinderwens af om wild te eten dat door recreatieve jagers met loodmunitie is geschoten.

«Hoewel bodemverontreiniging met zware metalen en het verband daarvan met hart- en vaatziekten vooral een probleem vormt in landen met een laag en middelhoog inkomen, waar de bevolking onevenredig wordt blootgesteld aan deze milieuverontreinigende stoffen, wordt het door de toenemende globalisering van voedselvoorzieningsketens en de opname van deze zware metalen via fruit, groenten en vlees een probleem voor elk land ter wereld«, verklaarden de onderzoekers van de studie.

«Er is meer onderzoek nodig naar het gecombineerde effect van meerdere bodemverontreinigende stoffen op hart- en vaatziekten, aangezien we zelden aan slechts één giftige stof worden blootgesteld. Er moet dringend onderzoek worden gedaan naar hoe nano- en microplastics hart- en vaatziekten kunnen veroorzaken en verergeren. Tot we meer weten, lijkt het verstandig om een mondmasker te dragen om blootstelling aan door de wind opgewaaid stof te beperken, water te filteren om verontreinigende stoffen te verwijderen, en voedsel te kopen dat op gezonde bodem is geteeld«, besloot professor Münzel.