Pandafokkerij: winst, prestige en politiek

Volgens de dieren- en natuurbeschermingsorganisatie Pro Wildlife dient het houden van de pandaberen vooral het profijt van de dierentuin en de panda-diplomatie van China – maar niet het behoud van de soort.

Expert Laura Zodrow van Pro Wildlife legt uit: “Het houden en fokken van geleende panda's in westerse dierentuinen is geen bijdrage aan het behoud van de soort, maar een handel waar velen aan verdienen.”

Chinas panda-diplomatie

Sinds de zomer van 2017 worden in Dierentuin Berlijn opnieuw twee grote pandaberen ten toon gesteld: Jiao Qing en Meng Meng. Net als alle pandaberen in dierentuinen wereldwijd zijn deze dieren een leengave van China, waarvoor Dierentuin Berlijn jaarlijks ongeveer één miljoen euro aan leenkosten betaalt. Een investering die voor de dierentuin van Berlijn lonend zou moeten zijn, want pandaberen en vooral hun jongen zijn ware publiekstrekkers. Momenteel biedt Dierentuin Berlijn eenuur durende panda-tours aan voor 460 euro. Over het uitlenen van panda's aan buitenlandse dierentuinen besluit de Chinese overheid. Alleen landen waarmee China economisch of politiek samenwerkt, krijgen grote panda's in leen. Bij diplomatieke crises werden dieren ook weer teruggehaald. Jongen die in het buitenland worden geboren, blijven in de regel eigendom van China en moeten aan de Volksrepubliek worden teruggegeven.

Fokken tegen elke prijs

Omdat panda's in gevangenschap zelden op natuurlijke wijze jongen krijgen, wordt dit vaak afgedwongen via kunstmatige inseminatie. Toen de Berlijnse dieren paringsbereidheid vertoonden, werden ze onder narcose gebracht en nam een speciaal daarvoor overgevlogen team van experts de bevruchting in de operatiekamer over. In China produceren fokstations al decennialang panda's als aan een lopende band in een kunstmatige omgeving. En ook het pandaverblijf in de dierentuin van Berlijn heeft, ondanks bouwkosten van ongeveer 10 miljoen euro, niets gemeen met het natuurlijke habitat van de grote panda. "Fokken tegen elke prijs is noch diervriendelijk, noch draagt het bij aan het behoud van de soort, want de nakomelingen uit dierentuinen en fokstations hebben nooit geleerd om in het wild te overleven. Bovendien ontbreken in China geschikte gebieden om ze uit te zetten in de natuur. De Berlijnse panda's zullen nooit door de laatste bamboebossen van China zwerven en bijdragen aan het behoud van de populatie in het wild", aldus de woordvoerster van Pro Wildlife. In 2023 leefden er wereldwijd 728 panda's in gevangenschap, en slechts 12 dieren zijn de afgelopen 20 jaar uitgezet in de natuur.

Geen bijdrage aan het behoud van de soort

"Deze dieren hebben met hun wilde soortgenoten alleen nog het uiterlijk gemeen. Bovendien verhult het als natuurbescherming bejubelde fokresultaat het werkelijke probleem. Alleen als het lukt om het leefgebied en de trekroutes van de dieren in China te behouden, kunnen de grote panda's van uitsterven worden gered. Anders zullen ze op een dag nog slechts als treurige ‘diplomaten' achter tralies leven."

Verdere artikelen

• Dierentuinen berokkenen dieren meer schade dan u zich wellicht bewust bent
• Gerechtigheid voor dierentuindieren
• Is het tijd om dierentuinen te verbieden?
• Finland: dierentuin wil reuzenpanda's vanwege onderhoudskosten terugsturen naar China
• Het houden van olifanten in dierentuinen moet eindelijk stoppen!
• Doden van overtollige dieren – dierentuinen falen bij soortenbescherming