Hawaï zet muskieten in om zeldzame vogels te redden

In een laatste, wanhopige poging om zeldzame vogels te redden die met uitsterven worden bedreigd, worden op Hawaï miljoenen muskieten uit helikopters gedropt.

De endemische, kleurrijke honingkruipers van de archipel sterven aan malaria, die wordt overgedragen door muskieten die in de jaren 1800 door Europese en Amerikaanse schepen werden geïntroduceerd. Omdat de vogels geen immuniteit tegen de ziekte hebben ontwikkeld, kunnen ze al na een enkele steek sterven.

Drieëndertig soorten honingkruipers zijn al uitgestorven, en veel van de 17 overgebleven soorten zijn ernstig bedreigd, waarbij men bevreesd is dat sommige binnen een jaar kunnen uitsterven als er geen maatregelen worden genomen. Nu proberen natuurbeschermers met een ongewone strategie dringend om ze te redden: ze laten meer muskieten vrij.

Elke week dropt een helikopter 250'000 mannelijke muskieten met een natuurlijk voorkomende bacterie die als geboortebeperking werkt, op de eilanden van de afgelegen archipel. Er zijn al 10 miljoen vrijgelaten.

‘Het enige dat nog tragischer zou zijn, is als de vogels zouden uitsterven en we het niet geprobeerd zouden hebben. Je kunt het niet niet proberen’, zei Chris Warren, coördinator van het bosvogelprogramma in het Haleakalā-nationaal park op het eiland Maui.

De populatie van een honingkruiper, de Kaua'i-kruiper of 'akikiki, is gedaald van 450 in 2018 naar vijf in 2023, en volgens de nationale parkautoriteit is er in het wild op het eiland Kaua'i nog maar één enkele vogel bekend.

Honingkruipers hebben een kanarieachtige zang en een ongelooflijke diversiteit: elke soort heeft zich ontwikkeld met speciale snavelvormen die zijn aangepast aan het eten van verschillend voedsel, van slakken tot vruchten en nectar. Ze zijn een belangrijk onderdeel van het ecosysteem, omdat ze helpen bij de bestuiving van planten en insecten eten.

Omdat de vogels op Hawaï zich niet samen met vogelmalaria hebben ontwikkeld, hebben ze slechts een zeer geringe immuniteit. De scharlaken honingzuiger (‘i’iwi) heeft bijvoorbeeld 90 procent kans om te sterven als hij gestoken wordt door een geïnfecteerde mug.

De overige vogels leven doorgaans op hoogtes van meer dan 1.200 tot 1.500 meter, waar muggen met de vogelmalariaparasiet niet kunnen leven omdat het te koud is. Doordat het klimaat opwarmt, trekken de muggen echter naar hogere gebieden.

De onderzoekers passen de zogenoemde incompatible insect technique (IIT) toe, waarbij mannelijke muggen worden vrijgelaten met een natuurlijk voorkomende bacterie die ervoor zorgt dat de eieren van de wilde vrouwtjes waarmee ze paren niet uitkomen.

Vrouwelijke muggen paren maar één keer, en men gaat ervan uit dat dit in de loop van de tijd de totale populatie vermindert. De bacterie, Wolbachia, komt voor in de meeste insecten, die alleen levensvatbare nakomelingen kunnen krijgen met partners die dezelfde Wolbachia-stam hebben.

De techniek is al met succes ingezet om muggenpopulaties in China en Mexico te verminderen, en in Californië en Florida lopen de programma's nog steeds. De effectiviteit van dit programma zal waarschijnlijk in de zomer duidelijk worden, wanneer de muggenpopulaties gewoonlijk aanzwellen.

Het project wordt geleid door een coalitie van groepen, waaronder de Amerikaanse National Park Service, de staat Hawaï en het Maui Forest Bird Recovery Project, die werken onder het motto «Birds, Not Mosquitoes».

Dr. Nigel Beebe van de University of Queensland onderzocht hoe de IIT-techniek werkt bij andere muggensoorten. «Het is veel beter dan het gebruik van pesticiden, die grote gevolgen hebben voor niet-doelsoorten. Vooral als het gaat om het behoud van kritieke soorten», zei hij.

Hij voegde er echter aan toe dat de langdurige uitroeiing van muggen een uitdaging vormt, met name voor landen op het vasteland. «Uitroeiing kan lastig zijn, tenzij je terugkeer naar het landschap kunt voorkomen», zei hij. «Eilanden zijn daar ideaal voor.»