Plantaardige voeding als sleutel tot voedselzekerheid

De Landbouwcommissie van het Europees Parlement heeft op 26-10-2022 een hoorzitting gehouden over voedselzekerheid in de EU tegen de achtergrond van de crisis in Oekraïne.

Deskundigen en beleidsmakers waren het erover eens dat de landbouw- en voedingssector van de EU relatief veerkrachtig is en erin slaagt om, ondanks ongekende crisissen, de EU-burgers van voedsel te voorzien. De EU kan zichzelf niet alleen van voedsel voorzien, maar is ook een netto-exporteur van landbouwproducten en levensmiddelen; de export van bepaalde producten zoals tarwe is sinds de inval in Oekraïne zelfs toegenomen.

De leden van het Europees Parlement vernamen bovendien dat problemen in de toeleveringsketen als gevolg van de COVID-pandemie en de oorlog in Oekraïne slechts twee van de drie crisissen zijn waarmee het landbouwsysteem van de EU wordt geconfronteerd. De EU heeft ook een ongekende hittegolf doorgemaakt als gevolg van de klimaatverandering. Extreme weersverschijnselen nemen toe en zullen de Europese landbouw ook de komende jaren aanzienlijk belasten.

Deze crisissen hebben de grootste zwakte van het Europese voedselsysteem blootgelegd: de volatiliteit van de mondiale grondstoffenmarkten. Die heeft weliswaar geen invloed op het vermogen van Europa om voedsel te produceren, maar tast wel de betaalbaarheid van voedsel voor de Europeanen aan.

Meerdere leden van het Europees Parlement besteedden bijzondere aandacht aan de meststofprijzen en de gevolgen daarvan voor met name de vleesproductie en in het algemeen voor de landbouwproductiviteit.

De uitgenodigde deskundige Geneviève Pons van het instituut «Europe Jacques Delors» benadrukte echter dat een veerkrachtig landbouwsysteem de productie van diervoeder niet in concurrentie brengt met de productie van voedsel voor mensen.

Een andere expert, Melchior Szczepanik van het Poolse Instituut voor Internationale Zaken, schetste een weg naar de toekomst door te laten zien hoe de huidige crises kunnen worden overwonnen door een positieve verandering in de voeding: minder vleesconsumptie, minder kasteelt, meer seizoensgebonden fruit en groente, kortom,een overgang naar een meer plantaardig gericht voedingspatroon.

Ook werd gewaarschuwd dat kwetsbare consumenten niet naar overmatig bewerkte voedingsmiddelen mogen worden geduwd. Er werd voorgesteld dat de inrichting van de voedselomgeving ook onderdeel moet zijn van de politieke agenda.

Op de vraag van enkele afgevaardigden of de Europese Commissie haar «Farm to Fork«-strategie zou moeten opgeven, antwoordden de experts met «Nee«. Het is namelijk juist het onderling verbonden, duurzame denken achter de strategie dat het voedselsysteem van de EU veerkrachtiger en veiliger kan maken. Uiteraard op voorwaarde dat de overgang naar een meer plantaardig voedingspatroon een centraal onderdeel van het debat vormt.