Jane Goodall: trofeeënjacht bedreigt wilde dieren

De natuurlijke wereld wordt steeds meer bedreigd naarmate we ons door de 21e eeuw bewegen.

Toch worden enkele van de meest bedreigde wilde dieren ter wereld nog steeds meedogenloos achternagezeten door trofeejagers. Hoe kan iemand er trots op zijn zulke geweldige schepsels te doden, vraagt de vooraanstaande primatologe Jane Goodall zich af.

Wetenschappelijke studies hebben het verband aangetoond tussen trofeejacht en de achteruitgang van populaties. Ze wijzen er ook op hoe wilde diersoorten zich hebben hersteld nadat lokale moratoria op trofeejacht werden ingevoerd. De export van jachttrofeeën blijft echter toenemen, legt Jane Goodall uit.

Walter Palmer, een tandarts uit Minnesota, haalde in 2015 wereldwijd de koppen toen hij voor zijn plezier een leeuw met de naam Cecil doodde. Helaas voor Palmer maakte Cecil deel uit van een langetermijnonderzoek en droeg hij een zenderhalsband. Vervolgonderzoek bracht de gruwelijke waarheid over Cecils dood aan het licht.

doden

Sinds de wereld te weten is gekomen hoe geniepig Walter Palmer in Zimbabwe de beroemde leeuw Cecil om zeep heeft gebracht, kent men de geestesziekte van trofeejagers. De tandarts en zijn jachtgids hadden delen van een dode olifant aan hun jeep vastgebonden en lokten Cecil zo uit het Hwange National Park. Vervolgens verwondde hij het dier met een pijl en doodde het uiteindelijk na een jacht van 40 uur met een geweer.

Ten minste 600 trofeejagers doden elk jaar leeuwen. Naar schatting leven er in heel Afrika nog maar ongeveer 3.500 volwassen mannelijke leeuwen in het wild. Minder dan de helft daarvan leeft in beschermde gebieden. Het jaarlijkse jachtquotum voor leeuwen komt overeen met een derde van de mannetjes die gejaagd mogen worden. Men gaat ervan uit dat het verlies van slechts 5 procent van de gezonde volwassen mannetjes de soort voorbij het punt brengt vanwaar geen terugkeer meer mogelijk is.

De trofeejager wil achter de indrukwekkendste mannetjes aan, vaak juist degenen die door de vrouwtjes van de troep zouden zijn uitgekozen. De verleiding van de trofeejager om een leeuw te bemachtigen en de meest indrukwekkende dieren na te jagen, heeft ertoe geleid dat de genenpool van de soort binnen 100 jaar met 15 % is gekrompen.

Slagtanden

Olifantenpopulaties verkeren vanwege de waarde van hun slagtanden in een nog slechtere staat. De grote kuddes die ooit door Afrika trokken, zijn grotendeels verdwenen. Het aantal olifanten dat elk jaar door trofeejagers en stropers wordt doodgeschoten, is inmiddels groter dan het aantal geboren kalfjes.

Het meest hartverscheurend is het systematisch opsporen en doden van de dieren met de grootste slagtanden, de zogenaamde “Big Tuskers”, wier ivoor zo indrukwekkend is dat het de grond raakt.

Er zijn nog maar 40 “Big Tuskers” over. Toch zijn er trofeejagers die enorme geldbedragen zouden betalen voor het “privilege” om er een neer te schieten. En zelfs als dat onmogelijk is, willen ze nog steeds de dieren met de grootste beschikbare slagtanden opsporen en doden.   

Meer dan 200 jaar van het doden van olifanten met grote slagtanden heeft zijn sporen nagelaten: de slagtanden van olifanten worden kleiner en olifanten zonder slagtanden komen vaker voor. Dat maakt ze kwetsbaar: tijdens een droogte maken kortere of ontbrekende slagtanden het moeilijk of onmogelijk om onder droge rivierbeddingen naar water te graven.

Neushoorns behoren tot de meest bedreigde grote landzoogdieren. Net als olifanten zijn ook zij vervloekt met een lichaamsdeel dat van grote waarde is: hun hoorns.

Ondanks hun precaire status zijn er mensen die wanhopig proberen ze te doden, om ze toe te voegen aan hun macabere trofeeënverzameling en de bewondering van hun gelijkgestemde vrienden veilig te stellen. Pas onlangs betaalde een Amerikaan 350.000 Amerikaanse dollar om in Namibië een zwarte neushoorn neer te schieten.   

IJsberen zijn nog meer bedreigd dan witte neushoorns, maar de Canadese regering geeft nog steeds vergunningen af aan niet-inheemse mensen om ze te doden. Als je bedenkt dat ze ook worden bedreigd door de klimaatverandering, die het zee-ijs heeft doen smelten, lijken zowel de verkoop als de wens om een vergunning te kopen even schokkend.

bavianen

Tijdens de jaren waarin ik chimpansees bestudeerde in het Gombe Nationaal Park, bracht ik ook veel tijd door met het observeren van bavianen. Het zijn fascinerende dieren met een zeer complexe sociale structuur en een grote individualiteit, vertelt Jane Goodall.

Helaas hebben ze een slechte reputatie als oogstrovers. Hoewel ik begrip kan opbrengen voor een verarmde boer die een paar van de dieven neerschiet die zijn kostbare maïsoogst hebben verwoest, heb ik niets dan minachting voor een rijke Britse trofeejager die een mannetje, een vrouwtje en een paar jongen doodde en vervolgens poseerde – trots glimlachend – naast hun slappe lichamen.

Er zijn ranches die bavianen en apen fokken om jagers gemakkelijk te verkrijgen trofeeën voor hun verzamelingen te bieden.

CITES heeft import- en exportvergunningen afgegeven voor 40 verschillende primatensoorten, onze naaste verwanten, om individuen de mogelijkheid te geven ze te doden.

Jane Goodall over gevoelens

Het eerste dier dat ik in Afrika van dichtbij zag, was een giraffe, vertelt Jane Goodall.  Een groep giraffen tegen een rode Afrikaanse zonsondergang zien is een van de mooiste bezienswaardigheden. De giraffenpopulaties nemen af – en een reden daarvoor is dat trofeejagers ze voor de lol willen neerschieten.

Een Amerikaanse, Sabrina Corgatelli, publiceerde opschepperig foto's van zichzelf waarop ze van oor tot oor grijnst terwijl ze poseert met de dieren die ze tijdens haar jachtsafari had gedood. De foto die mij het meest van streek maakte, toonde hoe ze zich verheugde over het lijk van een grote mannelijke giraffe. Ze schrijft: „Wat een prachtig dier!! Ik had niet gelukkiger kunnen zijn!! Het gevoel dat ik had nadat ik hem had gekregen, zal ik nooit vergeten!!! “

Ik heb geprobeerd zo'n emotie te begrijpen, maar ik kan me simpelweg niet verplaatsen in iemand die duizenden ponden betaalt om prachtige dieren te doden, alleen om op zijn vaardigheden als jager te kunnen pochen. 

In de begindagen van de „Witte Jager“ was er soms een element van gevaar. Maar nu dieren van een afstand met een hoogwaardig geweer kunnen worden neergeschoten, ligt dat heel anders.

Hoe kan iemand er trots op zijn deze prachtige schepselen te doden? Prachtig in het leven, wel te verstaan: in de dood zijn ze slechts de trieste slachtoffers van een sadistisch verlangen om bewondering van vrienden te oogsten. Als de jager na het doden overmand wordt door vreugde en die emotie deelt op Facebook, dan moet dat zeker de vreugde van een ziek brein zijn, aldus Jane Goodall tot slot in «The Ecologist«.