Hoe slim is uw hond? Border Collies zijn sterren

Huishonden kunnen mensen goed begrijpen, maar enkele weinigen hebben het opmerkelijke vermogen om de namen van voorwerpen te onthouden, zoals een nieuwe studie aantoont.

Hongaarse onderzoekers testten het vermogen van zes Border Collies om de namen van nieuw speelgoed te onthouden. In het kader van het vierdelige experiment werden de honden tot 12 nieuwe woorden per week aangeleerd, waarna hun vermogen om de speeltjes te onthouden gedurende twee maanden werd getest.

De onderzoekers hadden geen specifiek ras in gedachten toen ze begonnen met de rekrutering voor de studie, die werd gepubliceerd in het tijdschrift Royal Society Open Science. Het doel was om honden te vinden die «begaafde woordleerders» zijn of al hadden laten zien dat ze de betekenis van veel voorwerpen kunnen leren.

«De honden die we vonden na een tweejarige zoektocht naar honden van elk ras die de naam van hun speelgoed hadden geleerd, waren toevallig Border Collies«, zei de hoofdauteur van de studie, Shany Dror, in een e-mail. Dror is doctoraatsstudent aan de afdeling Ethologie (de wetenschap van het diergedrag) aan de Eötvös Loránd Universiteit in Boedapest, Hongarije, en leidt de Genius Dog Challenge. «In een eerdere studie hebben we echter ook geprobeerd andere Border Collies namen van speelgoed te leren, en zij vertoonden dat vermogen niet. Het blijkt dus dat dit vermogen zelfs bij Border Collies zeer zeldzaam is.«

De Border Collies die voor de studie werden geselecteerd, waren drie vrouwelijke en drie mannelijke dieren met een gemiddelde leeftijd van 3,6 jaar, die al de namen van minstens 26 speeltjes kenden.

Het proces waarbij de honden woorden voor nieuw speelgoed werden aangeleerd, was geen formele training, maar was gebaseerd op de manier waarop eigenaren gewoonlijk met hun huisdieren spelen, legde Dror uit. De onderzoekers stelden vast dat de eigenaren met hun honden praatten in dezelfde toon en met dezelfde woordenschat als ouders met hun peuters.

De eigenaar toont de hond het speeltje en zegt zijn naam – bijvoorbeeld «Kijk, dit is de olifant» – en begint dan de hond het speeltje te geven of gooit het naar hem toe zodat hij het gaat halen, waarbij hij de naam van het speeltje een aantal keer herhaalt, bijvoorbeeld «Ga de olifant zoeken‘«, aldus Dror.

Bij de experimenten kregen de eigenaren speeltjes die de honden nog nooit hadden gezien. In het eerste experiment, waarbij het vermogen van de honden om binnen een week de namen van zes speeltjes te leren werd getest, werden de speeltjes tussen een aantal andere nieuwe speeltjes verspreid en werd de honden gevraagd elk van de speeltjes die ze kenden bij naam op te halen.

In het tweede experiment kregen de honden een week de tijd om de namen van 12 nieuwe speeltjes te leren.

In twee verdere experimenten werd het geheugen van de honden na een maand en vervolgens na twee maanden getest.

In het eerste experiment herinnerden bijna alle honden zich de namen van alle speeltjes. In het tweede experiment vonden twee honden alle 12 nieuwe speeltjes terug, terwijl vier van de honden er 11 terugvonden. In totaal haalden de honden in meer dan 86% van de proeven het juiste speeltje op.

Een maand later haalden de honden in 61,1% van de proeven het juiste speeltje op.

Na twee maanden vonden ze het juiste speeltje in iets meer dan 57% van de proeven.

«Het meest verrassende resultaat was dat de honden zich na twee maanden waarin ze de nieuwe speeltjes niet hadden gezien nog steeds de namen ervan konden herinneren», aldus Dror.

Na afronding van de studie ontdekten de onderzoekers dat ook honden van andere rassen nieuwe woorden konden leren, waaronder een Duitse herder, een pekinees, een mini-Australische herder en enkele kruisingen.

En hoe zit het met honden die niet het vermogen hebben om veel woorden te leren?

«Wat we hebben getest is een zeer specifiek vermogen: het vermogen om objectnamen te leren«, zei Dror.

«Alle honden zijn echter goed in het begrijpen van hun mensen», zei ze. «Ze zijn in staat om zelfs de kleinste bewegingen die wij maken te lezen, en ze leren in welke context we wat doen. Ze zijn fijn afgestemd op al onze activiteiten en kunnen veel leren door ons te observeren.«