Het eerste volledig biologisch bewerkte land ter wereld en zijn weg naar succes

Met circa 4,5 miljoen hectare is India wereldwijd het op één na grootste land wat betreft biologisch bewerkte landbouwgrond, na Australië met 53 miljoen hectare.

Sikkim, een kleine Himalayastaat in het noordoosten van India, werd in 2016 de eerste volledig biologisch bewerkte staat ter wereld, waar alle landbouwactiviteiten worden uitgevoerd zonder gebruik van chemische pesticiden of kunstmest.

Dit werd bereikt door een reeks gerichte initiatieven die al in 2003 begonnen en voornamelijk werden uitgevoerd om de volksgezondheid te verbeteren, het milieu te beschermen en duurzame landbouwpraktijken te bevorderen. Volgens FuturePolicy.org beschikt de deelstaat momenteel over 76.000 hectare biologische landbouwgrond.

Sikkim werd in 2018 door de Voedsel- en Landbouworganisatie van de Verenigde Naties onderscheiden met de Future Policy Gold Award, als erkenning voor de staat als wereldleider op het gebied van biologische landbouw.

Hier worden granen zoals maïs, rijst, tarwe, gierst en gerst geteeld, evenals een grote verscheidenheid aan specerijen zoals gember, grote kardemom en kurkuma, maar ook fruit zoals appels, sinaasappels en bananen en groenten zoals boerenkool en spinazie.

Maar hoe heeft Sikkim zijn volledig biologische status bereikt, en kunnen de landbouwpraktijken worden overgenomen door de rest van India?

Hoe Sikkim de biologische landbouw voortstuwde

Sikkim werd door een reeks gecoördineerde beleidsmaatregelen de eerste volledig biologisch werkende staat ter wereld. De in 2010 gelanceerde Sikkim Organic Mission had als doel de omschakeling van alle landbouwgrond naar biologische landbouw voor december 2015 te bevorderen.

Een andere belangrijke maatregel was de oprichting van de nationale bio-commissie van Sikkim in 2003, die strategieën, richtlijnen en normen voor de biologische landbouw moest ontwikkelen.

Een van de belangrijkste maatregelen was de geleidelijke afschaffing en uiteindelijk het verbod op chemische meststoffen en pesticiden.

Daartoe werden de belastingen op chemische pesticiden en meststoffen geleidelijk verhoogd en werd de invoer van synthetische pesticiden, meststoffen en niet-biologische groenten van buiten het land stopgezet. Ook de subsidies voor boeren die deze synthetische meststoffen en pesticiden gebruikten, werden stopgezet.

Dr. Jennifer Brandon, milieuwetenschapper en duurzaamheidsadviseur bij Wild Beacon Consulting, vertelde me in een interview dat “de overheid ook de productie en het gebruik van organische meststoffen en biologisch zaaigoed ondersteunde en zorgde voor een uitgebreide capaciteitsopbouw, waaronder het trainen van boeren in nieuwe technieken voor biologische landbouw en het opnemen van biologische landbouw in het lesprogramma”.

Tot de biologische landbouwmethoden die de boeren in Sikkim toepassen, behoren bodembeheerpraktijken zoals compostering met behulp van compostmest en koeienmest, evenals vermicultuur, waarbij wormenmest wordt gebruikt om het nutriëntengehalte en de bodemvruchtbaarheid te verbeteren.

Ook groenbemesting met peulvruchten en andere planten wordt toegepast, evenals mulchen met verschillende organische materialen om de temperatuur te reguleren en het vocht in de bodem vast te houden.

De bestrijding van plagen gebeurt voornamelijk door gewasrotatie, waardoor de levenscyclus van plagen wordt doorbroken en de bodemgezondheid verbetert, en door het gebruik van plantaardige pesticiden zoals knoflookextracten en neemolie. Ook tussenteelt, dat wil zeggen het gezamenlijk verbouwen van verschillende gewassen, kan de problemen met landbouwplagen verminderen.

Andere technieken op het gebied van gewasdiversiteit, zoals gewaswisseling en het gebruik van inheems zaaigoed, kunnen eveneens helpen om plagen onder controle te houden en tegelijkertijd de genetische diversiteit en bodemvruchtbaarheid te behouden.

De regering van Sikkim heeft ervoor gezorgd dat er een markt is waarop de biologische producten via biologische winkels kunnen worden gekocht, en bevordert tegelijkertijd het duurzaam toerisme.

Alle landbouwbedrijven in Sikkim zijn gecertificeerd volgens internationale normen, bemiddeld door het Sikkim State Organic Certification Agency. De staat heeft zich meer gericht op bewustwording en voorlichting van consumenten, terwijl hij tegelijkertijd voortdurend de voortgang van de omschakeling naar biologische landbouw monitort en de nodige aanpassingen doorvoert.

Wetgeving speelt een belangrijke rol bij het versnellen van de invoering van biologische landbouw in Sikkim.

Professor Himanshu Rai, directeur van het Indian Institute of Management, Indore, zei in een interview: “Om de omschakeling te ondersteunen, heeft de overheid belangrijke wetten aangenomen, zoals de Sikkim Agriculture, Horticulture, and Livestock Feed Regulatory Act (2014), en infrastructuur ontwikkeld zoals productie-eenheden voor biologische meststoffen.”

Kan Sikkims strategie voor biologische landbouw zich over heel India verspreiden?

De landbouwmethoden van Sikkim kunnen worden overgedragen naar de rest van India, maar niet zonder aanzienlijke steun van de overheid of filantropische organisaties.

Brandon legt uit: “De eerste overstap van synthetische meststoffen en zaden naar biologische meststoffen en zaden kan duur zijn, en het is belangrijk dat de overheid of een andere derde partij bij deze overgang helpt.”

Een van de belangrijkste redenen voor het succes van deze omschakeling in Sikkim waren de fiscale prikkels die het gebruik van biologische meststoffen bevorderden.

Als de praktijken van Sikkim in heel India moeten worden nagevolgd, zou een vergelijkbare nationale prikkelstructuur voor het gebruik van biologische meststoffen en zaden nodig kunnen zijn, althans voor het eerste seizoen. Tegelijkertijd zouden mogelijk de belastingen op chemische pesticiden en meststoffen moeten worden verhoogd.

“De omschakeling naar biologische landbouw kan aanvankelijk leiden tot opbrengstverliezen. Boeren moeten passende prikkels worden geboden, hetzij in de vorm van directe financiële steun, hetzij via subsidies voor infrastructuur, om dit opbrengstverlies te compenseren”, legde Praveena Sridhar, CTO van Save Soil, uit in een interview.

Ook andere prikkelmechanismen, zoals gegarandeerde marktprijzen en oogstverzekeringen, moeten mogelijk worden ingevoerd.

Er zou een uitgebreid trainingsprogramma voor boeren over ecologische teeltmethoden nodig zijn, ondersteund door een technologisch onderbouwd praktijkgericht mechanisme, dat idealiter is afgestemd op de oogstkalenders van de verschillende Indiase regio's.

Wat de marktontwikkeling betreft, zijn er in India weliswaar veel online platforms voor de verkoop van biologische producten, maar een specifiek marktmechanisme voor de biologische landbouw, zoals de marktcommissies voor landbouwproducten in de traditionele landbouw, moet nog worden opgezet.

“Het stimuleren van investeringen in infrastructuur voor de biologische landbouw, waaronder koelopslag, verwerkingsfaciliteiten en afzetkanalen voor biologische producten, zou prioriteit moeten krijgen,” verklaarde Sridhar.

Een ander belangrijk initiatief zouden coöperatieve boerengemeenschappen moeten zijn, die boeren helpen hun middelen te bundelen, betere marktoegang mogelijk te maken en hun onderhandelingspositie te versterken.

Verder zou een internationaal erkende biologische standaard nodig kunnen zijn om de handel te vergemakkelijken en de acceptatie van Indiase biologische producten te vergroten. Zo'n instantie zou ook meer gelokaliseerde en flexibelere certificeringssystemen kunnen ontwikkelen, die beter geschikt zijn voor kleine en middelgrote boeren.

Hoewel het overdragen van de landbouwpraktijken van Sikkim naar de rest van India ingewikkeld en tijdrovend zou kunnen zijn, heeft deze deelstaat bewezen dat er met biologische landbouw veel geld te verdienen valt.

“Het loont om te investeren in duurzame landbouw. De omschakeling van Sikkim naar biologische landbouw heeft meer dan 66.000 boeren ten goede gekomen,” aldus Sridhar.

Deze verandering heeft ertoe bijgedragen dat Sikkim, ooit een van de armste deelstaten van India, tegenwoordig een van de rijkste is. Ze heeft ook de levensstijl, het alfabetiseringspercentage en de levensverwachting van de mensen in Sikkim verbeterd.

“Biologische landbouw is goed voor de bodem, voor het waterwingebied en voor de gezondheid,” aldus Brandon.

Lage aanvangsopbrengsten remmen de invoering van biologische landbouw

Ondanks de voordelen van biologische landbouw blijven er problemen bestaan bij de grootschalige implementatie ervan.

Een van de grootste hindernissen zijn de lage aanvangsopbrengsten bij de omschakeling van traditionele landbouw naar biologische landbouw. Volgens Sridhar kunnen deze in bepaalde gevallen tussen 50 en 60% liggen. Dit, samen met de lange overgangsperiodes die enkele jaren kunnen duren, vergroot de noodzaak om boeren financiële vangnetten te bieden.

Sridhar benadrukte: „Er moeten zorgvuldig ontworpen teeltmodellen worden ontwikkeld die rekening houden met de lokale agro-ecologische omstandigheden, om deze overgangsperiode duurzaam en winstgevend voor de boeren te maken.”

Ook de arbeidskosten liggen in de biologische landbouw aanzienlijk hoger dan in de traditionele landbouw, omdat de praktijk arbeidsintensiever is. Het tekort aan geschoolde arbeidskrachten in de biologische landbouw draagt eveneens bij aan deze hoge kosten.

Ook de toegang tot apparatuur voor regeneratieve landbouw kan in sommige gebieden vrij beperkt zijn, net als diensten zoals klantenondersteuning, productiefaciliteiten voor grondstoffen en gespecialiseerde markten voor biologische landbouw.

Voor grotere bedrijven kan het verkrijgen en behouden van een biologisch certificaat vaak kostbaar zijn, met langdurige, complexe processen waarvoor grote hoeveelheden bedrijfsvoeringsgegevens moeten worden bijgehouden.

In de Indiase context werkt biologische landbouw in Sikkim volgens Brandon onder andere doordat de staat erg klein is en meer kan vragen voor biologische producten, omdat hij zich onderscheidt van andere nabijgelegen landbouwregio's.

„Als het hele land biologisch was, zou het mogelijk moeilijker zijn om deze biologische meerprijzen te blijven vragen, hoewel ze nog steeds in rekening zouden kunnen worden gebracht voor bepaalde speciale gewassen of exportproducten”, aldus Brandon.