Jachtwet: oplichterij van de Bondsraad

De mislukte jachtwet brengt wilde diersoorten nog meer in het nauw.

Beschermde dieren kunnen worden afgeschoten zonder dat ze ooit schade hebben aangericht. Zelfs in wildreservaten wordt op beschermde dieren gejaagd. In plaats van de omgang met de wolf pragmatisch te regelen, brengt de nieuwe wet de soortenbescherming in Zwitserland in gevaar. Alleen een nee waarborgt de bescherming van bever, knobbelzwaan, lynx en andere diersoorten tegen deze oplichterij.

Tal van nieuwe bepalingen zijn onnodig en ingewikkeld. Ook met de huidige wet kunnen de kantons waar nodig afzonderlijke dieren van beschermde soorten afschieten. De kantons kunnen – met toestemming van de Bondsregering – nu al hele populaties van beschermde soorten reguleren.

De herziene jachtwet maakt afschot «op voorraad» mogelijk: zo kunnen dieren van beschermde soorten in aanzienlijke aantallen worden afgeschoten zonder dat ze ooit schade hebben aangericht (art. 7a, lid 2, letter b) en zonder dat redelijke maatregelen (bijv. kuddebescherming) zijn genomen. Ze worden afgeschoten, simpelweg omdat ze er zijn, zoals dat nog steeds het geval is bij de vos, de gaai, enzovoort.

Beschermde diersoorten kunnen door de Bondsraad op elk moment op de lijst van reguleerbare soorten worden gezet, zonder dat het volk of het parlement er iets over te zeggen heeft. De Bondsraad kan bijvoorbeeld bever, lynx, otter, blauwe reiger of knobbelzwaan als reguleerbaar aanmerken (art. 7a, lid 1, letter c). De bescherming van deze dieren mag echter niet worden uitgehold.

Bedreigde soorten zoals veldhaas, korhoen, sneeuwhoen en houtsnip horen onder bescherming te staan – in plaats daarvan mogen ze nog steeds worden bejaagd (art. 5, lid 1). Ook de afschaffing van de wrede en voor de jacht niet noodzakelijke holenjacht op de vos is gemist. Louter gemiste kansen om de jacht- en beschermingswet naar de eisen van deze tijd te brengen.

Lynx en wolf voorkomen overmatige vraat aan jong bos door herten en reeën. Als onderdeel van het ecosysteem zorgen ze voor soortenrijke en stabiele beschermbossen. Deze dieren voortijdig reguleren schaadt het bos en is vanuit boswachterlijk oogpunt dan ook contraproductief.

Een «nee» waarborgt de soortenbescherming en voorkomt een wildgroei van per kanton verschillende oplossingen voor de omgang met beschermde diersoorten. Het nieuwe parlement kan daarna een evenwichtige wet maken die zowel de bescherming van in het wild levende dieren als een pragmatische regulering van de wolf omvat.

Oplichterij: het stemboekje

Als je het stemboekje bestudeert en de toelichting bij de jachtwet leest, kan gemakkelijk de indruk krijgen dat alles volkomen in orde is, een wet met gevoel voor verhoudingen. Wat wordt verzwegen: de toelichting heeft geen betrekking op de wet, maar op het ontwerp van de verordening. Dat is, zoals gezegd, slechts een ontwerp en bovendien nog in de consultatiefase!

Hier worden de kiezers door de autoriteiten een rad voor ogen gedraaid.

Want wij stemmen niet over een verordening die nu een mislukte jachtwet een beetje moet opsmukken, maar over de wet zelf. Een verordening kan op elk moment worden gewijzigd, zonder dat parlement en volk haar nog kunnen corrigeren. Wetten worden gemaakt door het parlement, de wetgevende macht. Een verordening daarentegen wordt uitgevaardigd door de uitvoerende macht, door het bestuursapparaat. Dit verschil is belangrijk. Wetten bepalen wat er moet gebeuren, verordeningen bepalen hoe wetten moeten worden uitgevoerd.

Nu al oefenen de Zwitserse Werkgroep voor de Berggebieden en de Boerenbond druk uit om de verordening aan te scherpen (bijvoorbeeld Boerenvereniging Surselva). Dat is slechts een voorproefje van wat er na aanname van de wet op de Bondsstaat en de kantons af zou komen wanneer het erom gaat beschermde, ongewenste dieren uit de weg te ruimen.

We moeten de wet dus beoordelen op haar inhoud en niet in de greenwashing-poging in het stemboekje trappen. Want feit is: De mislukte wet staat in principe toe dat beschermde en niet-beschermde dieren worden afgeschoten voordat er überhaupt schade is ontstaan en zonder dat er eerst andere preventiemaatregelen hoefden te worden genomen, schrijft Silvan Diener van het initiatiefcomité.

Milieuorganisaties boycotten enquête over jachtverordening

De milieuorganisaties nemen definitief niet deel aan de consultatie over de jachtverordening van de Bondsstaat. In een mededeling van 7.9.2020 bekritiseren Pro Natura, WWF, Birdlife en Zoo Schweiz de tot 9.9.2020 lopende raadpleging van verenigingen en partijen als «ongeschikte poging van de autoriteiten om de mislukte jachtwet met een uitdijende verordening een beetje op te smukken». De verordening bij de overkoepelende jachtwet, waarover de kiezers op 27 september stemmen, brengt de bescherming van bedreigde soorten bovendien extra in gevaar.

Zoals de milieuorganisaties schrijven, hebben zij hun kritiek al eerder aan de autoriteiten kenbaar gemaakt. Het Bundesamt für Umwelt (BAFU) heeft een verlenging van de consultatieprocedure tot na de stemdatum echter afgewezen. De milieuorganisaties willen het BAFU na de stemming desondanks nog een consultatiereactie laten toekomen.

Soortbescherming moet een federale zaak blijven

Het Verdrag van Bern is een door Zwitserland ondertekend volkenrechtelijk verdrag, waardoor de verantwoordelijkheid voor de naleving ervan zonder uitzondering bij de Bondsstaat ligt. Volgens de nieuwe jachtwet zou de bevoegdheid voor afschotvergunningen in de toekomst echter uitsluitend bij de kantons komen te liggen, wat onvermijdelijk tot uiteenlopende en onsamenhangende interpretaties en werkwijzen zal leiden. Hoe dat zal uitpakken, is dus uiterst twijfelachtig, aangezien sommige kantons zich nu al niet aan de wetgeving houden. Dat toont het voorbeeld van het kanton Graubünden, dat de afgelopen vier jaar zonder vergunning 75 beschermde blauwe reigers heeft geschoten.

Ook andere kantons hebben tot een uitspraak van het Bundesgericht vijf jaar geleden eveneens honderden beschermde blauwe reigers illegaal geschoten! Een landelijk beheer van de beschermde soorten, in het bijzonder van de grote roofdieren, zou zo volledig onmogelijk worden gemaakt. Soortbescherming moet, als ze serieus en doeltreffend wil zijn, op grote schaal in heel Zwitserland op dezelfde manier worden uitgevoerd. Soortbescherming en daarmee ook de verantwoordelijkheid voor afschot is een LANDELIJKE TAAK en MOET daarom uitsluitend een FEDERALE ZAAK blijven.

De herziene jachtwet gaat veel te ver. Onze parlementariërs hebben de bescherming van de wolf veel sterker versoepeld dan de Bondsraad oorspronkelijk voorstelde. Van een jachtbeschermingswet is nu een afschotwet gemaakt, die op geen enkele manier tegemoetkomt aan de tegenwoordig zo dringende en onmisbare soorten- en natuurbescherming.

Daarom, en omdat de autoriteiten een verordening kennelijk als campagne-instrument inzetten, moet de mislukte jachtwet op 27 september 2020 worden verworpen.