Świstaki i zmiana klimatu: wędrówka w górę

Świstaki wędrują wprawdzie z powodu zmian klimatu, ale nie bardzo daleko, jak pokazuje badanie Anne Kempel, biolożki z Instytutu Badań nad Śniegiem i Lawinami WSL (SLF).

Badaczka zbadała wysokość, na jakiej żyją dziś świstaki, i porównała swoje wyniki z danymi z 1982 roku. Rezultat: większość obserwowanych przez nią rodzin zwierząt w Dischmatal koło Davos żyje dziś około 86 metrów wyżej niż 42 lata temu, mianowicie na wysokości około 2500 metrów nad poziomem morza.

„Absolutna górna granica jednak się nie zmieniła” – wyjaśniła naukowczyni we wtorkowym komunikacie prasowym SLF. Kończy się ona na wysokości 2700 metrów. Tak było już w 1982 roku.

„Prawdopodobnie inne czynniki odgrywają ważniejszą rolę niż wyższe temperatury” – stwierdza Anne Kempel. Zbyt wysokie temperatury nie zapewniałyby zwierzętom wystarczająco dużo ziemi do kopania ich rozgałęzionych nor.

Ponadto podczas snu zimowego potrzebują one możliwie grubej pokrywy śnieżnej, aby izolować grunt od zimna. „Właśnie tam, gdzie dziś żyje najwięcej grup, znajdujemy maksimum tych parametrów” – mówi biolożka.

Do tego dochodzi fakt, że rośliny zawierające kwas linolowy stanowią ważny składnik diety. Ten nienasycony kwas tłuszczowy reguluje temperaturę ciała zimą. „Te rośliny mogły przesunąć nieco swój zasięg w górę” – przypuszcza Anne Kempel.

Te same metody co w 1982 roku

Anne Kempel i jej zespół zastosowali te same metody, co ich poprzednicy w 1982 roku. Przez godzinę lub dwie obserwowali 25 obszarów na zboczach Dischmatal za pomocą lornetki i teleskopu, licząc świstaki. Statystyczne modele komputerowe przeliczyły następnie prawdopodobną populację świstaków i doszły do tego rezultatu.

Ta obserwacja dotyczy jednak tylko regionu Davos i ewentualnie porównywalnych obszarów. W niżej położonych Alpach sytuacja dla zwierząt może stać się trudna. Przy temperaturach powyżej 25 stopni świstaki cierpią z powodu stresu cieplnego.

W Dischmatal obecnie występuje tylko sześć dni w roku ze średnimi temperaturami powyżej 25 stopni Celsjusza – zbyt mało, aby miało to negatywne skutki. Sytuacja jednak już się zaostrzyła, ponieważ granica lasu powoli, ale systematycznie się podnosi.

„Świstaki jednak preferują otwarte tereny; nie przystosowują się do lasu, a ponieważ nie mogą przenieść się wyżej, ich siedlisko się kurczy” – podsumowuje Anne Kempel. Praca została opublikowana w czasopiśmie naukowym Ecology and Evolution.