Tekst wzorcowy: łowiectwo rekreacyjne i przestępczość w kantonie

Wysoka liczba zgłoszeń, mandatów karnych i błędnych odstrzałów w środowisku łowiectwa rekreacyjnego pokazuje, że nie chodzi o pojedyncze wpadki, lecz o problem strukturalny. Ten, kto nosi broń i strzela do zwierząt w imieniu państwa, musi podlegać surowszym kontrolom niż zwykłe stowarzyszenie.

1. Wniosek (motion)

Rada Rządowa zostaje zobowiązana do przedłożenia Wielkiej Radzie projektu zmiany ustawy o łowiectwie i ochronie dzikich zwierząt (………) oraz rozporządzenia łowieckiego (…………), a w razie potrzeby także innych właściwych podstaw prawnych (między innymi ustawy policyjnej, ustaw wykonawczych do prawa karnego). Celem jest rejestrowanie przestępczości i systematycznych naruszeń prawa w środowisku łowiectwa rekreacyjnego, ich upublicznianie oraz skuteczne sankcjonowanie.

Nowelizacja ustawy ma w szczegolnosci zapewnic, ze:

• aby kanton prowadził centralną, publikowaną co roku statystykę dotyczącą postępowań karnych, mandatów karnych i środków dyscyplinarnych w kontekście łowiectwa. Statystyka ta zawiera co najmniej:
  • liczbe i rodzaj postepowan oraz mandatow
  • obszary przestępstw (w szczególności prawo łowieckie, prawo ochrony zwierząt, prawo o broni, ruch drogowy, przestępstwa przeciwko zdrowiu i mieniu)
  • wysokosc nalozonych grzywien i kar
  • liczbę dotkniętych kart łowieckich i posiadaczy rewirów łowieckich.
• aby przy nabyciu i przy każdym odnowieniu karty łowieckiej wymagane było przedłożenie aktualnego, rozszerzonego wypisu z rejestru karnego. Osoby z określonymi przestępstwami w obszarze:
  • przemocy wobec ludzi lub zwierząt
  • przestepstw seksualnych
  • ciężkich przestępstw majątkowych, przestępczości zorganizowanej lub kwalifikowanej przestępczości narkotykowej
  • powtarzających się naruszeń prawa ochrony zwierząt, prawa łowieckiego lub prawa o broni
    nie otrzymują karty łowieckiej lub bezwzględnie tracą już posiadaną kartę.
• aby Urząd ds. Łowiectwa i właściwe organy bezpieczeństwa regularnie i systematycznie wymieniały dane dotyczące toczących się lub zakończonych postępowań karnych przeciwko posiadaczom kart łowieckich w istotnym obszarze przestępstw. W takich przypadkach zdolność do wykonywania łowiectwa musi być z urzędu ponownie zweryfikowana.
• aby w przypadku powtarzających się lub szczególnie poważnych naruszeń poszczególnych myśliwych, w szczególności przy:
  • postrzale gatunków niebędących celem oraz gatunków chronionych
  • powtarzających się błędnych odstrzałów i nielegalnych odstrzałów
  • poważnych naruszeń obowiązków bezpieczeństwa, zakazów spożywania alkoholu lub przepisów o ochronie zwierząt
    przewidziane jest czasowe lub trwałe odebranie licencji łowieckiej.
• aby stowarzyszenia myśliwskie, kluby łowieckie lub obwody łowieckie, w których od lat notuje się ponadprzeciętną liczbę doniesień, mandatów i naruszeń, ponosiły nie tylko indywidualne, ale i zbiorowe konsekwencje, na przykład:
  • czasowe lub trwale cofniecie koncesji na obwod łowiecki
  • wykluczenie z gremiów pełniących zadania publiczne
  • cofnięcie dotacji lub przywilejów związanych ze szczególną pozycją zaufania publicznego.
• aby rada rządowa została zobowiązana do regularnego badania i przedstawiania w sprawozdaniu:
  • czy skala i charakter zarejestrowanych przestępstw związanych z łowiectwem rekreacyjnym są nadal zgodne z obrazem normalnego życia stowarzyszeniowego, czy też
  • czy struktury w poszczególnych przypadkach wykazują cechy, które w rozumieniu prawa karnego można by zakwalifikować jako organizację przestępczą lub zorganizowaną. W tym celu rada rządowa może w razie potrzeby zaangażować właściwe organy ścigania.
• aby opinia publiczna była w odpowiedniej formie informowana o wynikach tych analiz, bez ujawniania danych osobowych, lecz z przejrzystym przedstawieniem rozwoju liczby doniesień, mandatów i sankcji w obszarze łowiectwa.

Rada Rzadowa przedstawia w swoim przeslaniu:

• jakie dane dotyczące doniesień, mandatów i innych postępowań w obszarze łowiectwa są już obecnie gromadzone i gdzie występują luki
• w jaki sposób proponowane regulacje konkretnie przyczyniają się do zapobiegania i ograniczania przestępczości w otoczeniu łowiectwa rekreacyjnego
• z jakimi skutkami organizacyjnymi i finansowymi dla kantonu, gmin i zainteresowanych środowisk należy się liczyć.

2. Krótkie uzasadnienie

W publicznym przekazie łowiectwo rekreacyjne chętnie przedstawia się jako tradycję, zwyczaj lub odpowiedzialne wykorzystywanie dzikich zwierząt. Jednocześnie dostępne dane od lat dokumentują wysoką liczbę doniesień, mandatów porządkowych i błędnych odstrzałów.

Dla kantonu Gryzonia udokumentowano, że tylko podczas polowań co roku wydaje się znacznie ponad tysiąc zgłoszeń i mandatów karnych. Ujawnione publicznie analizy pokazują ponadto, że podczas jesiennego polowania przez lata odnotowywano rocznie nawet około tysiąca zwierząt uznanych za błędnie odstrzelone, a myśliwi w ciągu kilku lat zapłacili wysokie sześciocyfrowe kwoty mandatów porządkowych. Przeliczając to na całą Szwajcarię i odnosząc do liczby posiadaczy patentów łowieckich, oznacza to:

• Nie chodzi o pojedyncze uchybienia, lecz o trwale wysoki poziom naruszeń prawa w otoczeniu uprzywilejowanej przez państwo aktywności rekreacyjnej.
• Zakres sięga od przestępstw łowieckich i przeciwko ochronie zwierząt, przez naruszenia przepisów bezpieczeństwa, po przestępstwa, w których rolę mogą odgrywać broń palna.

W innych obszarach tak wysoka liczba mandatów i zgłoszeń w stosunkowo małym, ściśle powiązanym społecznie środowisku wywołałaby gwałtowne reakcje polityczne. Gdyby w związku sportowym, organizacji młodzieżowej lub organizacji kościelnej rok w rok pojawiały się setki lub tysiące zgłoszeń i mandatów związanych z działalnością stowarzyszenia, szybko pojawiłoby się podejrzenie problemów strukturalnych, aż po pytanie, czy osiągnięto próg działalności o charakterze przestępczym.

Tam, gdzie ludzie w ramach aktywności rekreacyjnej poruszają się z bronią palną po lasach, strzelają do dzikich zwierząt i w imieniu państwa decydują o życiu i śmierci zwierząt, tak wysoki poziom naruszeń prawa budzi szczególny niepokój. Chodzi o:

• ochronę zwierząt i zapobieganie znęcaniu się nad zwierzętami
• bezpieczeństwo osób wypoczywających i mieszkańców
• odpowiedzialne obchodzenie się z bronią
• zaufanie opinii publicznej do państwowego nadzoru nad łowiectwem i wymiaru sprawiedliwości.

Dotychczasowe kontrole w zakresie predyspozycji i bezpieczeństwa myśliwych rekreacyjnych są niewystarczające. Potrzebne są coroczne badania medyczno-psychologiczne dla myśliwych rekreacyjnych na wzór Holandii, a także jasna górna granica wieku. Największą grupą wiekową wśród myśliwych rekreacyjnych są osoby 65+, czyli te dotknięte osłabieniem zdolności umysłowych, wzroku, koncentracji i reakcji związanym z wiekiem, a także brakami w wyszkoleniu i treningu. Od 45. roku życia liczba wypadków wśród ludzi i zwierząt gwałtownie rośnie. Przerażające doniesienia o wypadkach na polowaniach i śmiertelnych przestępstwach popełnionych bronią myśliwską pokazują z tej perspektywy: nadszedł najwyższy czas, by znieść łowiectwo rekreacyjne. Śmiercionośna broń palna nie powinna znajdować się w rękach myśliwych rekreacyjnych, którzy mogą jej używać całkowicie niekontrolowanie aż do późnej starości.

Z perspektywy krytycznej wobec łowiectwa, łowiectwo rekreacyjne reprezentuje ponadto światopogląd, który stawia interesy ludzi ponad podstawowymi interesami życiowymi innych zwierząt. Myśliwi rekreacyjni żyją w duchu specjeszyzmu. Specjeszyzm jest porównywalny z rasizmem i seksizmem i nie jest to kultura ani tradycja, lecz ideologia nierównej wartości istot.

Zwłaszcza w przypadku łowiectwa rekreacyjnego kluczowe jest bardzo dokładne przyjrzenie się sprawie. Nigdzie indziej nie manipuluje się tak bardzo nieprawdą, bagatelizowaniem i fałszywymi informacjami. Przemoc i kłamstwa to dwie strony tego samego medalu. Środowisko, w którym ponadprzeciętnie często dochodzi do doniesień, grzywien, błędnych odstrzałów, przemytu broni i wielu innych działań przestępczych, a które jednocześnie rozpowszechnia o sobie upiększony obraz, nie może być traktowane jako niebudzące zastrzeżeń stowarzyszenie hobbystyczne.

Obecnie powszechna praktyka polegająca na sankcjonowaniu naruszeń bez wyciągania niemal żadnych strukturalnych konsekwencji prowadzi, zdaniem wnioskodawczyni, do utrwalenia się klimatu faktycznej bezkarności lub bagatelizowania problemu. Środowisko to najwyraźniej się nie samoreguluje, choć chętnie właśnie to twierdzi.

W tym kontekście uzasadnione jest merytorycznie traktowanie łowiectwa rekreacyjnego pod względem prawnym inaczej niż zwykłego stowarzyszenia:

• Każdy, kto ubiega się o patent myśliwski lub chce go przedłużyć, musi wykazać swoją osobistą i psychiczną zdolność do tego, tak jak od dawna praktykuje się to w innych obszarach wysokiego ryzyka, takich jak policja czy wojsko.
• Kto wielokrotnie lub w sposób poważny narusza przepisy o ochronie zwierząt, prawo łowieckie lub zasady bezpieczeństwa, nie powinien nadal poruszać się po lesie z bronią jako osoba legitymowana przez państwo.
• Tam, gdzie w poszczególnych stowarzyszeniach myśliwskich lub obwodach łowieckich kumuluje się ponadprzeciętna liczba naruszeń, potrzebne są nie tylko konsekwencje indywidualne, ale i strukturalne.

Proponowana motyna nie wymaga zryczałtowanego skazania karnego wszystkich myśliwych. Ma ona raczej na celu po raz pierwszy systematycznie ukazać rzeczywisty zakres przestępczości i naruszeń prawa w środowisku łowieckim, wyraźnie zaostrzyć kontrole predyspozycji oraz dać kantonalnym władzom niezbędne narzędzia do konsekwentnego działania w przypadku problemów. Dzięki temu wzmacniane jest bezpieczeństwo publiczne, poważnie traktowana jest ochrona zwierząt, a powszechny obraz łowiectwa rekreacyjnego jako faktycznie bezprawnej strefy zostaje skorygowany.