O samcach alfa w świecie zwierząt

Jeśli kierować się definicjami z internetowych poradników, „samca alfa” to ten, którego rozpoznaje się, gdy się go zobaczy.

Podobno idea, że człowiek mógłby być „samcem alfa”, pochodzi z obserwacji, jakie biolodzy poczynili u innych gatunków zwierząt. Jedno z pierwszych akademickich zastosowań etykiety „alfa” pojawiło się w 1921 roku. Badacz dyskutował wtedy o hierarchii u kur, znanej też jako porządek dziobania.

Wykreślmy wilki z tej listy

Przynajmniej w przypadku wilków nic z ich hierarchii nie przenosi się na człowieka. U tych predators nie istnieją osobniki alfa. Dave Mech, badacz wilków z United States Geological Survey, odkrył później, że zachowanie „alfa-wilka” występowało tylko u wilków trzymanych w niewoli, wtłoczonych do grupy osobników o różnym pochodzeniu. W rzeczywistości watara zaczyna się, gdy samiec i samica mają potomstwo. Od kiedy Mech poznał realia dynamiki wataru, próbuje przekonać wydawnictwa do wstrzymania druku swojej książki.

Czy obowiązują te same zasady?

Choć Mech obalił tę ideę w przypadku wilków, u niektórych naczelnych samce alfa to prawdziwa koncepcja. „Mogłabym zabrać panią do lasu w Kostaryce i pokazać grupę małp”, mówi Kathy Jack, ekolog behawioralna z Tulane University.

«Myślę, że wszystkie samce mają potencjał, by być alfą, i to raczej kwestia bycia w odpowiednim miejscu w odpowiednim czasie”, mówi.

W równym stopniu jesteśmy spokrewnieni z bonobo, które żyją razem w sposób znacznie bardziej pokojowy. Jeśli więc ludzie chcą się opierać na naturze, by wyjaśniać własne zachowanie, nie mają obowiązku szukać akurat tych zwierząt z jasno określonymi samcami alfa.