Rycyk rdzawy: 13’560 km bez międzylądowania, a we Francji zwierzyna łowna

13 października 2022 roku na Alasce wyruszył w swoją pierwszą wędrówkę około pięciomiesięczny młody ptak. Jedenaście dni i godzinę później młoda rycyk rdzawy z nadajnikiem satelitarnym numer 234684 wylądowała w zatoce Ansons Bay na wschodzie Tasmanii. Pomiędzy tymi punktami leżało około 13’560 kilometrów nad Pacyfikiem, bez lądowania, bez pożywienia, bez przerwy. Nad wyspami takimi jak Nowa Kaledonia i Vanuatu przeleciała, nie zatrzymując się.

Guinness World Records uznał ten lot za najdłuższą udokumentowaną wędrówkę ptaka bez międzylądowania. Poprzedni rekord, również należący do rycyka rdzawego, został pobity o ponad 350 kilometrów. O rekordowym locie ptaka 4BBRW w 2020 roku Wild beim Wild pisał już wcześniej.

Spalona połowa masy ciała

Zazwyczaj rycyki rdzawe z Alaski wędrują do Nowej Zelandii. Młody ptak skręcił jednak z trasy i dotarł do Tasmanii. Według Erica Woehlera z BirdLife Tasmania podczas lotu mógł stracić połowę masy ciała lub więcej.

Takie wyczyny są możliwe tylko dlatego, że zwierzęta nie będące ludźmi gromadzą przed odlotem ogromne zapasy tłuszczu na bogatych w pokarm terenach i w trakcie podróży są zależne od nienaruszonych miejsc odpoczynku. Właśnie te miejsca znikają. W drodze powrotnej na północ najważniejszym przystankiem jest Morze Żółte między Chinami a Koreą. Tam tereny pływowe zanikają przez wały przeciwpowodziowe i odzyskiwanie ziemi z morza.

Gatunek potencjalnie zagrożony

Międzynarodowa Unia Ochrony Przyrody IUCN klasyfikuje rycyka rdzawego jako gatunek „bliski zagrożenia” (Near Threatened), a jego światowa populacja maleje. W Nowej Zelandii liczba zimujących ptaków spadła z ponad 100’000 pod koniec lat 80. do około 67’500 w 2018 roku. Australia od 2024 roku uznaje dwa podgatunki, które zimują tam i w Nowej Zelandii, za krytycznie zagrożone.

Brodźce krótkodzióbe (Limosa lapponica) migrują również przez Europę. Ptaki ze Skandynawii i Syberii odpoczywają na Morzu Wattowym i zimują na wybrzeżach Europy Zachodniej i Afryki Zachodniej. W Szwajcarii gatunek ten jest rzadkim gościem.

We Francji dopuszczony do odstrzału

Mimo spadającej liczebności brodziec krótkodzioby, po francusku «barge rousse», jest we Francji do dziś gatunkiem łownym. Figuruje na krajowej liście łownej zwierzyny wodnej (Arrêté z 26 czerwca 1987 r.). W strefie przybrzeżnej myśliwi rekreacyjni mogą do niego strzelać w sezonie 2026/27 już od 1 sierpnia, a więc w samym środku okresu wędrówek. Wyjątkiem jest tylko pokrewny rycyk («barge à queue noire»), na którego od 2008 roku obowiązuje moratorium łowieckie.

Ptak, który jednym przelotem pokonuje jedną trzecią obwodu Ziemi i spala przy tym połowę swojej masy ciała, nie może sobie pozwolić na dodatkowe straty. Każdy zastrzelony brodziec krótkodzioby ubywa z populacji, która i tak się kurczy. To, że Francja nadal traktuje potencjalnie zagrożony gatunek jako rekreacyjną zdobycz, pokazuje, jak silnie lobby łowiectwa rekreacyjnego hamuje politykę ochrony ptaków. Już w sprawie odłowu ptaków sieciami i pułapkami Rada Stanu musiała wielokrotnie powstrzymywać rząd (Francja dalej ogranicza polowania na ptaki).

Jak źle wygląda sytuacja wędrownych gatunków zwierząt w ogóle, pokazuje raport ONZ dotyczący wędrownych gatunków zwierząt. Więcej o dziką zwierzyną.