Wolven kunnen mensenlevens redden

Studies in de VS tonen aan: waar de wolf zich vestigt, nemen de botsingen met wild af.

«Het bleek dat binnen korte tijd na de vestiging van de wolven de ongevallen met wild met ongeveer 24 procent afnamen«, zegt Dominic Parker, co-auteur van de studie die in het vaktijdschrift «Pnas» is gepubliceerd. De reden hiervoor is enerzijds de afname van de lokale wildpopulatie door de wolven, maar vooral gedragsveranderingen bij de prooidieren door de aanwezigheid van de roofdieren.

Dit fenomeen, dat al in meerdere regio's is waargenomen, is nu door een team onder leiding van Jennifer L. Raynor van de Wesleyan University in de Amerikaanse staat Connecticut ook met cijfers onderbouwd. De onderzoekers verzamelden gegevens over verkeersongevallen met wild en wolvenbewegingen in Wisconsin en konden op basis daarvan kwantificeren hoe de daar gevestigde wolven de frequentie van botsingen tussen het lokale prooiwild – in dit geval witstaartherten – en voertuigen hebben beïnvloed.

«Wolven gebruiken lineaire kenmerken van een landschap als bewegingscorridors. Daartoe behoren wegen, paden en pijpleidingen, maar ook bijvoorbeeld beekbeddingen. Herten leren dit snel en kunnen zich aanpassen door zich verre te houden van dergelijke structuren«, legt een econoom van de University of Wisconsin uit. Er ontstaan als het ware «corridors van angst«, die het wild steeds vaker mijdt. Dit wijst er ook op dat recreatieve jagers niet hetzelfde effect zouden hebben als ze net zoveel wild zouden schieten als de wolven buit maken.

Een studie uit 2016 toonde aan dat ook de herintroductie van poema's het aantal ongevallen met wild in het oosten van de VS met ongeveer 22% kon verminderen.

Ecologische en economische winst

Wolven verrijken niet alleen de biodiversiteit, maar hebben ook een grote meerwaarde voor ecosystemen. Ze houden de populatie wilde dieren gezond en in goede conditie. Wolven jagen namelijk efficiënter op zieke of zwakke dieren dan recreatieve jagers. Daarmee fungeren ze als “gezondheidspolitie” van het bos. Wolven kunnen zo tijdens de jacht ziektes indammen. Ze kunnen helpen om het veel te hoge aantal herten, reeën en wilde zwijnen te verminderen. Ondanks alle inspanningen van de recreatieve jagers is het namelijk niet gelukt om de dichtheid van hoefdieren te verminderen, wat leidt tot enorme vraatschade in de bossen. Bovendien laten wolven prooiresten achter, die een belangrijke voedselbron vormen voor andere soorten.

Jaarlijks doen zich gemiddeld meer dan 20.000 aanrijdingen met wilde dieren voor op Zwitserse wegen en spoorlijnen. De kosten van deze ongevallen worden geschat op meer dan 50 miljoen Zwitserse frank. Gemiddeld raken hierbij jaarlijks 100 mensen gewond. Wolven kunnen dus ook een economische invloed hebben.

Verschillende studies hebben zich in het verleden beziggehouden met de inkomsten die worden gegenereerd door toeristen die bijvoorbeeld komen om wolven te observeren.

«De meeste economische studies over wolven houden zich alleen bezig met de negatieve effecten en concentreren zich op verliezen bij vee. Maar wolven veranderen ecosystemen op vele manieren, wat economisch soms moeilijk grijpbaar is.

Dave Mech, hoofdonderzoeker bij de U.S. Geological Survey in Minnesota.

Gezonde wolven reageren schuw en voorzichtig op mensen. Vergeleken met andere weerbare dieren zoals wilde zwijnen of koeien wordt de gevaarlijkheid van de wolf door sommige vertegenwoordigers van landbouw en jacht sterk overdreven, en er wordt door individuele belangenbehartigers zelfs paniek gezaaid. De feiten spreken een andere taal: sinds de terugkeer van de wolf naar Zwitserland heeft zich geen enkele aanval of verwonding voorgedaan. Wereldwijd zijn er enkele gevallen, maar die hielden verband met ziektes (hondsdolheid) of menselijk wangedrag (onder andere voederen).

Daarentegen worden er jaarlijks duizenden verwondingen door hondenbeten in het ziekenhuis behandeld en raken er jaarlijks te veel mensen gewond bij aanrijdingen met wilde dieren.

Er wordt nauwelijks bij stilgestaan dat de aanwezigheid van de wolf ook voordelen met zich meebrengt – in zekere zin zelfs levens kan redden.