Klimaatconferentie: controverse vanwege vleesgerechten

COP27 heeft opnieuw kritiek van klimaatactivisten over zich heen gekregen, omdat op de menukaarten niet-duurzame vlees- en zuivelproducten worden aangeboden.

De jaarlijkse VN-klimaatconferentie in het Egyptische Sharm-el-Sheikh biedt de deelnemers ook de mogelijkheid om te genieten van “bodemloze cocktails”. Daarnaast wordt er een uur lang een onbeperkt wijn- en bierpakket aangeboden.

Tot de bevestigde menuopties behoren een rundermedaillon voor 100 dollar, een voorgerecht met zeevruchtenschotel voor 50 dollar en een zalmcompositie voor 40 dollar. Zalm komt van oorsprong niet uit Egypte, wat betekent dat deze waarschijnlijk is ingevlogen vanuit de Atlantische Oceaan, duizenden kilometers verderop.

Het menu wordt door verschillende partijen gezien als weer een gemiste kans van de conferentie om de rol van vlees- en zuivelproductie bij het verergeren van de klimaatcrisis onder de aandacht te brengen en aan te pakken.

De Vegan Society bracht een verklaring uit waarin ze de vermeende hypocrisie aan de kaak stelt. Ze zei: “Het is echt teleurstellend dat er op een zo belangrijk evenement over klimaatverandering als COP27 vlees en vis met een hoge milieubelasting worden geserveerd, die afkomstig zijn van een ander continent.”

Herhaling van de fouten van vorig jaar

Dit is niet de eerste keer dat een COP-evenement een debat losmaakt. Ook de COP26 van vorig jaar, die plaatsvond in Glasgow, werd met teleurstelling ontvangen. Er werd bekend dat de deelnemers meerdere vleesgerechten aten en met privéjets werden vervoerd.

In aanloop naar het evenement wendden 53 niet-gouvernementele organisaties zich tot Britse ministers en tot de voorzitter van COP26, Alok Sharma. Zij eisten dat de veehouderij en de gevolgen daarvan voor het klimaat een belangrijk gespreksonderwerp zouden worden. Het verzoek werd afgewezen; in plaats daarvan kregen de voorstanders van vlees en zuivelproducten de voorkeur.

Een extra klap voor de klimaatactivisten was dat de menukaarten erg vleesrijk waren. Rundvlees (een van de meest klimaatschadelijke voedingsmiddelen), kip en zuivelproducten stonden op het menu. Deze gerechten werden geserveerd, ondanks dat de conferentie had opgeroepen om het goede voorbeeld te geven en een volledig veganistisch menu aan te bieden. Dit besluit werd voor het evenement van dit jaar herhaald.

Een ander gevolg van de COP26 is het voortdurende gebruik van privéjets. Naar schatting werden zo'n 400 privévliegtuigen ingezet om de afgevaardigden naar het evenement te brengen. Ook de vermeende milieubeschermer koning Karel III bevond zich onder hen. Ook Amerikaans president Joe Biden en Amazon-oprichter Jeff Bezos volgden dit voorbeeld.

Matt Finch van de campagnegroep Transport and Environment zei destijds: «De gemiddelde privéjet stoot per vlieguur twee ton CO2 uit. Het kan niet genoeg benadrukt worden hoe slecht privéjets zijn voor het milieu; het is de slechtste manier van reizen die er is.»

Het is bevestigd dat minstens 36 privéjets zijn geland vóór het begin van de COP27-conferentie in Sharm el-Sheikh. Nog eens 64 zijn ook in Caïro geland.

Een veganistisch menu had een duidelijk signaal afgegeven

Bij de opening van de COP27-top hield VN-secretaris-generaal Antonio Guterres een dringende toespraak, waarin hij de staatshoofden en regeringsleiders waarschuwde dat we ons gezamenlijk op een «snelweg naar de klimaathel» bevinden.

Hij stelde de afgevaardigden twee mogelijkheden voor: samenwerken om de crisis op te lossen, of een «collectief zelfmoordpact» ondertekenen.

Klimaatdeskundigen hebben soortgelijke dringende waarschuwingen geuit, waaronder de beoordelaar van het Intergouvernementeel Panel inzake Klimaatverandering (IPCC), dr. Peter Carter. In verband met de temperatuurstijging op onze planeet noemde Carter dit «wereldwijde zelfmoord», waarna hij zijn overtuiging herhaalde dat de algemene invoering van een veganistisch dieet over de hele wereld nu een «overlevingsvoorwaarde» is.

Carters aanbeveling komt voort uit het feit dat de vlees- en zuivelproductie verantwoordelijk is voor minstens 14,5 procent van de broeikasgasemissies. Beide zijn ook de belangrijkste oorzaken van ontbossing.

Beide factoren samen zorgen ervoor dat er meer CO2 en methaan in de atmosfeer vrijkomen dan ooit gebonden kan worden. Methaan is bijzonder zorgwekkend, en de VN concludeert dat de uitstoot tegen 2030 met 45% moet worden verminderd. Dit zou onmisbaar zijn als we een kans willen hebben om het Klimaatakkoord van Parijs na te leven en de opwarming van de aarde tot 1,5 °C te beperken.

Als de COP27 ervoor had gekozen om voor de tweeweekse top een volledig plantaardig menu samen te stellen, had zij de gevolgen van vlees en zuivelproducten voor de klimaatcrisis kunnen onderstrepen. Bovendien had het evenement mogelijk kunnen leiden tot een bredere discussie over de ecologische voordelen van veganistisch voedsel.

«Dit is een gemiste kans voor staatshoofden en regeringsleiders om de thema's voeding en klimaat met elkaar te verbinden en het goede voorbeeld te geven door een heerlijk, milieuvriendelijk, plantaardig menu te presenteren, om te laten zien hoe zulke veranderingen een groot verschil kunnen maken voor de toekomst van de planeet», aldus een woordvoerder van de Vegan Society. Meer achtergrond over de samenhang tussen voeding en natuurbescherming op wildbeimwild.com.