Wat konijnen buikpijn bezorgt: studie naar spijsverteringsproblemen

Bij de Europese haas worden steeds vaker aandoeningen van het spijsverteringskanaal vastgesteld. De oorzaak is vaak een verandering in de darmflora, het uit micro-organismen bestaande zogeheten microbioom. Over de oorzaken daarvan was tot nu toe weinig bekend. Een zojuist verschenen studie van de Vetmeduni Vienna toont nu voor het eerst aan dat milieufactoren die met het leefgebied samenhangen mogelijk verantwoordelijk zijn voor de veranderingen in de samenstelling van de darmbacteriën.

Het onderzoeksteam van de Vetmeduni Vienna, bestaande uit onderzoekers van het Forschungsinstitut für Wildtierkunde und Ökologie, onderzocht in het kader van de studie de microbiota van drie verschillende hazenpopulaties die op verschillende plaatsen leven.

Milieufactoren beïnvloeden de darmflora van hazen

Zoals de resultaten laten zien, hebben de geografische ligging en de daarmee mogelijk verbonden milieufactoren een aanzienlijk grotere invloed op de samenstelling van de microbiota dan gastheerfactoren. Studieleidster Gabrielle Stalder zegt hierover: „Deze pilotstudie is van grote wetenschappelijke betekenis, omdat uit de resultaten nieuwe hypothesen kunnen worden afgeleid die verklaren welke populatieschommelingen de darmgezondheid van hazen kunnen beïnvloeden. Ons doel was een brede basis te creëren om hypothesen te genereren op het snijvlak van darmgezondheid en landgebruik, met betrekking tot de Europese haas en mogelijk ook andere soorten die te maken hebben met een snelle verandering of intensief gebruik van hun leefgebied. Het gaat hierbij om informatie die tot nu toe ontbrak, maar die zeer belangrijk is om te begrijpen hoe milieufactoren het microbioom en daarmee de gezondheid van Europese hazen en van wilde dieren in het algemeen kunnen beïnvloeden.“

De Europese haas – wijdverbreid, maar regionaal bedreigd

De Europese haas (Lepus europaeus) is een wijdverspreide en belangrijke wilde diersoort in heel Europa. Hoewel de internationale natuurbeschermingsorganisatie IUCN (International Union for Conservation of Nature) de populatiestatus als ‘minste zorg’ aanmerkt, is de afgelopen 50 tot 60 jaar op sommige plaatsen een aanzienlijke achteruitgang van de populatie vastgesteld, die op nationale rode lijsten heeft geleid tot een status van ‘bijna bedreigd’ of ‘bedreigd’. Een aantal factoren, zoals ongunstige klimatologische omstandigheden, natuurlijke vijanden en verschillende ziekte-epidemieën, heeft aan deze betreurenswaardige ontwikkeling bijgedragen. De grootste bedreiging voor deze soort is echter waarschijnlijk de intensieve moderne landbouw, gevolgd door de jacht.

„De fragmentatie van leefgebieden, de mechanisatie van de landbouw, monoculturen, de onvoorspelbare beschikbaarheid van voedsel en het gebruik van pesticiden en meststoffen kunnen soorten als de Europese haas bijzonder zwaar treffen, omdat zij zich bij de keuze van hun voedsel beperken tot enkele zeer energierijke plantensoorten. Bovendien is bekend dat hazen zeer gevoelig reageren op veranderingen en onevenwichtigheden in het voedsel, wat leidt tot een verstoring van de darmflora en maag-darmaandoeningen die zelfs fataal kunnen zijn”, aldus Gabrielle Stalder.