Smeltende gletsjers: komt Zwitserland binnenkort in waternood?

Over het geheel genomen was juni 3,8 graden te warm in vergelijking met de periode 1991 tot 2020 en meer dan 5 graden te warm in vergelijking met de klimatologisch relevante norm van de jaren 1961 tot 1990.

Vooral in het hooggebergte was het warmer dan ooit voor dit jaargetijde. In sommige berggebieden werden zelfs de extreme temperaturen van de hittezomer van 2003 overtroffen. 

Zwitserlandbreed verloren de gletsjers vorig jaar 2,3% van hun volume. Daaraan voorafgegaan gingen de twee extreme jaren 2022 en 2023, waarin 10% van het Zwitserse gletsjervolume smolt.

In Zwitserland leveren de waterbedrijven jaarlijks ongeveer 953 miljoen kubieke meter drinkwater, waarvan ongeveer 10 miljoen kubieke meter proceswater voor de industrie. Dat komt overeen met ongeveer 282 liter per persoon per dag.

26 dagen lang stegen de temperaturen in juni 2025 in Zwitserland met meer dan 4 graden boven de normale waarde.

De gletsjers smolten zo snel dat het leek alsof er elke 7 seconden een olympisch zwembad werd gevuld. Dag en nacht. Onafgebroken. Het waterverlies? Zoveel als het hele land in een jaar drinkt.

In juni 2025 was de gletsjersmelt twee keer zo hoog als het recente gemiddelde voor deze periode. Eén meter in tien dagen. Zoveel is de Rhônegletsjer binnen die tijd gesmolten, schrijft en illustreert watson.ch op indrukwekkende wijze. Sinds de jaren 1970 zijn er meer dan 700 gletsjers in Zwitserland verdwenen – ze zijn gewoon weggesmolten.

Naast waterschaarste kunnen ook natuurrampen zoals overstromingen of aardverschuivingen worden veroorzaakt door het smelten van gletsjers. 

De rotslawine in Blatten in mei 2025 had meerdere oorzaken, die zowel natuurlijke als klimaatgerelateerde factoren omvatten. De belangrijkste aanleiding was een bergstorting bij de Kleine Nesthorn, die de daaronder liggende gletsjer destabiliseerde en een lawine van gesteente en ijs veroorzaakte. Daarnaast speelde de klimaatverandering een rol, aangezien het ontdooien van de permafrost de stabiliteit van de rotsen verzwakte en zo de kans op zo'n gebeurtenis vergrootte. 

Wat de meeste mensen niet weten, is het volgende over gletsjers: ze zijn de watertorens van de natuur. Wanneer hittegolven komen en we het meeste water nodig hebben, geven de gletsjers hun opgeslagen water stroomafwaarts af.

Maar het probleem is dat dit natuurlijke reservesysteem faalt, omdat de gletsjers razendsnel krimpen.

De hulpbron die gemeenschappen heeft geholpen extreme hitte te overleven, verdwijnt. Al binnen enkele jaren zou het water in sommige berggebieden tijdens droogteperioden schaars kunnen worden. Wat hebben dure, nieuw gebouwde stuwdammen voor stroomproductie dan nog voor nut?

Getroffen zouden zijn: heel Wallis, en ook delen van Zuid-Frankrijk, waar de Rhône in de Middellandse Zee uitmondt. Het zou het Meer van Genève kunnen vergaan zoals het in april de Bodensee verging. Het ontbrekende smeltwater van de gletsjers die de Rijn voeden en de geringe regenval in het voorjaar zorgden voor apocalyptische beelden: boten die droog kwamen te liggen, mensen die te voet van de Duitse havenstad Lindau naar een klein eiland konden lopen – over een uitgedroogde meerbodem. 

We zien hoe een 10.000 jaar oude verzekeringspolis in real time wegsmelt. De cijfers liegen niet. Het tijdschema versnelt.

Verdere artikelen

• Wilde dieren in Zwitserland zijn met plastic vervuild
• Milieueffecten van windturbines: de gevaren van PFAS voor wilde dieren
• Studie over de invloed van windturbines op het weer
• Offshore-windparken kunnen aanzienlijke risico's veroorzaken voor het ecosysteem, de economie en de menselijke gezondheid
• De gevolgen van windparken voor de bodemvochtigheid en het lokale klimaat
• Windturbines veroorzaken precies wat ze zouden moeten voorkomen
• Zonnepaneelafval: het afvalprobleem
• De gevolgen van windturbines voor wilde dieren en het debat over schone energie
• «Voor Zwitserland volstaan twee nieuwe grote kerncentrales»
• Windenergie en mariene fauna: geen harmonieuze coëxistentie
• Schandalige geheime overeenkomsten tussen windenergiepromotor en Berner gemeenten