Olifantensterfte in Botswana: raadsel opgelost

In de afgelopen maanden werden in de Okavangodelta 330 dode dieren gevonden.

De autoriteiten hebben in bloedmonsters van gestorven wilde dieren nu de waarschijnlijke doodsoorzaak van de olifantensterfte vastgesteld.

De autoriteiten in Botswana hebben cyanobacteriën aangewezen als waarschijnlijke oorzaak van het massale sterven van olifanten in het land. Laboratoriumtests met bloedmonsters van gestorven dieren en met grond- en watermonsters hebben uitgewezen dat deze gifstoffen producerende micro-organismen de dieren in de Okavangodelta in het noordwesten van het land hebben gedood, zei Mamadi Reuben, de hoofdveterinair van de wildparkautoriteit.

Sommige soorten cyanobacteriën, ook wel blauwalgen genoemd, vormen potentieel dodelijke gifstoffen. Dat kan bijvoorbeeld gevolgen hebben voor dieren die uit wateren drinken waarin de microben zich bij algenbloei massaal vermenigvuldigen.

«Olifanten zijn de enige dieren die onder het wateroppervlak drinken en het slib opzuigen waarin zich deze gifstoffen bevinden", legde Reuben uit.

In de afgelopen maanden zijn in totaal 330 dode olifanten gevonden in de Okavangodelta, zei Cyril Taolo van de wildparkautoriteit. Stroperij werd al vroeg als doodsoorzaak uitgesloten, omdat de kadavers met intacte slagtanden werden aangetroffen. Het is nog onduidelijk waarom blijkbaar geen enkele andere soort getroffen is, zei Reuben.

De Okavangodelta is wereldberoemd om zijn spectaculaire landschappen en rijke dierenleven. Botswana in zuidelijk Afrika heeft op het continent tot nu toe een goede reputatie op het gebied van natuur- en dierenbescherming, maar zorgde vorig jaar voor verontwaardiging door de opheffing van het verbod op olifantenjacht. In het buurland Zimbabwe zijn onlangs ook minstens 22 dode olifanten gevonden. Daar is de doodsoorzaak nog niet opgehelderd.

Steeds weer stranden en meren afgesloten

Blauwalgen zijn strikt genomen bacteriën die in staat zijn tot fotosynthese, zogeheten cyanobacteriën, werd gemeld. Wanneer ze zich explosief vermenigvuldigen, kan het water vervuild raken met een ophoping van gifstoffen.

Zo kan het levertoxine microcystine – bij inname gedurende een langere periode – het erfelijk materiaal van de mens beschadigen en tot tumoren leiden.

Vanwege een giftig algentapijt hebben bijvoorbeeld Poolse gezondheidsautoriteiten eind juli enkele stranden aan de Oostzee tijdelijk gesloten. Op acht zwemplekken werd zwemmen verboden vanwege gevaarlijke cyanobacteriën – beter bekend als blauwalgen.

In Zwitserland stierven zes honden na een bad in het Meer van Neuchâtel, dat verontreinigd was met een hoge concentratie cyanobacteriën.