Olifantensterfte: binnenkort een oplossing voor het raadsel in Botswana?

Een mysterieuze olifantensterfte in het Zuid-Afrikaanse safaripareltje Botswana zet dierenbeschermers en regering voor een raadsel.

In de afgelopen weken zijn volgens de autoriteiten 275 dode olifanten geteld in de noordwestelijk gelegen Okavangodelta.

Honderden dode olifanten in de Okavangodelta

In andere berichten van dierenbeschermers is zelfs sprake van 356 kadavers. Stroperij werd uitgesloten, omdat de dode dieren met intacte slagtanden werden aangetroffen. Ook vergiftiging geldt volgens de autoriteiten als onwaarschijnlijk als oorzaak van de olifantensterfte. In het moerassige gebied zetten zij steeds meer in op zoekacties vanuit de lucht, omdat men vreest dat er nog meer dode dieren zijn.

De sterfgevallen concentreren zich op een gebied van 8.000 vierkante kilometer, waar ongeveer 18.000 olifanten leven.

Kadavers zijn bespat met uitwerpselen van gieren die wat vlees hadden gegeten, en met rode verf van ambtenaren die de aangetroffen kadavers markeerden.

Botswana heeft in Afrika tot nu toe een goede reputatie op het gebied van natuur- en Dierenbescherming en is populair bij toeristen. Vorig jaar was er echter internationale verontwaardiging over de opheffing van het verbod op olifantenjacht gegeven. Terwijl het aantal olifanten in veel regio's van Afrika afneemt, is het in het door land omsloten Botswana volgens officiële cijfers gestegen van ongeveer 50.000 in 1991 naar ruim 130.000 dieren.

«We kunnen op dit moment niets uitsluiten: het kan gaan om een virus, een plant of overvoeding na de droogte van vorig jaar. We hebben de gemeenschap gevraagd niet in contact te komen met de kadavers», aldus Mmadi Reuben, hoofddierenarts van het ministerie voor wilde dieren en nationale parken.

Coronavirus of virusinfectie als oorzaak?

Zijn de olifanten dus slachtoffer geworden van het coronavirus? Waarschijnlijk niet, denkt Mark Hiley van de organisatie National Park Rescue. Uit meerdere gedocumenteerde gevallen in New York is weliswaar bekend dat bijvoorbeeld tijgers in gevangenschap met covid-19 zijn besmet. Dat het virus ook op olifanten kan worden overgedragen, is echter niet aangetoond, verklaarde Hiley aan de «New York Times».

Chris Thouless, onderzoeksleider bij de organisatie Save the Elephants in Kenia, zei tegen de krant dat zulke massale sterfte – hoe tragisch ook – bij de natuur hoort. Door de groeiende olifantenpopulatie zouden ze in bepaalde gebieden op aarde (zoals de Okavangodelta) de komende jaren zelfs toenemen. Thouless vermoedt dat de olifanten besmet kunnen zijn met encefalomyocarditis, een virusinfectie die ook in buurland Zuid-Afrika ooit woedde en tientallen olifanten doodde. Dat Soortenuitsterving is een van de grootste uitdagingen van onze tijd.

De autoriteiten verwachten deze week de testresultaten van monsters die naar Zuid-Afrika en Canada zijn gestuurd.