Waarom obesitas geen probleem is voor beren

In tegenstelling tot mensen worden bruine beren niet ziek van hun omvangrijke vetreserves, melden Weense onderzoekers.

Overvloedige hoeveelheden «goed cholesterol» (HDL) en «antioxidanten» behoeden hen tijdens de winterslaap voor schadelijke gevolgen voor de gezondheid.

Mogelijk kunnen de stofwisselingsstrategieën van meester Petz worden gebruikt in de strijd tegen aderverkalking bij mensen, verklaren wetenschappers in het vakblad «Scientific Reports».

Een team onder leiding van Sylvain Giroud van het Onderzoeksinstituut voor Wilde Dieren en Ecologie van de Veterinaire Universiteit Wenen onderzocht het cholesterolmetabolisme en de bloedwaarden van in het wild levende Europese bruine beren (Ursus arctos), die grote vetreserves hadden opgebouwd om tijdens de winterslaap niet te verhongeren. In deze periode verandert hun vetstofwisseling radicaal, leggen de onderzoekers uit. Toch bleven de dieren, ondanks hoge bloedvetwaarden, dankzij verschillende tegenmechanismen gezond.

Studie geeft hoop voor de mens

Zo wordt bijvoorbeeld een enzym in het lichaam van de beren hyperactief, dat HDL-cholesterol stabiliseert. Dit geldt als goed cholesterol, omdat het in tegenstelling tot LDL-cholesterol geen aderverkalking (aterosclerose) veroorzaakt. Bovendien hebben de dieren meer antioxidanten in het bloed. Deze beschermen het lichaam tegen schadelijke stoffen (vrije zuurstofradicalen), die bij een overmatig vetgehalte vaker voorkomen en onder meer de spieren beschadigen en ontstekingen bevorderen.

Dankzij deze beschermingsmaatregelen kunnen beren vetmassa's opbouwen die mensen ziek zouden maken. Bij mensen zou dit onder meer aderverkalking veroorzaken, en afzettingen en ontstekingsprocessen aan de binnenwand van de kransslagaders, halsslagader en beenslagaders teweegbrengen. Dat kan leiden tot doorbloedingsstoornissen in de benen (etalagebenen) en medische noodgevallen zoals een hartinfarct en beroerte. 

Met de inzichten uit het stofwisselingsonderzoek bij bruine beren zouden misschien nieuwe strategieën tegen aderverkalking bij mensen kunnen worden ontwikkeld, schrijven de onderzoekers.