Neonicotinoïden aangetoond in veren van mussen

Onderzoekers van de Universiteit van Neuchâtel hebben de veren van mussen in de buurt van akkers onderzocht op pesticiden.

En ze stuitten op neonicotinoïden. Deze chemicaliën gelden als een mogelijke oorzaak van het insectensterfte.

Neonicotinoïden moeten gewassen beschermen tegen schadelijke insecten, maar baren soortenbeschermers zorgen, omdat ze ook nuttige insecten zoals bijen of vlinders negatief beïnvloeden. Doordat deze zenuwgiffen voor insecten zich door de hele plant verspreiden, inclusief stuifmeel en nectar, kunnen ze zich in het milieu verspreiden. Nu hebben onderzoekers van de Universiteit van Neuchâtel de insecticiden ook op mussenveren aangetoond.

Onder leiding van Fabrice Helfenstein onderzocht Ségolène Humann-Guilleminot in het kader van haar masteropleiding of vogels die zich voeden met zaden of insecten worden blootgesteld aan besmetting met neonicotinoïden. Over de resultaten berichten de onderzoekers in het vakblad „Science of the Total Environment”. Meer informatie over verwante onderwerpen vindt u op de pagina Studies.

Mussen waren hiervoor met name geschikt, omdat ze zeer honkvast zijn en zich nooit ver van hun broedplaats verwijderen. Hun voedsel zoeken ze in de buurt. Daarom kozen de onderzoekers rond Humann-Guilleminot mussen die in de buurt van 47 landbouwbedrijven op het Zwitserse Mittelland leefden en verzamelden ze hun veren. Daaronder bevonden zich zowel conventionele als biologische bedrijven, evenals bedrijven met geïntegreerde productie (IP-Suisse).

Neonicotinoïden in alle monsters

In alle ongeveer 600 monsters vond de onderzoekster minstens één neonicotinoïde, ook al schommelden de concentraties sterk. Gemiddeld lagen de waarden tussen 1,7 en 9,2 nanogram neonicotinoïde per gram veren. De laagste waarden vertoonden de veren van mussen bij biologische bedrijven en bij IP-Suisse-boerderijen, de hoogste bij conventioneel beheerde bedrijven.

«In sommige monsters hebben we echter hoge concentraties gemeten», aldus Helfenstein. Ze hadden tot 140 nanogram neonicotinoïde per gram veren gemeten, wat zorgen oproept over de gezondheid van de vogels.

Eerdere studies hadden inderdaad al aangetoond dat neonicotinoïden bij vogels tot ernstige neurologische stoornissen kunnen leiden wanneer de dieren ze binnenkrijgen. Zo zouden neonicotinoïden de vogelwereld nog extra kunnen aantasten, terwijl veel soorten door de insectensterfte al met een verminderd voedselaanbod te maken hebben.

Hoog risico op besmetting

Eén neonicotinoïde dook op in 99 procent van de onderzochte monsters, zelfs in die van biologische bedrijven. De chemische stof thiacloprid, die voor bijen als veel minder giftig geldt dan andere neonicotinoïden, is nog steeds toegelaten, terwijl het gebruik van drie andere insecticiden – clothianidin, thiamethoxam en imidacloprid – vanwege de afname van de bijenpopulaties in Zwitserland verboden is.

Met het verbod op deze drie stoffen neemt het gebruik van thiacloprid echter toe, schreef de Universiteit van Neuchâtel. «Bovendien wordt thiacloprid op planten gespoten, wat het risico op besmetting van de omgeving vergroot en de aanwezigheid van deze stof in alle veermonsters zou kunnen verklaren», aldus Helfenstein. Meer over dit onderwerp Milieu & Natuurbescherming.