Studie: Krabben en kreeften voelen pijn

Recente studies wijzen erop dat deze dieren ongemak ervaren op een manier die wij tot nu toe niet helemaal begrepen hebben.

Dr. Lynne Sneddon, zoöfysiologe aan de Universiteit van Göteborg, is ervan overtuigd dat het tijd is om de manier waarop wij deze dieren behandelen te heroverwegen.

Wij moeten minder pijnlijke methoden vinden om schaaldieren te doden, als wij ze willen blijven eten. Want wij hebben nu wetenschappelijk bewijs dat ze pijn voelen en daarop reageren, zegt ze.

Schaaldieren begrijpen – de basis

Schaaldieren bevolken de aarde al meer dan 500 miljoen jaar.

Ze verschenen voor het eerst in het Cambrium, een periode die bekendstaat als de “Cambrische explosie” en waarin veel grote diergroepen ontstonden.

De vroege schaaldieren vertoonden al de belangrijkste kenmerken die wij vandaag kennen, zoals hun harde exoskeletten, gesegmenteerde lichamen en geleed verbonden ledematen.

Deze lange evolutionaire geschiedenis heeft hen in staat gesteld zich in duizenden soorten te diversifiëren en zich aan te passen aan een grote verscheidenheid aan omgevingen, van de diepste delen van de oceanen tot zoetwaterrivieren en zelfs enkele terrestrische gebieden.

Schaaldieren zoals krabben en kreeften zijn meer dan alleen delicatessen uit de zee. Deze fascinerende wezens beschikken over een hard exoskelet van chitine, dat hen bescherming en steun biedt.

Met hun tien poten, die vaak voorzien zijn van klauwen of scharen, bewegen ze zich moeiteloos door hun omgeving.

Hun lichaam is onderverdeeld in kop, borststuk en achterlijf, en ze beschikken over gespecialiseerde aanhangsels om te zwemmen, te lopen of te graven.

Deze aanpassingsgerichte dieren zijn bijna overal te vinden: van de diepste oceaantroggen via zoetwaterrivieren tot vochtige plekken op het land.

Krabben, pijn en waarneming

Tot nu toe berustte het idee dat krabben pijn voelen voornamelijk op observatiestudies.

Onderzoekers stelden vast dat krabben en kreeften, wanneer ze werden blootgesteld aan potentieel schadelijke prikkels – zoals elektrische schokken of zuren -, de betreffende plek aanraakten of probeerden het gevaar bij latere ontmoetingen te vermijden.

Dit gedrag bracht velen tot de aanname dat ze pijn zouden kunnen voelen.

Het team aan de Universiteit van Göteborg ging echter nog een stap verder. Promovendus Eleftherios Kasiouras leidde een studie waarin ze de activiteit in de hersenen van een strandkrab maten met EEG-achtige opnamen.

Elektroden om de hersenactiviteit te meten werden aangebracht op een strandkrab, die vervolgens werd blootgesteld aan mechanische en chemische prikkels.

We konden vaststellen dat de krab een soort pijnreceptoren in haar zachte weefsel heeft, want we registreerden een toename van de hersenactiviteit toen we een potentieel pijnlijke chemische stof, een soort azijn, op het zachte weefsel van de krab aanbrachten. Hetzelfde gebeurde toen we externe druk uitoefenden op verschillende lichaamsdelen van de krab, legt hij uit.

Deze resultaten wijzen erop dat landkrabben beschikken over een pijnsignaalsysteem dat berichten naar hun hersenen stuurt wanneer ze schadelijke prikkels ervaren.

Interessant is dat de pijnreactie bij fysieke stress korter en intenser was, terwijl chemische stress een langer aanhoudend effect liet zien.

Als krabben pijn voelen, hoe zit het dan met kreeften?

Aangezien veel schaaldieren vergelijkbare structuren en zenuwstelsels hebben, zouden deze resultaten niet alleen voor landkrabben kunnen gelden.

“Het is duidelijk dat alle dieren een soort pijnsysteem nodig hebben om gevaren te vermijden. Ik denk niet dat we alle soorten schaaldieren hoeven te testen, aangezien ze een vergelijkbare structuur en daarom vergelijkbare zenuwstelsels hebben”, legt Kasiouras uit.

“We kunnen ervan uitgaan dat ook garnalen, rivierkreeften en kreeften externe signalen over pijnlijke prikkels naar hun hersenen kunnen sturen, die deze informatie vervolgens verwerken.”

Belang van schaaldieren

Schaaldieren spelen een belangrijke rol in hun ecosystemen. Ze zijn zowel roofdier als prooi en dragen ertoe bij het evenwicht van de voedselketens in de zee en in het zoetwater in stand te houden.

Problemen zoals overbevissing en de vernietiging van leefgebieden bedreigen echter hun populaties. Dit geeft aanleiding tot bezorgdheid over de duurzaamheid en de noodzaak van betere praktijken om ervoor te zorgen dat deze wezens voor toekomstige generaties blijven gedijen.

Heroverwegen hoe we met zeevruchten omgaan

Momenteel vallen schaaldieren zoals garnalen, kreeften, krabben en rivierkreeften in de Europese Unie niet onder de dierenwelzijnsvoorschriften.

Dat betekent dat praktijken die hen pijn zouden kunnen bezorgen, juridisch nog steeds toegestaan zijn. Aangezien er echter nieuw bewijs is dat zij pijn kunnen voelen, wordt de roep om een verandering in de omgang met deze dieren steeds luider.

Dr. Sneddon onderstreept de noodzaak van verandering: “We hebben meer onderzoek nodig naar minder pijnlijke dodingsmethoden.»

Als we deze dieren blijven consumeren, is het absoluut noodzakelijk dat we ervoor zorgen dat we hen geen onnodig leed berokkenen.

Dat is verschrikkelijk, maar wat kunnen we doen?

De eerste stap bestaat erin te erkennen dat deze dieren mogelijk pijn voelen, net zoals wij.

Met dit inzicht kunnen de industrie en de toezichthoudende instanties ernaartoe werken om humanere methoden in te voeren voor het hanteren en doden van schaaldieren.

Daartoe zou de ontwikkeling kunnen behoren van nieuwe technologieën of technieken die pijn of kwellingen tot een minimum beperken.

Ook de consumenten spelen een rol. Door bedrijven te steunen die humane praktijken verkiezen en door op te komen voor betere voorschriften, kunnen we een verschuiving naar een ethischere omgang met deze dieren bevorderen.

Krabben, pijn en menselijk medeleven

Hoe meer we te weten komen over de wezens met wie we onze planeet delen, des te belangrijker is het dat we ons gedrag dienovereenkomstig aanpassen.

De wetenschap dat krabben, kreeften en andere schaaldieren pijn kunnen voelen, verandert de manier waarop we met hen zouden moeten omgaan, vooral als het gaat om het koken en het hanteren ervan.

Het gaat niet alleen om het naleven van wetten of richtlijnen – het gaat erom bij onze dagelijkse keuzes oplettend en meelevend te zijn en bewuste wezens met respect te behandelen.

Door humane praktijken te ondersteunen en onszelf te informeren, kunnen we eraan bijdragen dat alle schaaldieren worden behandeld met het respect dat ze verdienen, omdat ze al meer dan 500 miljoen jaar op onze planeet leven.

Op onze weg vooruit moeten zowel de industrie als het individu een rol spelen. Tenslotte weerspiegelt de manier waarop we de kleinste levende wezens behandelen vaak onze waarden als samenleving, waarschuwt de IG Wild beim Wild.

U kunt met barmhartigheid alle dieren en onze planeet helpen. Kies voor mededogen op uw bord en in uw glas. Go vegan.