Studie: krabben en kreeften voelen pijn

Recente studies wijzen erop dat deze dieren onbehagen ervaren op een manier die we tot nu toe niet volledig hebben begrepen.

Dr. Lynne Sneddon, zoöfysiologe aan de Universiteit van Göteborg, is ervan overtuigd dat het tijd is om te heroverwegen hoe we deze dieren behandelen.

We moeten minder pijnlijke methoden vinden om schaaldieren te doden, als we ze willen blijven eten. Want we hebben nu wetenschappelijk bewijs dat ze pijn voelen en erop reageren, zegt ze.

Schaaldieren begrijpen – de basis

Schaaldieren bevolken de aarde al meer dan 500 miljoen jaar.

Ze verschenen voor het eerst in het Cambrium, een periode die bekendstaat als de “Cambrische explosie”, waarin veel grote diergroepen zijn ontstaan.

De vroege schaaldieren vertoonden al de belangrijkste kenmerken die we vandaag kennen, zoals hun harde uitwendige skelet, gesegmenteerde lichamen en gelede ledematen.

Deze lange evolutiegeschiedenis heeft hen in staat gesteld zich te diversifiëren in duizenden soorten en zich aan te passen aan een groot aantal omgevingen, van de diepste delen van de oceanen tot zoetwaterrivieren en zelfs enkele terrestrische gebieden.

Schaaldieren zoals krabben en kreeften zijn meer dan alleen delicatessen uit de zee. Deze fascinerende wezens beschikken over een hard uitwendig skelet van chitine, dat hen bescherming en houvast biedt.

Met hun tien poten, vaak voorzien van klauwen of scharen, bewegen ze zich moeiteloos door hun omgeving.

Hun lichaam is verdeeld in kop, borststuk en achterlijf, en ze beschikken over gespecialiseerde uitsteeksels om te zwemmen, lopen of graven.

Deze aanpassingsvermogende dieren zijn bijna overal te vinden: van de diepste zeegraven tot zoetwaterrivieren en vochtige plekken op het land.

Krabben, pijn en waarneming

Tot nu toe berustte de opvatting dat kreeftachtigen pijn ervaren voornamelijk op observationele studies.

Onderzoekers stelden vast dat krabben en kreeften, wanneer ze werden blootgesteld aan potentieel schadelijke prikkels – zoals elektrische schokken of zuren – de aangetaste plek aanraakten of probeerden het gevaar bij latere ontmoetingen te vermijden.

Dit gedrag bracht velen ertoe aan te nemen dat ze pijn zouden kunnen voelen.

Het team van de Universiteit van Göteborg ging echter nog een stap verder. Promovendus Eleftherios Kasiouras leidde een onderzoek waarin ze de hersenactiviteit van een strandkrab maten met EEG-achtige registraties.

Er werden elektroden voor het meten van de hersenactiviteit aangebracht op een strandkrab, die vervolgens werd blootgesteld aan mechanische en chemische prikkels.

We konden vaststellen dat de krab een soort pijnreceptoren in zijn zachte weefsels heeft, want we registreerden een toename van de hersenactiviteit toen we een potentieel pijnlijke chemische stof, een soort azijn, op de zachte delen van de krab aanbrachten. Hetzelfde gebeurde toen we uitwendige druk uitoefenden op verschillende lichaamsdelen van de krab, legt hij uit.

Deze resultaten wijzen erop dat landkrabben over een pijnsignaalsysteem beschikken dat berichten naar hun hersenen stuurt wanneer ze schadelijke prikkels ondervinden.

Interessant is dat de pijnreactie bij fysieke stress korter en intenser was, terwijl chemische stress een langduriger effect liet zien.

Als krabben pijn voelen, hoe zit het dan met kreeften?

Aangezien veel schaaldieren vergelijkbare structuren en zenuwstelsels hebben, gelden deze bevindingen mogelijk niet alleen voor landkrabben.

“Het is duidelijk dat alle dieren een soort pijnsysteem nodig hebben om gevaar te vermijden. Ik denk niet dat we alle soorten schaaldieren hoeven te testen, aangezien ze een vergelijkbare structuur en dus vergelijkbare zenuwstelsels hebben”, legt Kasiouras uit.

“We kunnen ervan uitgaan dat ook garnalen, krabben en kreeften uitwendige signalen over pijnlijke prikkels naar hun hersenen kunnen sturen, die deze informatie vervolgens verwerken.”

Belang van schaaldieren

Schaaldieren spelen een belangrijke rol in hun ecosystemen. Ze zijn zowel roofdier als prooi en dragen bij aan het in evenwicht houden van de voedselketens in zee en zoet water.

Toch worden hun populaties bedreigd door problemen als overbevissing en de vernietiging van leefgebieden. Dit geeft aanleiding tot bezorgdheid over de duurzaamheid en de noodzaak van betere praktijken om ervoor te zorgen dat deze wezens ook voor toekomstige generaties kunnen gedijen.

Nadenken over hoe we omgaan met zeevruchten

Momenteel vallen schaaldieren zoals garnalen, kreeften, krabben en rivierkreeften in de Europese Unie niet onder de dierenwelzijnsregels.

Dat betekent dat praktijken die hen pijn zouden kunnen bezorgen, nog steeds wettelijk toegestaan zijn. Maar omdat er nieuw bewijs is dat ze pijn kunnen voelen, klinkt de roep om verandering in de omgang met deze dieren steeds luider.

Dr. Sneddon benadrukt de noodzaak van verandering: “We hebben meer onderzoek nodig naar minder pijnlijke dodingsmethoden.”

Als we deze dieren blijven consumeren, moeten we er absoluut voor zorgen dat we hen geen onnodig leed toebrengen.

Dat is verschrikkelijk, maar wat kunnen we eraan doen?

De eerste stap is erkennen dat deze dieren mogelijk pijn voelen, net als wij.

Met dit inzicht kunnen de industrie en toezichthouders werken aan het invoeren van humanere methoden voor het hanteren en doden van schaaldieren.

Dit zou kunnen betekenen dat er nieuwe technologieën of technieken worden ontwikkeld die pijn of lijden tot een minimum beperken.

Ook consumenten spelen een rol. Door bedrijven te steunen die humane praktijken hanteren en te pleiten voor betere regelgeving, kunnen we een verandering bevorderen naar een meer ethische omgang met deze dieren.

Krabben, pijn en menselijk mededogen

Hoe meer we te weten komen over de wezens waarmee we onze planeet delen, hoe belangrijker het is dat we ons gedrag daaraan aanpassen.

De wetenschap dat krabben, kreeften en andere schaaldieren pijn kunnen voelen, verandert de manier waarop we met hen zouden moeten omgaan, vooral als het gaat om koken en hantering.

Het gaat niet alleen om het naleven van wetten of richtlijnen – het gaat erom dat we in onze dagelijkse keuzes bewust en mededogend zijn en gevoelige wezens met respect behandelen.

Door menselijke praktijken te ondersteunen en onszelf te informeren, kunnen we ertoe bijdragen dat alle schaaldieren met het respect worden behandeld dat ze verdienen, aangezien ze al meer dan 500 miljoen jaar op onze planeet leven.

Op onze weg vooruit moeten zowel de industrie als het individu een rol spelen. Immers, de manier waarop we de kleinste levende wezens behandelen, weerspiegelt vaak onze waarden als samenleving, benadrukt IG Wild beim Wild.

U kunt met barmhartigheid alle dieren en onze planeet helpen. Kies mededogen op uw bord en in uw glas. Go vegan.