Landbouwers zeggen nee tegen de jachtwet

Ondanks de verhitte stemming zetten boerinnen en boeren uit alle delen van het land zich in tegen de jachtwet. Z

ij pleiten voor een op alle niveaus versterkte kuddebescherming en een betere oplossing voor het samenleven met wilde dieren. Een nee maakt de weg vrij voor een wet met gevoel voor verhoudingen en met een zinvolle regeling van de wolvenpopulaties.

Kuddebescherming is het belangrijkste instrument om de houderij van schapen en geiten ook met de aanwezigheid van wolven mogelijk te houden. Maar ondanks steun van de federale overheid bestaan er voor veehouders nog altijd aanzienlijke financieringstekorten, met name in de zomerweidegebieden. Tot de helft van de extra kosten blijft voor rekening van de boeren, wat grotendeels te wijten is aan de extra personeelsinzet. Met de herziening van de jachtwet waarover op 27 september wordt gestemd, is het echter nagelaten de kuddebescherming en de financiering ervan zo te versterken dat de extra inspanningen in de toekomst volledig vergoed zouden kunnen worden. Daarmee schiet de herziening de veehouders juist op het belangrijkste punt niets op.

Ook voor boerinnen en boeren is biodiversiteit belangrijk. Omdat wij van en met de natuur leven. Een eenzijdige versoepeling van de soortbescherming wijzen wij daarom af. Nu al hebben we de wettelijke grondslagen om afzonderlijke schadeveroorzakende beschermde dieren te verwijderen of zelfs hun populaties te reguleren, indien nodig. Een nee schept de basis voor een zinvolle herziening van de wet, die de omgang met de wolf deskundig regelt, de kuddebescherming ten opzichte van het huidige voorstel doeltreffend verbetert en de bescherming van bedreigde dieren versterkt. Daar staan wij voor. Een samenleven van wilde dieren, ook van grote roofdieren zoals de wolf en de lynx, en een natuurvriendelijke, diervriendelijke landbouw is zeker mogelijk.

De kuddebescherming in Zwitserland berust in essentie op twee middelen: elektrische hekken en kuddebeschermingshonden. Even belangrijk is echter het personeel dat de hekken moet plaatsen en toezicht moet houden op de kuddebeschermingshonden. Terwijl de hekken en de kuddebeschermingshonden financieel worden ondersteund via het kuddebeschermingsprogramma van het Bundesamt für Umwelt (BAFU), dienen de alpweidebijdragen van het Bundesamt für Landwirtschaft ter dekking van de personeelskosten en de bedrijfsmatige maatregelen op de alp. Tal van extra lasten voor de landbouwers worden echter niet gedekt door de bijdragen van de federale overheid: de enorme arbeidsinzet voor de kuddebescherming wordt niet voldoende vergoed en ook de materiaalkosten zijn niet gedekt. Alpbedrijven kampen daardoor met grote financiële problemen – die door de mislukte jachtwet niet kleiner worden. Met de herziening is een belangrijke kans gemist om de berglandbouw te steunen.

Een gematigde regulering van de wolvenpopulaties binnen het grondwettelijke kader kan een van de instrumenten zijn om met de wolf samen te leven. Ongeacht of wolven worden gereguleerd of niet, doden ze echter onbeschermde schapen en geiten. Dit volkomen natuurlijke gedrag valt hun moeilijk af te leren. Daarom blijft kuddebescherming verreweg het belangrijkste instrument om met de wolf samen te leven. Uitgerekend de dringend noodzakelijke versterking van dit instrument is bij de herziening van de jachtwet achterwege gebleven. In plaats van in de jachtwetgeving vast te leggen dat de kuddebescherming uitgebreid en op basis van de werkelijke kosten financieel moet worden ondersteund, zet de herziening eenzijdig in op het afschieten van beschermde diersoorten en wekt zo bij de veehouders de indruk dat problemen met de wolf met het geweer kunnen worden opgelost. De herziening maakt het samenleven met de wolf daarom moeilijker in plaats van eenvoudiger.

Dat staat haaks op de bewering van het BAFU dat de kuddebescherming zou worden versterkt. Het tegendeel is het geval. Met de nieuwe Jachtwet zouden paradoxaal genoeg afschoten zonder kuddebescherming mogelijk worden (nu is kuddebescherming vereist), terwijl bergboeren tegelijkertijd alleen een vergoeding voor schapen en geiten zouden krijgen als ze de dieren met honden en hekken hebben beschermd. Als je de wet dan toch herziet, had je niet het afschieten moeten bevorderen, maar het werk van de boerenfamilies moeten ondersteunen.