Coop en Migros dumpen vis voor spotprijzen

Kerstmis nadert en de detailhandelaren overtreffen elkaar met acties voor talrijke producten.

Greenpeace Zwitserland heeft gedurende drie maanden kortingsacties op visproducten bij Coop en Migros onderzocht: de detailhandelaren lokken met grote prijsverlagingen op soms problematische producten zoals zalm. Daarmee stimuleren ze de visconsumptie, ten koste van onze planeet en de dieren.

Gedurende drie maanden heeft Greenpeace Zwitserland de visacties bij Migros en Coop onderzocht. Het onderzoek toont aan: Atlantische zalm uit aquacultuur behoort bij beide bedrijven tot de top 3 van de sterkst in prijs verlaagde producten. De kortingen liggen tussen de 41 en 50 procent. «De detailhandelaren dumpen vis voor een prikkie», zegt Barbara Wegmann, consumptie-expert bij Greenpeace Zwitserland, «zo biedt Coop een prijsverlaging van 50 procent op verse zalmplakken aan. Deze kosten dan met 2,17 frank per 100 gram minder dan een bolletje ijs.»

Coop en Migros hebben beide duurzaamheidsdoelen voor vis en zeevruchten, die gelden voor zowel wildgevangen vis als vis uit aquacultuur. Ze beloven transparantie en een duurzaam assortiment. Maar: 90 procent van de commercieel gebruikte visbestanden is overbevist of staat op de rand van overbevissing. De industriële aquacultuur verergert het probleem in de zeeën. De enige consequente handeling in de geest van de Duurzaamheid is daarom, minder vis aan te bieden.

In plaats daarvan lokken Migros en Coop klanten met enorme prijsverlagingen op vis en jagen zo de consumptie flink aan. Meer dan 45 procent van hun omzet met visproducten behalen de detailhandelaren met promoties, dat is het hoogste omzetaandeel via acties in de voedingssector. «Zonder dergelijke acties zou de consumptie van visproducten aanzienlijk lager liggen. Migros en Coop richten met hun marketingbeleid grote schade aan bij vissen en hun leefgebied», zegt Barbara Wegmann. «We verwachten dat de detailhandelaren met hun duurzaamheidsbeloften daadwerkelijk milieubescherming bewerkstelligen. Vis uit gecertificeerde kwekerijen volstaat daarvoor niet. Coop en Migros zouden hun visassortiment moeten verkleinen. Want we hebben allemaal intacte zeeën nodig om te overleven.»

Certificeringen als greenwashinginstrument

Zwitsers eten volgens het Bundesamt für Landwirtschaft (federaal bureau voor landbouw) 9 kilogram vis en schaaldieren per persoon per jaar. Volgens de wereldvoedselorganisatie FAO wordt er wereldwijd tegenwoordig 2,72 miljoen ton Atlantische zalm (Salmo salar) geproduceerd. In 1983 was dat nog 20’000 ton. In de afgelopen 40 jaar is de productie dus met een factor 136 gestegen. «Deze aquacultuurkwekerijen zijn niets anders dan bio-industrie in zee. Ze schaden het milieu en de dieren enorm», zegt Barbara Wegmann, consumptie-expert bij Greenpeace Schweiz.

Duurzaamheidscertificeringen voor aquacultuur proberen de negatieve gevolgen te beperken, maar zijn zelf ook niet zonder problemen. Een recente studie, die zalmkwekerijen in Schotland onderzocht, laat zien dat gecertificeerde zalmkwekerijen pesticiden gebruiken, dat de zalmen onder rampzalige omstandigheden leven en dat massaal zalmen uit de kweek ontsnappen. Bedrijven die de normen van het duurzaamheidskeurmerk overtreden, mogen volgens het onderzoek de certificering toch behouden — een duidelijk teken van greenwashing.

De zalmkwekerijen schaden ook de wilde populatie Atlantische zalm: de Internationale Unie voor Natuurbehoud (IUCN) heeft deze soort in 2023 op de rode lijst van bedreigde soorten als «potentieel bedreigd» ingedeeld. Een van de relevante bedreigingen is de overdracht van de zalmluis van ontsnapte kweekdieren naar de wilde zalmpopulaties.