Cameravallen: in het kanton Wallis verboden voor de recreatieve jacht

Het kanton Wallis verbiedt jagers voortaan om cameravallen in de bossen op te hangen. Vooral jonge jagers probeerden zo de jacht voor zichzelf makkelijker te maken. De kantonale Walliser jagersvereniging toont zich tevreden.

In Wallis is het niet langer ongewoon om plotseling een fotocamera aan een boom in het bos te ontdekken. “Sinds ongeveer vijf jaar zie je er steeds meer”, zei Benoît Martinet, bestuurslid van de Kantonale Walliser Jagersvereniging.

Deze worden echter niet alleen door jagers gebruikt. Gezien die ontwikkeling had een jachtgezelschap uit Midden-Wallis zich gewend tot de Kantonale Jagersvereniging, die zich uitsprak voor een verbod op cameravallen tijdens de jacht.

De Walliser regering is hieraan nu tegemoetgekomen, zo blijkt uit een persbericht van donderdag over de jachtwet. Voortaan zijn fotocamera's met bewegingsmelder en automatische ontspanner verboden. Wie zich hier niet aan houdt, riskeert een ordeboete.

Bepaalde jagers – vooral jonge – gebruikten deze in combinatie met hun smartphone om informatie over het gedrag van de dieren te verkrijgen en zich zo de jacht gemakkelijker te maken. Dat getuigt echter van een gebrek aan ethiek en fatsoen, aldus Benoît Martinet.

Problemen met gegevensbescherming

Bovendien zouden particulieren die in het bos onderweg zijn zonder hun medeweten kunnen worden gefilmd. Hiervoor waarschuwde de Eidgenössische Datenschutzbeauftragte (Zwitserse federale functionaris voor gegevensbescherming) al in 2012. Zo is het particulieren verboden om in de openbare ruimte camera's op te hangen waarmee personen op beeld kunnen worden geïdentificeerd.

De chef van de Walliser dienst voor jacht en visserij, Peter Scheibler, kent geen andere kantons die een verbod op cameravallen al in een reglement hebben verankerd. Hij zou niet verbaasd zijn als de Bondsregering bij de volgende herziening van de federale jachtverordening zou volgen.

Cameravallen worden geplaatst door particulieren, door de Bondsregering en door universiteiten. De verwerking van persoonsgegevens door particulieren en federale instanties wordt geregeld door de federale wet op de gegevensbescherming (DSG). De verwerking van persoonsgegevens door universiteiten valt onder de kantonale wetten op de gegevensbescherming. In de kantons Zürich en Genève bestaan bovendien richtlijnen voor het gebruik van cameravallen, die de voorschriften van de wetten op de gegevensbescherming nader uitwerken (Merkblatt Fotofallen des Amtes für Landschaft und Natur des Kantons Zürich vom 23. Januar 2013; agrément du 8 octobre 2012 du Bureau des préposés à la protection des données et à la transparence de la République et Canton de Genève). In detail geldt het volgende:

1. Onderzoeksprojecten met cameravallen moeten de privacyregels naleven. Met name mogen persoonsgegevens alleen worden verwerkt voor het doel dat bij het verzamelen van de gegevens is opgegeven, dat uit de omstandigheden blijkt of dat bij wet is voorzien (voor de Bond zie art. 4 lid 3 DSG). Cameravallen zijn niet bedoeld voor het verwerken van persoonsgegevens, maar dienen voor het monitoren en registreren van wildpopulaties. De cameravallen worden geplaatst op plekken die nauwelijks door mensen worden bezocht. Bovendien worden de cameravallen laag opgehangen, zodat alleen het onderste deel van de benen van toevallig aanwezige mensen wordt gefotografeerd; foto's met personen worden onmiddellijk vernietigd. De Eidgenössische Datenschutz- und Öffentlichkeitsbeauftragte en de vereniging van kantonale en gemeentelijke privacyfunctionarissen zien daarom geen noodzaak om in te grijpen.
2. Cameravallen in opdracht van de Bond zijn aangegeven. Informatieborden vermelden het doel van de cameraval en noemen de beheerder. De richtlijnen van de kantons Zürich en Genève bepalen eveneens dat cameravallen moeten worden aangegeven en voorzien moeten zijn van een contactadres van de beheerder.
3. Foto's waarop personen te zien zijn, moeten onmiddellijk worden vernietigd. Dit gebeurt direct door de persoon die de foto's bekijkt. Het bewaren, doorsturen of publiceren van foto's van personen uit cameravallen is verboden. Ook het verspreiden van de informatie over een persoon die uit dergelijke foto's is verkregen, is onwettig.
4. Voordat cameravallen worden geplaatst, vindt formeel contact plaats tussen de onderzoeksinstellingen en de bevoegde autoriteiten. De onderzoekers informeren de bevoegde instanties van de kantons en gemeenten, evenals de jagers, wanneer zij van plan zijn cameravallen in een gebied te plaatsen. De afdeling «Conservation Biology» van de Universiteit van Bern bijvoorbeeld neemt telkens contact op met de bevoegde kantonale autoriteiten en informeert of er vergunningen moeten worden aangevraagd. In opdracht van het Bundesamt für Umwelt (Bafu) zet de vereniging KORA cameravallen in om de lynxpopulatie in kaart te brengen. Ook dit gebeurt in samenwerking met de kantons.
5. De Bondsraad is op de hoogte van de projecten die onder verantwoordelijkheid van de Bond vallen. Hiervoor is het Bafu bevoegd, dat de ontwikkeling van de populatie van de beschermde grote roofdieren in Zwitserland monitort (lynx, wolf en beer; art. 14 van de jachtwet en art. 11 van de jachtverordening). Fotomonitoring wordt tegenwoordig bij de lynx toegepast en in de toekomst mogelijk ook bij de wolf. In opdracht van het Bafu plaatst Kora hiervoor drie tot vier keer per jaar gedurende ongeveer zestig dagen cameravallen in vastgestelde referentiegebieden van circa 690 tot 1280 vierkante kilometer in de grootregio's Jura, Noordwest-Alpen, Centraal-Zwitserland en Noordoost-Zwitserland, alsmede in Wallis en Graubünden. Over projecten op kantonnaal niveau heeft de Bondsraad geen totaaloverzicht. Ook is er geen overzicht van het gebruik van cameravallen door particulieren. Vooral de snelle toename van het gebruik van cameravallen in jagerskringen baart de bevoegde autoriteiten zorgen, omdat er geen controlemogelijkheid bestaat of de cameravallen wel rechtmatig worden gebruikt. Bij de eerstvolgende gelegenheid moet daarom in artikel 2 van de jachtverordening het gebruik van cameravallen voor jachtdoeleinden worden verboden.
6. Wanneer een persoon door een cameraval wordt gefotografeerd, staan hem of haar de civielrechtelijke vorderingen op grond van artikel 15 DSG, respectievelijk artikel 28a van het Burgerlijk Wetboek ter beschikking, mits aan de desbetreffende voorwaarden is voldaan. Hij of zij kan met name eisen dat de foto's worden vernietigd en niet aan derden worden doorgegeven (vordering tot verwijdering).