Wallis eist afschot van de lynx: schieten in plaats van beschermen

Verschillende belangengroepen eisen in Wallis voor het eerst openlijk een regulerend afschot van de lynx.

Nationaal raadslid Benjamin Roduit (Die Mitte) bevestigde tegenover «watson» dat tijdens de laatste vergadering van de kantonnale Walliser jachtvereniging gediscussieerd werd over de vermeende schade door de lynx en dat de kanton met instemming van het Federaal Bureau voor Milieu een proefproject in een doelregio wil uitvoeren. Jean-Frédéric Sierro, voorzitter van de jachtvereniging Diana Romande, geeft een «zekere wens» toe om de discussie te openen, een anoniem blijvende hobbyjager spreekt al van het feit dat het gebied «leeggemaakt» zou zijn. Op federaal niveau voert de in maart 2026 ingediende motie van nationaal raadslid Thomas Knutti (SVP) tot «aanpassing van het concept Lynx Zwitserland» de druk verder op.

Een bedreigde soort die zich net begint te herstellen

Wat bij de eis verzwegen wordt: de lynx is in Wallis nauwelijks terug. De Berner natuurbeschermingsbioloog Raphaël Arlettaz documenteert dat er in de jaren 2010 nog maar vijf tot acht zelfstandige dieren bestonden en slechts twee worpen werden aangetoond. Pas sinds 2020 keert de trend; in de winter van 2024/2025 telden de deskundigen ongeveer 30 onafhankelijke lynxen en acht worpen met minstens elf jongen. In heel Zwitserland kwalificeert de voor de monitoring verantwoordelijke stichting KORA de lynx nog steeds als «sterk bedreigd» met zeer hoge nationale prioriteit. Wie een net op gang gekomen herstel al tot een overbevolking verklaart, draait de biologische realiteit om.

De kanton met de gedocumenteerde stroperijgeschiedenis

Dat de Walliser populaties überhaupt zo laag lagen, is door de mens veroorzaakt. Een studie van het team rond Arlettaz toonde reeds in 2020 zeventien strikvallen aan bij de enige lynxmigratiecorridor van het kanton; de populatiedichtheid bedroeg ongeveer een derde lynx per honderd vierkante kilometer, terwijl die in vergelijkbare Alpenregio's meerdere keren hoger is. Bij de kantonale dienst gold jarenlang het devies dat een goede lynx een dode lynx is, meerdere boswachters stonden onder verdenking van stroperij, en nog in 2024 werd bij Crans-Montana een doodgeschoten lynx gevonden. Uitgerekend dit kanton bestempelt het schuchtere herstel nu tot probleem.

Niet het vee, maar de concurrentie om ree en gems

Het argument van gedode landbouwhuisdieren houdt geen stand tegen de gegevens. Reeën en gemzen vormen volgens KORA ongeveer 88 procent van de lynxprooi; aanvallen op schapen of geiten blijven plaatselijk en in de tijd beperkt en komen vooral daar vaker voor waar de wildstand al laag is. Wanneer de motie Knutti spreekt over een lynx die in enkele dagen een tweecijferig aantal schapen zou doden, beschrijft zij een zeldzame uitzondering, niet de regel. Het eigenlijke conflict is een ander: in een patentjachtkanton zoals Wallis dragen hobbyjagers geen verantwoordelijkheid voor een jachtgebied; zij concurreren rechtstreeks om dezelfde reeën en gemzen als de lynx. Een KORA-onderzoek in het Berner Oberland kwam tot de conclusie dat de invloed van de hobbyjacht op de gemspopulatie gemiddeld groter uitvalt dan die van de lynx.

Dezelfde kringen die de biodiversiteit ondermijnen

Pikant is dat de roep om afschot uit precies die kringen komt die de terugkeer van de lynx al decennialang in de weg staan. Dat de Walliser populaties kunstmatig laag bleven, is het gevolg van illegale dodingen; bij de kantonale dienst stonden meerdere boswachters onder verdenking van stroperij. Daarbij is de lynx als predator geen schadelijk dier, maar een stabilisator: hij maakt bij voorkeur verzwakte dieren tot prooi en werkt zo gunstig in op de gezondheid van de ree- en gemsstanden; een intact bos heeft volgens natuurbeschermingsorganisaties juist deze natuurlijke selectie nodig. Wie een streng beschermde sleutelsoort wil afschieten, bedrijft geen natuurbescherming, maar het tegendeel ervan. De eis saboteert precies die regulering die de hobbyjacht anders voor zichzelf opeist.

De wet staat ingrepen allang toe

Een nieuw pilootproject is juridisch niet nodig. Het «Concept Lynx Zwitserland» en de jachtwet staan vandaag al toe dat individuele dieren die aanzienlijke schade aanrichten worden weggenomen, en onder strenge voorwaarden een reductie van de populatie, voornamelijk door vangst en verplaatsing. Schade aan vee wordt voor 80 procent door de federale overheid en voor 20 procent door het kanton vergoed. Het BAFU verklaart dat het momenteel geen informatie heeft over mogelijke lynxschoten in Wallis, en de status van de lynx bleef ook na de recentste herziening van de jachtwet en de jachtverordening ongewijzigd. Wie toch een speciaal regime voor een bedreigde soort eist, wil geen schapenprobleem oplossen, maar een voedselconcurrent uitschakelen.