Glarus wijst petitie over vossenjacht af zonder de evidentie te toetsen

De Glarner regeringsraad heeft de petitie «Toetsing van de wetenschappelijke evidentie over de vossenjacht» afgewezen.

De motivering omvat drie alinea's, noemt geen enkele studie en bevestigt daarmee onbedoeld precies wat de petitie bekritiseerde: de bejaging van de vos wordt voortgezet zonder dat ooit iemand de doeltreffendheid ervan heeft getoetst.

Op 4 maart 2026 diende de Luzerner jurist Pascal Wolf bij het kanton Glarus de petitie «Toetsing van de wetenschappelijke evidentie over de vossenjacht» in. Er werd geen jachtverbod geëist, maar slechts een rapport van de regeringsraad over de wetenschappelijke noodzaak en doelmatigheid van de vossenjacht. Op 9 juni 2026 kwam het antwoord (Ref. 2026-93/SKGEKO.5191), ondertekend door Landammann Dr. Markus Heer en Ratsschreiber Arpad Baranyi: de petitie wordt afgewezen. Noch de gevraagde rapportage, noch een wijziging van de geldende praktijk is «aangewezen».

Een feitelijke bewering zonder bewijs

Opmerkelijk is de centrale motivering: er zijn «geen aanwijzingen dat deze bejaging in strijd is met de duurzaamheid of de vossenpopulatie in gevaar brengt. Ook andere problemen die eventueel door de vossenjacht zouden worden veroorzaakt, zijn niet bekend.»

Wie geen aanwijzingen vindt, zou moeten kunnen zeggen waar hij heeft gezocht. Het antwoord van de regeringsraad noemt geen enkele inventarisatie, geen rapport, geen studie. Het verwijst enkel naar het jachtregaal en de federale jachtwet van 1986, dus naar de vaststelling dat de vossenjacht legaal is. Dat heeft niemand betwist. De petitie vroeg of zij wetenschappelijk te onderbouwen is. Op die vraag gaat de regering met geen woord in. De afwijzing van een evidentietoetsing wordt daarmee zelf tot bewijs: een evidentiegrondslag waarop de Glarner praktijk zich zou kunnen baseren, wordt niet eens beweerd.

Dat «andere problemen niet bekend» zouden zijn, staat bovendien haaks op het gepubliceerde onderzoek. De wildbiologie documenteert al jaren compensatie-effecten: predatoren zoals de vos compenseren afschot door hogere voortplanting en immigratie, waardoor de hobbyjacht de populatie helemaal niet duurzaam reguleert. Voor de bewering dat de bejaging de besmettingsgraad met de vossenlintworm zou verminderen, bestaat geen wetenschappelijk bewijs, en bij hondsdolheid leidden uitsluitend vaccinatie-aas-acties tot succes, terwijl de vossenjacht in studies contraproductief bleek. Een overzicht is te vinden in ons artikel «Wie nu nog vossen jaagt, jaagt niet weidelijk» alsook in het dossier Jachtmythes.

«Mag» is niet «moet»

Daarbij ligt het beslissende punt openlijk voor het grijpen, en de Regeringsraad levert het onvrijwillig zelf aan: de federale wet over de jacht en de bescherming van in het wild levende zoogdieren en vogels, waarop Glarus zich beroept, geeft de kantons het jachtregaal. Maar het verplicht hen niet om het ook uit te oefenen. Bejaagbare soorten «mogen» bejaagd worden, zo staat het in de wet en zo citeert het Glarner antwoord het zelf. «Mag» is niet «moet». Geen enkel kanton is volgens federaal recht gedwongen om vossen te schieten.

De Regeringsraad beantwoordt dus een vraag die niemand heeft gesteld: of de vossenbejaging is toegestaan. De vraag van de petitie was of ze noodzakelijk en doelmatig is. Juist daarvoor zou het kanton een motiveringsplicht hebben, want wie gebruikmaakt van een recht dat elk jaar het duizendvoudige doden van wilde dieren betekent, zou moeten kunnen zeggen waarom.

Dat het antwoord ook anders kan uitvallen, toont het kanton Genève: het heeft de hobbyjacht op vossen feitelijk afgeschaft, al meer dan vijftig jaar. Het ecosysteem is niet ingestort, integendeel. Ook Luxemburg ziet sinds 2015 af van de vossenbejaging, zonder de voorspelde problemen. In heel Zwitserland werden in het jachtjaar 2024 desondanks zo'n 20’000 vossen gedood, door hobbyjagers zonder aantoonbaar ecologisch nut.

Zonder nut ontbreekt de rechtvaardiging

Daarmee komt ook de dierenwelzijnswet in beeld. Art. 4 lid 2 TSchG verbiedt het om dieren ongerechtvaardigd pijn, lijden of schade toe te brengen of ze angst aan te jagen. De rechtvaardiging van de vossenjacht steunt traditioneel op het vermeende nut ervan: populatieregulering, ziektepreventie, bescherming van kleinwild. Als het onderzoek dit nut niet bevestigt en de Regeringsraad zelf geen bewijzen kan of wil overleggen, staat het jaarlijkse doden van zo'n 20’000 vossen zonder houdbare onderbouwing. Een regering die de toetsing van het bewijs weigert, weigert daarmee ook de toetsing of het lijden dat de hobbyjacht de predatoren toebrengt, in de zin van de dierenwelzijnswet überhaupt gerechtvaardigd is.

Blijft het argument van de traditie. Maar wie zich daarop beroept, zou moeten weten waarop. Dierenmishandeling is geen traditie, en een dier zinloos doodschieten al helemaal niet. De jacht, zoals natuurvolken die sinds jaar en dag uitoefenen, diende het overleven en de voedselvoorziening, gedragen door respect voor het gedode dier. Met het afschieten van gezonde vossen, die niemand eet en wier dood geen aantoonbaar doel dient, heeft dat niets gemeen. Wat hier als gebruik wordt verdedigd, is het doden om het doden zelf.

Een patroon trekt zich door de kantons

Glarus is geen op zichzelf staand geval. Pascal Wolf heeft de petitie in meer dan twaalf kantons ingediend, en de reacties volgen een patroon: de Regeringsraad van Bern wees op 6 mei 2026 een partijoverstijgende motie voor een wetenschappelijk begeleid afzien van de vossenjacht af, de Grote Raad beslist naar verwachting in de herfstzitting van 2026. In het kanton Luzern wees de bevoegde commissie de petitie af zonder hoorzitting. In Basel verlangt grootraadslid Brigitta Gerber een toetsing van de bewijslast; het standpunt van het Amt beider Basel is aangekondigd voor juni 2026. Wij hebben de ontwikkeling in «Na Bern en Luzern: Basel stelt de vossenjacht ter discussie» gedocumenteerd, en hoe besturen en media daarbij de narratieven van de jachtlobby overnemen, toont onze analyse «De verkeerde expert».

Het Glarner antwoord past in het rijtje: kantonnale regeringen verdedigen de hobbyjacht op predatoren met een verwijzing naar de legaliteit ervan en weigeren de confrontatie met het onderzoek aan te gaan. De vraag die Pascal Wolf in twaalf kantons heeft gesteld, blijft daarmee onbeantwoord, en zal niet verdwijnen: als geen federale wet de kantons tot de vossenjacht dwingt, op welke wetenschappelijke grondslag doodt Zwitserland dan elk jaar 20’000 vossen?