Jacht versnelt stroperij: studie ontkracht mythe

Decennialang beweerden jachtverenigingen en zelfs grote natuurbeschermingsorganisaties zoals IUCN of WWF dat een gecontroleerde, legale jacht stroperij zou kunnen indammen.

Het argument: wie de behoefte om te schieten legaal mag uitleven, heeft minder reden om zich illegaal bezig te houden. Een wetenschappelijke studie komt echter tot een opmerkelijk, tegengesteld resultaat: jacht bevordert stroperij. En zo is het ook niet verwonderlijk dat de meeste stropers in werkelijkheid hobbyjagers met een officiële vergunning zijn, mensen dus die het door de staat gelegitimeerde afschot allang gewend zijn en die de grens naar de illegaliteit nog slechts als formeel ervaren.

Het effect geldt niet alleen voor wolven, maar ook voor andere predatoren zoals lynxen, beren of roofvogels. Overal waar regeringen legaal afschot toestaan, stijgt niet de acceptatie van de dieren, maar de bereidheid om ze ook illegaal te doden.

Wetenschap in plaats van jagerslatijn

Het onderzoek van Guillaume Chapron (Universiteit voor Wildonderzoek, Zweden) en Adrian Treves (Universiteit van Wisconsin/VS) toont duidelijk aan: in de jaren waarin in de Amerikaanse staten Wisconsin en Minnesota het afschieten van wolven was toegestaan, groeide de wolvenpopulatie significant langzamer, en wel sterker afgeremd dan alleen door de legaal geschoten dieren verklaard kon worden.

Of anders gezegd: de stroperij vult het gat op.

„Het hedendaagse bijgeloof dat doden natuurbescherming is, is mainstream geworden“, zegt Chapron. „Deze verkeerde voorstelling wordt tegenwoordig door veel regeringen aangehangen om het doden te rechtvaardigen. Onze studie toont aan dat daarvoor geen wetenschappelijke grondslag bestaat.“

Waarom jacht stroperij aanwakkert

Treves verklaart het mechanisme als volgt:

„Wannabe-stropers leren van de overheid, die predatoren doodt om vee te beschermen, dat ze het zelf beter kunnen doen. Of de overheid zendt een signaal uit dat wolven minder waard zouden zijn. Zo worden mensen tot stropers en geloven ze dat het risico om gearresteerd te worden steeds kleiner wordt.“

Deze dynamiek is gemakkelijk te begrijpen: als de staat zelf doodt, waarom zou het individu het dier dan respecteren?

Gevolgen voor Europa en Zwitserland

De resultaten zijn uiterst relevant voor het Europese debat, ook in Zwitserland: telkens weer wordt geëist om wolven “ter geruststelling” van de bevolking of als “preventieve bescherming” van vee te schieten. De wetenschap toont nu aan: het tegendeel gebeurt.

Door de staat goedgekeurde slachtingen en de hobbyjacht op beschermde wilde dieren moeten in het licht van deze bevindingen dringend opnieuw worden geëvalueerd, niet aan de hand van jagerslatijn, maar aan de hand van wetenschappelijke bewijzen.

Jachtprogramma's op beschermde wilde dieren zijn geen middel tot geruststelling. Ze vernietigen vertrouwen, verzwakken de beschermingsgedachte en moedigen illegaal doden aan.

Wie beweert dat “doden natuurbescherming is”, verspreidt een gevaarlijke mythe. De ware soortenbescherming bestaat niet uit het overhalen van de trekker, maar uit respect voor het leven en consequente bescherming van wilde dieren.