Honden nemen chemische signalen van mensen op

Hondenbezitters zeggen misschien dat hun hond hen beter begrijpt dan de meeste mensen.

Wat ze niet weten, is dat de hond hen waarschijnlijk beter begrijpt dan zijzelf zich bewust zijn.

Onderzoekers die de relaties tussen hond en mens hebben bestudeerd, hebben ontdekt dat honden menselijke emoties kunnen «opvangen». Net als kinderen kijken honden vaak in de gezichten van hun eigenaren om aanwijzingen te krijgen over hoe ze moeten reageren op mensen en de wereld om hen heen – een primitieve vorm van empathie die bekend staat als emotionele besmetting.

Ze ervaren ook de afgifte van oxytocine, een van de gelukshormonen die typerend zijn voor menselijke bindingen.

Jarenlang ging men ervan uit dat deze ontwikkeling een evolutionaire noodzaak was, aangezien onaangename honden die van wolven afstammen, door hun nieuwe baasjes werden uitgesloten. Maar de werkelijkheid is veel hartverwarmender dan het feit dat onze harige vrienden zich naar de grillen van eenvoudige biologische noodzaak schikken.

Veel factoren beïnvloeden de band tussen hond en baasje, zoals de neurale activiteit in de hersenen van de hond en zelfs veranderingen in de menselijke lichaamsgeur. In een studie van dit jaar gepubliceerde studie werd vastgesteld dat huishonden en in een roedel levende honden en wolven fysiologische verschillen vertonen wanneer ze omgaan met een mens waarmee ze een nauwe band hebben.

De huisdieren scheidden oxytocine af, terwijl de in een roedel levende honden en wolven dit niet deden, ook al waren ze duidelijk liever bij hun mens, wat volgens de onderzoekers betekent dat deze bijzondere band bepaald wordt door levenservaring en niet door het ras.

Bovendien delen sommige honden niet alleen onze vreugde, maar ook onze angst. Een andere onderzoeksgroep onderzocht de concentratie van het stresshormoon cortisol en stelde vast dat de cortisolconcentratie van herdershonden, in vergelijking met solitaire jachthonden en oude, wolfachtige rassen, correleerde met die van hun eigenaar.

Er is ook waargenomen dat honden op dezelfde manier reageren als wij wanneer we een huilende baby tegenkomen: met een mengeling van onderworpenheid en waakzaamheid, en een onderzoek heeft zelfs aangetoond dat honden hun gedrag kunnen afstemmen op maar liefst zes menselijke gezichtsuitdrukkingen: woede, angst, geluk, verdriet, verbazing en walging.

In een artikel in National Geographic wordt beschreven dat dit heel goed in beide richtingen zou kunnen werken, want hoewel de emotionele vaardigheden van honden niet zo complex zijn als de onze, zou hun ruwheid theoretisch op ons kunnen afstralen.

«Ik denk dat wij ook hun emoties overnemen«, zei Marc Bekoff, evolutiebioloog aan de universiteit van Colorado, tegen Nat Geo. «Soms is het gemakkelijker om hun angst en stress over te nemen. Maar ook blije honden zijn gemakkelijk te herkennen, wanneer ze met kwispelende staart op je afkomen en de oren naar voren zijn gericht in plaats van naar achteren«.

Cascade-effecten van plezier en stress zijn duidelijk zichtbaar in de wereld van hondenbezitters. Wanneer een hond zich op iets stort of gromt, kan dat de eigenaar stress geven of in verlegenheid brengen – signalen die de hond opvangt en die de stressvolle ontmoeting nog versterken.

Aan de andere kant van het spectrum kunnen dierbare vrienden, die met vriendelijke woorden aan de deur worden verwelkomd, een hond zo opwinden dat hij tegen de benen van de gasten opspringt, ondanks dat hij getraind is om dit niet te doen.

Het feit dat we al tienduizenden jaren een leven en een thuis delen met honden, heeft een nauwe band tussen onze soorten geschapen; een wederzijdse afhankelijkheid die het ons beiden mogelijk heeft gemaakt om veel beter te gedijen dan we alleen zouden kunnen.