Hobbyjagers en geluiddempers: een no-go

Terwijl Zwitserland dagelijks discussieert over de waarde van vrede, ethiek en verantwoordelijkheid, dringen hobbyjagers aan op technische hulpmiddelen die het doden in het bos nog onopvallender moeten maken.

Geluiddempers, in sommige landen al toegestaan, zijn bij ons om goede redenen verboden. Maar de lobby van de hobbyjagers geeft niet op.

Geluiddempers zouden naar verluidt het gehoor van de hobbyjagers beschermen en voor meer precisie zorgen. In werkelijkheid dienen ze er vooral toe om schoten stiller en daarmee moeilijker controleerbaar te maken. Wildhoeders en toezichthouders staan voor een probleem: wie hoort waar in het bos geschoten werd, als de knal ontbreekt?

De angst voor stroperij is gerechtvaardigd. Een nagenoeg geruisloos schot bemoeilijkt het opsporen en zet de deur wijd open voor misbruik. De controle op het jachtgebeuren zou verder afnemen, en dat in een land waar nu al elk jaar talrijke overtredingen van de jacht- en dierenbeschermingswetten worden geregistreerd.

Techniek vervangt geen verantwoordelijkheidsbesef

De hobbyjacht wordt door haar voorstanders vaak verheerlijkt als traditie of bijdrage aan het natuurbeheer. Maar de werkelijkheid laat een ander beeld zien: een vergrijsde hobbyjagerschap, gebrekkige opleiding, misschoten en dierenleed.

Een geluiddemper maakt van een slechte schutter geen betere. Hij verandert alleen de akoestische waarneming van het leed dat door de kogel wordt veroorzaakt. En precies dat is het probleem: hoe stiller de schoten, hoe stiller ook het geweten wordt.

Risico voor mens en dier

Niet alleen wilde dieren, maar ook wandelaars, ruiters en gezinnen lopen gevaar. Wanneer schoten nauwelijks hoorbaar zijn, neemt het risico op ongevallen toe. Tegelijkertijd verliezen dieren de kans om door de knal te vluchten, ze worden nietsvermoedend tot doelwit.

De vermeende vooruitgang is in werkelijkheid een achteruitgang wat ethiek en veiligheid betreft.

Dierenbescherming in plaats van techniekfetisj

Dierenbeschermers eisen al jaren dat het beheer van wilde dieren uitsluitend door professionele wildhoeders en deskundigen met duidelijke controle wordt uitgeoefend, zoals in het kanton Genève. Wie werkelijk geïnteresseerd is in het welzijn van dieren, zou niet over geluiddempers moeten praten, maar over alternatieven voor de hobbyjacht.

Want de natuur heeft geen gewapende vrijetijdsactivisten nodig, maar respect, bescherming en mogelijkheden om zich terug te trekken. Hobbyjacht is geen hobby, het is een ingreep in het leven van andere levende wezens.

Een duidelijk nee tegen de stille hobbyjacht

Zwitserland heeft geen stillere wapens nodig, maar luidere stemmen voor de dierenbescherming. Geluiddempers zijn geen vooruitgang, maar een nieuw werktuig om het leed van de dieren te verhullen. De stilte die ze veroorzaken is niet de rust van de natuur, het is het zwijgen over onnodig doden.

Het is niet zo dat geluiddempers het wapen op zich nauwkeuriger maken, maar volgens de hobbyjagers zouden ze het zogenaamd makkelijker maken om nauwkeuriger te schieten. Geluiddempers brengen echter bijvoorbeeld ook het evenwicht van het geweer uit balans, wat niet leidt tot een grotere trefzekerheid. Een geluiddemper verhoogt niet de kansen bij het eerste schot, het verbetert de vooruitzichten voor het tweede schot, voor het geval het eerste schot niet goed raakt en de wilde dieren niet opgeschrikt worden, of wanneer de hobbyjager ongestoord in serie nog meer wilde dieren ter plekke wil doodschieten. Geluiddempers dienen in de eerste plaats de doder en niet de dierenbescherming.

Elk schot van de hobbyjagers verstoort over vele kilometers het hele biotoop. Iedereen wordt geconfronteerd met negatieve energie. Het product wildbraad is volgens talrijke studies ongezond. Verwerkt wildvlees is net als sigaretten, asbest of arseen kankerverwekkend, waarschuwt onder meer de Wereldgezondheidsorganisatie WHO.

Medemensen worden door het lawaai en de hobbyjacht eveneens zenuwachtig belast. Juist de Bündner hobbyjagers zijn een schoolvoorbeeld van een gebrek aan morele en ethische hygiëne. Elk jaar zijn er ongeveer duizend aangiftes en boetes, omdat Bündner hobbyjagers in strijd handelen met jachtwetten, wapenwetten, milieuwetten, dierenwelzijnswetten en eisen aan de schietnauwkeurigheid. De slecht uitgevoerde jachtpraktijken en de karakterloosheid van de hobbyjagers zijn talrijk gedocumenteerd.

Weidelijkheid met technische hulpmiddelen?

Met geluiddempers worden hobbyjagers nog moeilijker te controleren. Hoe moeten boswachters, jachtopzieners en andere controle-organen het nauwelijks hoorbare schot juist toewijzen? Zo kunnen de vele misschoten van hobbyjagers nog minder worden gerapporteerd. Dierenmishandeling wordt vrij spel gegeven. Normale mensen worden bovendien in gevaar gebracht, omdat hobbyjagers niet alleen in Graubünden vrijwel het hele jaar door op een of ander wild dier mogen jagen. Ook wilde dieren hebben minder kansen, omdat ze door de verraderlijke schoten niet worden opgeschrikt.

Wie zonder technische hulpmiddelen geen succesvolle hobbyjager is, wordt het met een geluiddemper ook niet.

Dierenbeschermers zijn er stellig van overtuigd dat technische hulpmiddelen zoals geluiddempers alleen in handen horen van goed opgeleide boswachters, zoals dat in het kanton Genève het geval is!

Hobbyjagers die de terugslag niet kunnen verdragen of geluidsgevoelig zijn, zouden een rustiger hobby moeten zoeken. Er is geen noodzaak en geen mogelijkheid om, met inachtneming van art. 3 JSV, geluiddempers voor de jacht algemeen toe te staan.

Bovendien zouden de hobbyjagers bij het initiatief tot «Beperking van vuurwerk» JA moeten stemmen, als het hen werkelijk om het dierenwelzijn zou gaan.

Naar de opvatting van IG Wild beim Wild zijn er voor hobby-jagers jaarlijkse medisch-psychologische geschiktheidsbeoordelingen nodig naar het voorbeeld van Nederland, evenals een bindende leeftijdsgrens. De grootste leeftijdsgroep onder de hobbyjagers is tegenwoordig 65+. In deze groep nemen leeftijdsgebonden beperkingen zoals verminderend gezichtsvermogen, vertraagde reactietijden, concentratiezwaktes en cognitieve tekorten statistisch duidelijk toe. Tegelijkertijd tonen ongevallenanalyses aan dat het aantal ernstige jachtongevallen met gewonden en dodelijke slachtoffers vanaf de middelbare leeftijd significant stijgt.

De regelmatige meldingen over jachtongevallen, dodelijke fouten en het misbruik van jachtwapens maken een structureel probleem duidelijk. Het privébezit en het gebruik van dodelijke vuurwapens voor vrijetijdsdoeleinden onttrekt zich grotendeels aan een continue controle. Volgens IG Wild beim Wild is dit niet langer te verantwoorden. Een praktijk die gebaseerd is op vrijwillig doden en tegelijkertijd aanzienlijke risico's voor mens en dier veroorzaakt, verliest haar maatschappelijke legitimiteit.

Hobby-jacht berust bovendien op speciesisme. Speciesisme beschrijft de systematische minachting van niet-menselijke dieren louter op grond van hun soortverwantschap. Het is vergelijkbaar met racisme of seksisme en valt noch cultureel noch ethisch te rechtvaardigen. Traditie vervangt geen morele toetsing.

Juist op het gebied van hobbyjacht is kritische toetsing onmisbaar. Nauwelijks een ander veld wordt zozeer gekenmerkt door verbloemende verhalen, halve waarheden en gerichte desinformatie. Waar geweld wordt genormaliseerd, dienen narratieven vaak ter rechtvaardiging. Transparantie, verifieerbare feiten en een open maatschappelijk debat zijn daarom onmisbaar.