Recreatieve Jagers en geluiddempers: een no-go

Terwijl in Zwitserland dagelijks wordt gedebatteerd over de waarde van vrede, ethiek en verantwoordelijkheid, dringen recreatieve jagers aan op technische hulpmiddelen die het doden in het bos nog onopvallender moeten maken.

Geluiddempers, in sommige landen al toegestaan, zijn bij ons om goede redenen verboden. Toch geeft de lobby van de recreatieve jacht niet op.

Geluiddempers zouden het gehoor van recreatieve jagers moeten beschermen en voor meer precisie zorgen. In werkelijkheid dienen ze er vooral toe om schoten stiller en daarmee moeilijker controleerbaar te maken.Wildbeheerder en toezichthoudende instanties staan voor een probleem: wie hoort waar in het bos is geschoten, als de knal ontbreekt?

De angst voor Stroperij is gerechtvaardigd. Een bijna geluidloos schot bemoeilijkt het natrekken en zet de deur wagenwijd open voor misbruik. De controle over het jachtgebeuren zou verder afnemen, en dat in een land waar nu al jaarlijks talrijke overtredingen van de jacht- en dierenwelzijnswetgeving worden geregistreerd.

Techniek vervangt geen verantwoordelijkheidsgevoel

De recreatieve jacht wordt door voorstanders vaak verheerlijkt als traditie of bijdrage aan natuurbeheer. Maar de werkelijkheid laat een ander beeld zien: een vergrijsde recreatieve jagerschap, gebrekkige opleiding, misschoten en dierenleed.

Een geluiddemper maakt van een slechte schutter geen betere. Hij verandert alleen de akoestische waarneming van het leed dat door de kogel wordt veroorzaakt. En dat is precies het probleem: hoe stiller de schoten, hoe stiller ook het geweten.

Risico voor mens en dier

Niet alleen Wilde dieren, maar ook wandelaars, ruiters en gezinnen lopen gevaar. Wanneer schoten nauwelijks hoorbaar zijn, neemt het risico op ongelukken toe. Tegelijkertijd verliezen dieren de kans om bij de knal te vluchten en worden ze argeloos tot doelwit.

De vermeende vooruitgang is in werkelijkheid een achteruitgang op het gebied van ethiek en veiligheid.

Dierenwelzijn in plaats van technologiefetisjisme

Dierenbeschermers eisen al jaren dat wildbeheer uitsluitend door professionele wildbeheerders en vakmensen onder duidelijke controle mag worden uitgevoerd, zoals in kanton Genève. Wie werkelijk begaan is met het dierenwelzijn, zou niet moeten praten over geluiddempers, maar over alternatieven voor de recreatieve jacht.

Want de natuur heeft geen gewapende vrijetijdsactivisten nodig, maar respect, bescherming en terugtrekkingsmogelijkheden.recreatieve jacht is geen hobby, het is een ingreep in het leven van andere wezens.

Een duidelijk nee tegen de stille recreatieve jacht

Zwitserland heeft geen stillere wapens nodig, maar luidere stemmen voor dierenwelzijn. Geluiddempers zijn geen vooruitgang, maar slechts een extra middel om het lijden van dieren te verhullen. De stilte die ze teweegbrengen, is niet de rust van de natuur, het is het stilzwijgen over onnodig doden.

Het is niet zo dat geluiddempers het wapen op zichzelf nauwkeuriger maken, maar volgens de recreatieve jagers zouden ze het wel vergemakkelijken om nauwkeuriger te schieten. Geluiddempers brengen echter bijvoorbeeld ook het evenwicht van het geweer uit balans, wat niet leidt tot meer trefzekerheid. Een geluiddemper verhoogt niet de kans bij het eerste schot, maar verbetert de vooruitzichten voor het tweede schot, mocht het eerste schot niet goed raken en de wilde dieren niet schrikken, of wanneer de recreatieve jager ongestoord nog meer wilde dieren ter plekke wil doodschieten. Geluiddempers dienen in de eerste plaats de doder, en niet het dierenwelzijn.

Elk schot van de recreatieve jagers verstoort over vele kilometers het hele biotoop. Iedereen krijgt te maken met negatieve energie. Wildbraad is volgens talrijke studies ongezond. Verwerkt wildvlees is, net als sigaretten, asbest of arseen, kankerverwekkend, waarschuwt onder andere de Wereldgezondheidsorganisatie WIE.

Ook omwonenden worden door het lawaai en de recreatieve jacht zenuwachtig belast. Juist de recreatieve jagers van Graubünden vormen een schoolvoorbeeld van een gebrek aan morele en ethische hygiëne. Elk jaar zijn er zo'n duizend aangiftes en boetes, omdat Graubünden recreatieve jagers de jachtwetten, wapenwetten, milieuwetten, dierenwelzijnswetten en eisen aan de schietnauwkeurigheid overtreden. De slecht uitgevoerde jachtpraktijken en het gebrek aan karakter van de lobby van de recreatieve jacht zijn uitvoerig gedocumenteerd.

Weidelijkheid met technische hulpmiddelen?

Met een geluiddemper worden recreatieve jagers nog moeilijker te controleren. Hoe moeten wildbeheerders, jachtopzichters en andere controle-instanties de nauwelijks hoorbare ontlading correct toewijzen? Zo kunnen de talrijke misschoten van recreatieve jagers nog minder worden gerapporteerd. Dierenmishandeling wordt de deur wagenwijd opengezet. Gewone mensen lopen extra gevaar, omdat recreatieve jagers niet alleen in Graubünden vrijwel het hele jaar door op een of ander wild dier mogen jagen. Ook wilde dieren maken minder kans, omdat ze door de achterbakse schoten niet worden opgeschrikt.

Wie zonder technische hulpmiddelen geen succesvolle recreatieve jager is, wordt dat met een geluiddemper ook niet.

Dierenbeschermers zijn er vast van overtuigd dat technische hulpmiddelen zoals geluiddempers alleen in de handen van goed opgeleide wildbeheerders thuishoren, zoals in kanton Genève het geval is!

Recreatieve jagers die de terugslag niet verdragen of geluidsgevoelig zijn, kunnen beter een rustigere hobby zoeken. Er is geen noodzaak en geen mogelijkheid om, met inachtneming van art. 3 JSV, geluiddempers algemeen toe te staan voor de jacht.

Bovendien zou de lobby van de recreatieve jacht bij het initiatief tot «beperking van vuurwerk» JA moeten stemmen, als het haar werkelijk om dierenwelzijn zou gaan.

Naschrift: geluiddempers zijn sinds 2025 toegestaan bij de recreatieve jacht

Dit artikel beschrijft de juridische situatie op het moment van de eerste publicatie. Met de herziene jachtverordening heeft de Bondsraad de geluiddemper per 1 februari 2025 geschrapt van de lijst met voor de jacht verboden hulpmiddelen (art. 2 JSV). Voor het gebruik bij de recreatieve jacht is sindsdien geen jachtrechtelijke uitzonderingsvergunning meer nodig. Wapenrechtelijk blijft de geluiddemper echter verboden toebehoren: voor de aanschaf is nog steeds een uitzonderingsvergunning van het woonkanton vereist. De kantons hebben hun jachtvoorschriften dienovereenkomstig aangepast, Graubünden bijvoorbeeld zijn jachtbedrijfsvoorschriften 2025.

In Graubünden dienden tot eind juni 2025 slechts 610 recreatieve jagers een aanvraag in (Verrassend weinig recreatieve jagers dienen aanvragen in voor geluiddempers). Aan de kritiek van IG Wild beim Wild verandert de nieuwe juridische situatie niets: stillere schoten maken het voor wildbeheerders en jachtopzichters moeilijker om schoten te lokaliseren en het jachtgebeuren te controleren.

Volgens IG Wild beim Wild zijn er voor hobby jagers jaarlijkse medisch-psychologische geschiktheidskeuringen naar Nederlands voorbeeld nodig, alsook een bindende leeftijdsgrens. De grootste leeftijdsgroep onder recreatieve jagers is tegenwoordig 65+. In deze groep nemen leeftijdsgebonden beperkingen zoals afnemend gezichtsvermogen, vertraagde reactietijden, concentratiezwakte en cognitieve tekorten statistisch duidelijk toe. Tegelijkertijd tonen ongevalanalyses aan dat het aantal ernstige jachtongevallen met gewonden en doden vanaf de middelbare leeftijd significant stijgt.

De regelmatige berichten over jachtongevallen, dodelijke fouten en misbruik van jachtwapens tonen een structureel probleem aan. Het privébezit en gebruik van dodelijke vuurwapens voor vrijetijdsdoeleinden onttrekt zich grotendeels aan continue controle. Vanuit het perspectief van IG Wild beim Wild is dit niet langer verantwoord. Een praktijk die berust op vrijwillig doden en tegelijk aanzienlijke risico's voor mens en dier met zich meebrengt, verliest haar maatschappelijke legitimiteit.

Hobby Jacht berust bovendien op speciesisme. Speciesisme beschrijft de systematische minachting van niet-menselijke dieren enkel op basis van hun soort. Het is vergelijkbaar met racisme of seksisme en is noch cultureel noch ethisch te rechtvaardigen. Traditie vervangt geen morele toetsing.

Juist op het gebied van recreatieve jacht is kritische toetsing onmisbaar. Nauwelijks een ander terrein wordt zo sterk gekenmerkt door verhullende verhalen, halve waarheden en gerichte desinformatie. Waar geweld genormaliseerd wordt, dienen narratieven vaak ter rechtvaardiging. Transparantie, controleerbare feiten en een open maatschappelijk debat zijn daarom onmisbaar.