Het lijden van dieren in oorlogstijd

Oorlogen brengen niet alleen onnoemelijk leed over mensen, ook de dierenwereld ondervindt op dramatische wijze de terreur van gewapende conflicten.

Oorlog en verwoesting laten vooral hun sporen na bij huisdieren en landbouwhuisdieren, die nauw met mensen verbonden zijn. Wanneer hun eigenaars sterven of vluchten, groeit de populatie verweesde zwervende huisdieren razendsnel. Aan hun lot overgelaten honden en katten zijn bijzonder vatbaar voor ziektes, en bij velen doen zich posttraumatische stressstoornissen (PTSS) voor.

Dat is de uitkomst van een recente studie van het IFAW (International Fund for Animal Welfare): “Animals, People and War: The Impact of Conflict” onderzocht de verwoestende gevolgen voor de bevolking, de huisdieren en landbouwhuisdieren, en de dierentuin- en wilde dieren.

Azzedine Downes, CEO van het IFAW, beschouwt de resultaten van de studie als een duidelijk signaal aan de politiek: „De levensomstandigheden en het lot van dieren en mensen zijn nauw met elkaar verweven. Naast humanitaire hulp, die uiteraard prioriteit heeft, hebben we dringend een duurzaam en effectief maatregelenpakket nodig om dieren te beschermen“.

Landbouwhuisdieren zoals koeien of varkens verliezen vaak op gruwelijke wijze hun leven door beschietingen van hun stallen of door landmijnen. Hun verlies heeft bovendien ernstige gevolgen voor de voorzieningssituatie van het land.

Dramatisch is ook de situatie voor Wilde dieren. Velen verliezen hun oorspronkelijke leefgebied, terwijl ze tegelijkertijd met mensen concurreren om voedsel, water en onderdak. Doordat veel maatregelen voor dieren- en natuurbescherming in oorlogstijd worden stopgezet, nemen stroperij en de handel in wilde dieren toe.

Velen dierentuindieren dreigen te verhongeren, want na de uitzetting in het wild door vluchtend verzorgend personeel kunnen ze niet meer zelfstandig in hun onderhoud voorzien.

Op basis van deze dramatische omstandigheden voor de door oorlog bedreigde dierenwereld heeft het IFAW de volgende aanbevelingen aan de politiek geformuleerd:

• Versnelde procedures voor het grensoverschrijdende transport van huisdieren en landbouwhuisdieren tijdens conflicten.
• Opname van huisdieren en landbouwhuisdieren in alle planningen voor de opvang en verzorging van vluchtelingen.
• Het beschikbaar stellen van adequate middelen zoals dierenvoeding, water en diergeneeskundige zorg bij grensovergangen. Aanname van de door de Commissie voor Internationaal Recht geformuleerde beginselen voor milieubescherming tijdens gewapende conflicten.
• Erkenning van het mensenrecht op een gezond milieu.
• De opname van "ecocide" in het Statuut van Rome van het Internationaal Strafhof (ICC), om de veroorzakers van milieuschade ter verantwoording te kunnen roepen.
• Uitbreiding van de personele capaciteit om wildlifecriminaliteit op lokaal, nationaal en internationaal niveau te bestrijden.
• Classificatie van het opzettelijk en moedwillig toebrengen van schade aan dieren als oorlogsmisdaad.
• De erkenning van natuurvernietiging als strafbaar feit onder internationaal recht, aangezien de toegang tot de natuur als mensenrecht moet worden behandeld.

Tegen deze achtergrond heeft IFAW zich ingezet voor de verzorging van dieren van vluchtelingen uit Oekraïne. Ons dierenhulpkamp bij de grensovergang Medyka en dierenartsen bij het station van Przemysl hebben diergeneeskundige zorg, huisdierbenodigdheden en voeding aangeboden. De tent is inmiddels afgebroken, omdat het aantal vluchtelingen afnam; de dierenartsen bij het station blijven wel actief.

De volledige studie vindt u hier