Kikkerbilletjes: insecticiden en verkeerd etiket

Kikkerbilletjes zijn een geliefd onderdeel van feestmenu's, ondanks het immense dierenleed dat gepaard gaat met het vangen, houden en doden van de kikkers.

Een nieuw onderzoek van de Zwitserse Dierenbescherming STS toont nu aan: sommige van de onderzochte kikkerbilletjes bevatten zorgwekkende resten van het insecticide diëthyltolueenamide. Bovendien komen de producten niet altijd overeen met de op de verpakking gedeclareerde kikkersoort. De Zwitserse Dierenbescherming STS eist al lange tijd een importverbod voor kikkerbilletjes.

Jaarlijks worden meer dan 65 ton kikkerbilletjes naar Zwitserland geïmporteerd, het grootste deel daarvan uit Indonesië en Vietnam. Meer dan 90 procent daarvan gaat naar de horeca. Wereldwijd worden jaarlijks meerdere honderden miljoenen kikkers op gruwelijke wijze gedood. Meestal worden alleen de poten gegeten, de rest wordt weggegooid. Ook vandaag de dag worden de poten van de kikkers nog steeds bij levende lijve afgesneden. Vervolgens verbloeden de dieren onder grote pijn en bij volle bewustzijn. Er bestaan geen internationale normen voor een diervriendelijke vangst, houderij en doding van amfibieën. Bijgevolg bestaat er ook geen certificering die een verantwoorde productie zou kunnen aantonen. Naast de dierenwelzijnsprobleem bestaan er ook grote risico's voor het behoud van soorten en natuur. De massale onttrekking van insectenetende kikkers leidt tot een ongecontroleerde vermeerdering van schadelijke insecten in de landbouw, wat het gebruik van giftige pesticiden noodzakelijk maakt, met negatieve gevolgen voor mens, dier en milieu.

Twee monsters belast met insecticide

De Zwitserse dierenbescherming STS heeft verschillende in Zwitserland verkrijgbare kikkerbilproducten laten onderzoeken op pesticideresiduen en op de betrokken soort. Uit de analyses bleek dat twee in Zwitserland verkrijgbare producten (van «Maison Thieriet») sterk belast zijn met het insecticide diëthyltoluamide (DEET). DEET is in Zwitserland niet gereglementeerd. Daarom geldt een maximaal residugehalte van 0,01 mg/kg. De in de analyse aangetoonde waarden liggen daar ver boven. Het pesticide wordt voor de mens niet als sterk giftig beschouwd, maar kan huidirritatie, waarnemingsstoornissen of slapeloosheid veroorzaken. Voorzichtigheid is met name geboden bij kinderen en zwangere vrouwen. De aanwezigheid van pesticiden in de kikkerbilproducten verrast niet. Studies uit Europa tonen aan dat geïmporteerde kikkerproducten voor consumptie soms aanzienlijke hoeveelheden insecticiden, herbiciden, maar ook kwik of antibiotica bevatten.

Onjuiste vermelding van de kikkersoort

In opdracht van de STS werden bovendien monsters van kikkerbilletjes genetisch onderzocht en aan een soort toegewezen. Bij het product «Le Dragon» van Stutzer & Co. AG werden zelfs twee extra soorten in de verpakking aangetroffen. Aannemelijk is dat in de herkomstlanden wildvangsten lukraak worden verzameld, zonder dat de vangers weten welke soorten ze vangen. Wat groot genoeg is, wordt verzameld, eventueel gedood en geëxporteerd. Ook de aanduidingen van de Zwitserse levensmiddelenimporteur Fivaz Vallorbe SA zijn niet correct, maar dit is deels toe te schrijven aan de lastige naamgeving van deze groep waterkikkers. De aangetoonde Anatolische waterkikker wordt zwaar overbenut. Als dit ongeremd doorgaat, zou de soort binnen de komende 10 jaar kunnen uitsterven.